श्री विश्वतेज आयुर्वेद रिसर्च हॉस्पिटल , कामोठे नवी मुंबई

23/08/2026

महात्रिफळाघृत म्हणजे डोळ्यांच्या विकारांसाठी आरोग्यदायी

21/08/2026

🌙 रात्रीचे जागरण… शरीरासाठी किती नुकसानकारक?

“आज फक्त 2-3 तासच झोपतो… उद्या भरून काढू!”

अशी सवय जर रोजची झाली तर शरीराच्या नैसर्गिक Circadian Rhythm वर परिणाम होऊ शकतो.

दीर्घकाळ अपुरी किंवा विस्कळीत झोप ही—

🧠 एकाग्रता व स्मरणशक्तीवर परिणाम
😴 दिवसभर थकवा व झोप येणे
😠 चिडचिड व mood changes
🍽️ भूक व पचनातील बदल
⚖️ वजन वाढण्याचा धोका
🩸 glucose metabolism वर परिणाम
❤️ रक्तदाब व cardiovascular health वर परिणाम

यांच्याशी संबंधित आहे. (CDC Stacks)

🌿 आयुर्वेद काय सांगतो?

आयुर्वेदात निद्रा ही त्रयोपस्तंभांपैकी एक मानली आहे. योग्य निद्रा शरीराला बळ, पोषण, मानसिक प्रसन्नता आणि आरोग्य टिकवण्यास मदत करते. (Caraka Samhita Online)

रात्रीचे जागरण हे Vata-Pitta वाढवणारे मानले जाते. त्यामुळे थकवा, चक्कर, बद्धकोष्ठता, अॅसिडिटी, डोळ्यांत जळजळ आणि concentration कमी होणे यांसारख्या तक्रारी दिसू शकतात. (ResearchGate)

🌿 आरोग्यदायी झोपेसाठी

✅ रोज शक्यतो ठराविक वेळी झोपा
✅ झोपण्यापूर्वी मोबाईल/लॅपटॉप कमी करा
✅ रात्री जड जेवण टाळा
✅ दिवसभ�

20/08/2026

🔥 भट्टी, किचन, बॉयलर किंवा फर्नेसजवळ सतत काम करता?

उष्णतेचा परिणाम फक्त घाम येण्यापुरता मर्यादित नसतो.

दीर्घकाळ उष्ण वातावरणात काम केल्याने शरीरावर Heat Stress निर्माण होऊ शकतो.

यामध्ये—

💧 निर्जलीकरण
😓 अशक्तपणा व थकवा
🤕 डोकेदुखी व चक्कर
💪 स्नायूंचे cramps
🤢 मळमळ/उलटी
💓 हृदयाची धडधड
🫘 kidney function वर परिणाम
🧠 गंभीर अवस्थेत confusion, बेशुद्धी किंवा heat stroke

असे त्रास होऊ शकतात. WHO नुसार furnace सारख्या अत्यंत उष्ण indoor workplaces मध्येही heat stress चा धोका असतो. (World Health Organization)

🌿 आयुर्वेदिक दृष्टिकोन

आयुर्वेदात अति उष्णता व अग्निताप हे पित्तदोष प्रकोपाचे कारण मानले आहे. ग्रीष्म ऋतुचर्येत शीत, द्रव आणि शरीराला अनुकूल आहार-विहार तसेच उष्णतेपासून संरक्षण सांगितले आहे. (Caraka Samhita Online)

🌿 उष्णतेत काम करणाऱ्यांनी काय करावे?

✅ तहान लागेपर्यंत थांबू नका—नियमित fluids घ्या
✅ कामाच्या ठिकाणी cooling/ventilation व्यवस्था असावी
✅ नियमित rest breaks घ्या
✅ शक्य असल्यास उष्णतेपासून दूर थंड जागेत विश्रांती घ्या
✅ जड,

19/08/2026

📱 सतत स्क्रीनटाईम वाढतोय… पण डोळ्यांची काळजी घेताय का? 👁️

मोबाईल, लॅपटॉप आणि टीव्हीचा दीर्घकाळ वापर केल्याने Digital Eye Strain होऊ शकतो.

यामध्ये प्रामुख्याने—

🔹 डोळे थकणे
🔹 कोरडेपणा व जळजळ
🔹 धूसर दिसणे
🔹 डोकेदुखी
🔹 डोळ्यांभोवती ताण
🔹 प्रकाशाची अस्वस्थता

अशा तक्रारी दिसू शकतात. स्क्रीनकडे एकटक पाहताना डोळ्यांची उघडझाप कमी होणे हा यातील महत्त्वाचा घटक आहे. (EyeWiki)

🌿 डोळ्यांसाठी काही सोप्या सवयी

✅ 20-20-20 नियम पाळा
✅ वारंवार डोळ्यांची उघडझाप करा
✅ स्क्रीनचा glare कमी ठेवा
✅ स्क्रीन डोळ्यांपासून योग्य अंतरावर ठेवा
✅ पुरेसे पाणी प्या
✅ पौष्टिक आहार घ्या
✅ झोपण्यापूर्वी स्क्रीनचा वापर कमी करा
✅ पुरेशी झोप घ्या

