Askdrsavaj

31/05/2026

કલ્પવૃક્ષ નું ફળ ગરીબો માટે

29/05/2026

ગેસ અપચો જેવી સમસ્યા માટે Homoeopathic medicine

29/05/2026

અજમાવવા જેવું

28/05/2026

Pulsatilla શું છે?

Pulsatilla એક પ્રસિદ્ધ હોમિયોપેથીક દવા છે, જે “Wind Flower” નામના છોડમાંથી બનાવવામાં આવે છે. ખાસ કરીને સ્ત્રીઓ, બાળકો અને ભાવુક સ્વભાવ ધરાવતા લોકોમાં વધુ ઉપયોગી માનવામાં આવે છે.

28/05/2026

Carbo Veg एक प्रसिद्ध होम्योपैथिक औषधि है,
मुख्य उपयोग (Uses)
पेट में अत्यधिक गैस और फूलना
खट्टी डकारें और अपच
भारी भोजन के बाद असहजता
शरीर में अत्यधिक कमजोरी या थकावट
सांस लेने में तकलीफ, घुटन जैसा महसूस होना
हाथ-पैर ठंडे पड़ना
बेहोशी या collapse tendency
पुरानी बीमारी के बाद कमजोरी

27/05/2026

Testosterone વિશે સમજવા જેવું

Testosterone એ એક મહત્વપૂર્ણ હોર્મોન છે, જે પુરુષોમાં મુખ્યત્વે વૃષણ (te**es) માં બને છે અને સ્ત્રીઓમાં ઓવરી તથા એડ્રિનલ ગ્રંથિમાં ઓછી માત્રામાં બને છે।

Testosterone ના મુખ્ય કાર્ય:

દાઢી-મૂછ અને શરીરના વાળ વધારવા

અવાજ ઘેરો બનાવવો

મસલ્સ અને હાડકાં મજબૂત બનાવવામાં મદદ

સેક્સ ડ્રાઈવ (libido) જાળવવી

સ્પર્મ બનાવવામાં મદદ

ઊર્જા અને મૂડ પર અસર

Testosterone ઓછું હોય તો લક્ષણો:

થાક અને કમજોરી

સેક્સ ઈચ્છામાં ઘટાડો

ઇરેક્ટાઇલ સમસ્યા

મસલ્સ ઘટવું

ડિપ્રેશન અથવા ચીડિયાપણું

વજન વધવું

Testosterone વધારવા માટે કુદરતી ઉપાયો:

પૂરતી ઊંઘ

નિયમિત વ્યાયામ, ખાસ કરીને weight training

પ્રોટીન, Zinc અને Vitamin D ભરપૂર આહાર

તણાવ ઓછો કરવો

દારૂ અને સ્મોકિંગ ટાળવું

ડૉ.સુરેશ સાવજ

27/05/2026

માસિક ચક્ર વિશે

27/05/2026

26/05/2026

# માસિક ચક્ર (Menstrual Cycle) અને ગર્ભધારણ માટેનો ફર્ટાઇલ સમય

મહિલાઓમાં દર મહિને થતા હોર્મોનલ અને શારીરિક ફેરફારોને **માસિક ચક્ર (Menstrual Cycle)** કહેવાય છે. સામાન્ય રીતે આ ચક્ર 28 દિવસનું માનવામાં આવે છે, પરંતુ 21 થી 35 દિવસ સુધીનું ચક્ર પણ સામાન્ય હોઈ શકે છે.

આ ચક્ર દરમિયાન શરીરમાં થતા હોર્મોનલ ફેરફારો ગર્ભધારણ માટે શરીરને તૈયાર કરે છે.

---

# # માસિક ચક્રના મુખ્ય 4 તબક્કા

# # # 1) માસિક ધર્મ (Menstruation Phase)

**દિવસ 1 થી 5**

આ તબક્કામાં ગર્ભાશયની અંદરની પડ (Endometrium) તૂટી જાય છે અને રક્તસ્ત્રાવ રૂપે બહાર આવે છે.

# # # # લક્ષણો:

* પેટમાં દુખાવો
* કમજોરી
* મૂડમાં ફેરફાર
* થાક
* કમર દુખાવો

# # # # શું થાય છે?

જો ગર્ભધારણ ન થયું હોય તો શરીર જૂની પડ કાઢી નાખે છે.