⚠️ महत्त्वाची सूचना: त्रिफळा पाणी, गुलाबपाणी, तूप किंवा कोणतेही द्रव थेट डोळ्यात स्वतःहून टाकणे टाळा. डोळ्यात वापरण्यासाठी sterile आणि योग्य पद्धतीने तयार केलेली उत्पादनेच वापरावीत. आयुष मंत्रालयाच्या मार्गदर्शक तत्त्वांनुसार डोळ्यांची तीव्र वेदना, अचानक दृष्टी कमी होणे/धूसर होणे किंवा गंभीर discharge असल्यास तज्ज्ञांकडे तातडीने तपासणी आवश्यक आहे. (Ministry of Ayush, India)

👁️ स्क्रीनचा वापर करा… पण डोळ्यांची किंमत मोजून नाही!

18/08/2026

🦷 दात दुखतोय? लगेच हे घरगुती उपाय करून पाहा!

दातदुखी म्हणजे फक्त वेदना नाही—त्यामागे कॅव्हिटी, हिरड्यांचा संसर्ग, दाताला इजा किंवा दाताच्या मुळाशी झालेला संसर्ग असू शकतो.

🔹 कोमट मिठाच्या पाण्याने गुळण्या
दिवसातून 2–3 वेळा गुळण्या केल्याने तोंडातील स्वच्छता राखण्यास मदत होऊ शकते.

🔹 हिंग
तात्पुरता वेदनाशामक परिणाम मिळू शकतो.

🔹 खूप गरम/थंड आणि गोड पदार्थ टाळा
दात संवेदनशील असल्यास वेदना वाढू शकतात.

🔹 दात स्वच्छ ठेवणे महत्त्वाचे
मऊ ब्रशने हळुवारपणे ब्रश करा आणि दातांमध्ये अडकलेले अन्न काढून टाका.

⚠️ महत्त्वाचे: हे उपाय केवळ तात्पुरता आराम देऊ शकतात. दातदुखीचे मूळ कारण उपचाराशिवाय बरे होईलच असे नाही.

👉 सूज, पू, ताप, चेहरा सुजणे किंवा सतत/तीव्र वेदना असल्यास दंतवैद्यांचा सल्ला लवकर घ्या.

💬 हा Reel उपयोगी वाटला तर Save करा आणि गरजू व्यक्तीला Share करा.

Dr. Nitin Thorat, MD (Ayu)
Shri Vishwatej Ayurved Research Hospital

16/08/2026

🍔 JUNK FOOD आणि मुलांचे आरोग्य — पालकांनी काय लक्षात ठेवावे?

आज मुलांच्या आहारामध्ये Pizza, Burger, Chips, French Fries, Bakery Products आणि Sugary Drinks यांचे प्रमाण वाढताना दिसते.

चविष्ट असले तरी अशा पदार्थांचे वारंवार आणि जास्त प्रमाणात सेवन केल्यास मुलांच्या एकूण आहाराची गुणवत्ता कमी होऊ शकते.

⚠️ संभाव्य परिणाम:
🔹 वजन वाढणे / Obesity
🔹 दातांचे विकार
🔹 बद्धकोष्ठता व पचनाच्या समस्या
🔹 आवश्यक vitamins, minerals आणि fibre कमी मिळणे
🔹 metabolic health वर दीर्घकालीन परिणाम

👨‍👩‍👧‍👦 पालकांसाठी छोटा नियम:
Junk Food हा रोजच्या आहाराचा भाग न बनवता कधीतरी आणि मर्यादित प्रमाणात द्या.

मुलांना लहानपणापासूनच घरचे, ताजे आणि विविध प्रकारचे पौष्टिक पदार्थ खाण्याची सवय लावा. 🌱

❤️ निरोगी बालपण = निरोगी भविष्य!

तुमच्या मुलाला Junk Food ची सवय आहे का?
हा पोस्ट प्रत्येक पालकापर्यंत पोहोचवा. 📲

15/08/2026

11/08/2026

🌿 आयुर्वेदानुसार प्रकृतीचे महत्त्व व संभाव्य व्याधी 🌿

आपल्या शरीराची रचना, पचनशक्ती, मानसिक स्वभाव, ऊर्जा, झोप आणि आजारांकडे पाहण्याची शरीराची प्रवृत्ती — या सर्वांमध्ये प्रकृतीचा महत्त्वाचा वाटा असतो.

आयुर्वेदानुसार प्रत्येक व्यक्तीची प्रकृती ही वात, पित्त आणि कफ या तीन दोषांच्या विशिष्ट संतुलनावर आधारित असते.

🔹 वात प्रकृती
चंचलता, कोरडेपणा, अनियमित भूक व झोप यांची प्रवृत्ती दिसू शकते.
संभाव्य तक्रारी — बद्धकोष्ठता, वातविकार, सांधेदुखी, निद्रानाश, चिंता इ.

🔸 पित्त प्रकृती
शरीरातील उष्णता, तीव्र पचनशक्ती, घाम व चिडचिडेपणाची प्रवृत्ती अधिक असू शकते.
संभाव्य तक्रारी — आम्लपित्त, त्वचेचे विकार, जळजळ, दाह, अतिसार इ.

🔹 कफ प्रकृती
स्थैर्य, शांतता, चांगली सहनशक्ती आणि तुलनेने मंद पचनाची प्रवृत्ती दिसू शकते.
संभाव्य तक्रारी — स्थूलता, कफजन्य विकार, जडपणा, आळस, श्वसनाशी संबंधित तक्रारी इ.

⚠️ महत्त्वाचे:
प्रकृती म्हणजे आजाराचे निश्चित निदान नाही. एखादी व्यक्ती वात, पित्त किंवा कफ प्रकृतीची आहे म्हणून तिला वरील व्याधी होणारच असे नाही. आहार, जीवनशैली, वय, ऋतू, वातावरण आणि इतर अनेक घटक आजाराच्या निर्मितीत महत्त्वाची भूमिका बजावतात.

🌿 योग्य प्रकृतीचे आकलन म्हणजे — योग्य आहार, योग्य दिनचर्या आणि व्यक्तिनुसार आरोग्य व्यवस्थापनाची पहिली पायरी.

👉 तुमची प्रकृती कोणती आहे — वात, पित्त की कफ?
प्रकृतीनुसार योग्य आहार-विहार जाणून घेण्यासाठी तज्ज्ञ आयुर्वेद चिकित्सकांचा सल्ला घ्या.

Dr. Nitin Thorat, MD (Ayurved)
Shri Vishwatej Ayurved Research Hospital

#आयुर्वेद #प्रकृती #वातप्रकृती #पित्तप्रकृती #कफप्रकृती

11/08/2026

🌿 वात प्रकृती — आपला स्वभाव, शरीर आणि आरोग्य समजून घ्या!

आयुर्वेदानुसार प्रत्येक व्यक्तीची प्रकृती वेगळी असते. त्यापैकी वात प्रकृती ही वायू व आकाश या महाभूतांशी संबंधित आहे.

वात प्रकृतीच्या व्यक्तींमध्ये साधारणपणे
🔹 शरीरयष्टी सडपातळ असणे
🔹 त्वचा कोरडी असणे
🔹 भूक व पचनामध्ये अनियमितता
🔹 झोप हलकी असणे
🔹 थंडीची संवेदनशीलता
🔹 चंचल मन व विचारांची अधिक गती
🔹 लवकर थकवा जाणवणे
अशी वैशिष्ट्ये दिसू शकतात.

वात असंतुलित झाल्यास गॅस, बद्धकोष्ठता, सांधेदुखी, निद्रानाश, चिंता, त्वचेचा कोरडेपणा यांसारख्या तक्रारी उद्भवू शकतात.

🍲 वात संतुलित ठेवण्यासाठी

✅ उष्ण, ताजे व स्निग्ध अन्न
✅ नियमित वेळेवर आहार
✅ पुरेशी झोप
✅ अभ्यंग व योग्य दिनचर्या
✅ ताणतणाव कमी करण्याचा प्रयत्न

❌ शक्यतो टाळा

🚫 अति उपवास
🚫 खूप थंड व कोरडे पदार्थ
🚫 अनियमित दिनचर्या
🚫 रात्रीचे जागरण
🚫 अति प्रवास व अतिश्रम

“प्रकृती समजून घ्या… आहार-विहार योग्य ठेवा… आरोग्य निरोगी ठेवा!” 🌿

👨🏻‍⚕️ Dr. Nitin Thorat, MD (Ayu)
श्री विश्वतेज आयुर्वेद रिसर्च हॉस्पिटल
📞 9594303304 / 02247127070
📍 Kamothe, Panvel, Navi Mumbai

🔖 Hashtags

#वातप्रकृती #आयुर्वेद #आयुर्वेदिकउपचार #प्रकृतीपरीक्षण #आयुर्वेदिकजीवनशैली

08/08/2026

कॅन्सरच्या उपचारांदरम्यान आयुर्वेदाची भूमिका काय? 🌿

Chemotherapy आणि Radiotherapy दरम्यान होणाऱ्या काही Side Effects चे योग्य व्यवस्थापन करण्यासाठी Ayurveda supportive care म्हणून उपयोगी ठरू शकतो.

पण प्रत्येक रुग्णासाठी उपचार वेगळा असतो. त्यामुळे आयुर्वेदिक औषधे Oncologist च्या उपचारांना पर्याय म्हणून नव्हे, तर योग्य वैद्यकीय मार्गदर्शनाखाली supportive/integrative care म्हणून वापरली पाहिजेत.

⚠️ स्वतःहून कोणतेही आयुर्वेदिक औषध सुरू करू नका.

Save करा • Share करा • Follow करा