---

# # # 2) ફોલિક્યુલર ફેઝ (Follicular Phase)

**દિવસ 1 થી 13**

આ તબક્કામાં મગજમાંથી **FSH (Follicle Stimulating Hormone)** વધે છે.

FSH

તેના કારણે અંડાશયમાં ફોલિકલ (અંડાણુ ધરાવતા કોષ) વિકસે છે.

# # # # મુખ્ય ફેરફારો:

* Estrogen વધે છે
* ગર્ભાશયની અંદરની પડ ફરી જાડી બનવા લાગે છે
* શરીર Ovulation માટે તૈયાર થાય છે

---

# # # 3) ઓવ્યુલેશન (Ovulation Phase)

**આશરે દિવસ 14**

આ સૌથી મહત્વપૂર્ણ તબક્કો છે કારણ કે આ સમયે અંડાશયમાંથી પરિપક્વ અંડાણુ બહાર આવે છે.

આ સમયે **LH Hormone** અચાનક ખૂબ વધી જાય છે.

LH

# # # # Fertile Window શું છે?

Ovulation પહેલાંના 5 દિવસ અને Ovulation પછીનો 1 દિવસ — આ સમય ગર્ભધારણ માટે સૌથી વધુ અનુકૂળ ગણાય છે.

# # # # Fertile સમયના સંકેતો:

* સફેદ ચીકણું સ્રાવ વધવું
* શરીરનું તાપમાન થોડું વધવું
* સેક્સ ઈચ્છામાં વધારો
* પેટના એક બાજુ હળવો દુખાવો

---

# # # 4) લ્યુટિયલ ફેઝ (Luteal Phase)

**દિવસ 15 થી 28**

આ તબક્કામાં **Progesterone** હોર્મોન વધે છે.

Progesterone

તે ગર્ભાશયને ગર્ભ ધારણ માટે તૈયાર રાખે છે.

જો ગર્ભ રહે નહીં તો:

* Progesterone ઘટે છે
* ફરી માસિક શરૂ થાય છે

# # # # સામાન્ય લક્ષણો:

* સ્તનમાં ભારેપણું
* ચીડિયાપણું
* પેટ ફૂલવું
* મીઠું કે ખાટું ખાવાની ઈચ્છા

---

# ચિત્રમાં બતાવેલા હોર્મોન સમજીએ

# # # Estrogen

Estrogen

* ગર્ભાશયની પડ જાડી બનાવે છે
* Ovulation માટે મદદરૂપ

# # # FSH

* અંડાણુ વિકસાવે છે

# # # LH

* Ovulation કરાવે છે

# # # Progesterone

* ગર્ભને ટકાવવા ગર્ભાશય તૈયાર રાખે છે

---

# Fertile Window કેમ મહત્વનું?

જો દંપતિને બાળક જોઈએ હોય તો આ સમય દરમિયાન સંબંધ રાખવાથી ગર્ભ રહેવાની શક્યતા વધારે હોય છે.

સામાન્ય રીતે:

* 28 દિવસના ચક્રમાં દિવસ 11 થી 16 સૌથી મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે.

---

# માસિક ચક્રમાં ગડબડ ક્યારે ગણાય?

નીચેની સ્થિતિમાં ડૉક્ટરની સલાહ લેવી:

* બહુ અનિયમિત પિરિયડ
* અત્યંત દુખાવો
* ભારે બ્લીડિંગ
* 3 મહિના સુધી માસિક ન આવવું
* ગર્ભ રહેવામાં તકલીફ

---

# જીવનશૈલી અને માસિક સ્વાસ્થ્ય

# # # મદદરૂપ બાબતો:

* યોગ્ય ઊંઘ
* આયર્ન અને પ્રોટીનવાળો આહાર
* યોગ અને વ્યાયામ
* સ્ટ્રેસ ઓછો રાખવો

# # # ટાળવું:

* વધારે જંક ફૂડ
* ધૂમ્રપાન
* વધુ સ્ટ્રેસ

---

# # નિષ્કર્ષ

માસિક ચક્ર માત્ર “પિરિયડ” નથી, પરંતુ મહિલાના સમગ્ર હોર્મોનલ અને પ્રજનન સ્વાસ્થ્યનું પ્રતિબિંબ છે. Fertile Window, Ovulation અને હોર્મોનના ફેરફારોને સમજવાથી ગર્ભધારણ, પરિવાર આયોજન અને સ્ત્રી સ્વાસ્થ્ય વિશે વધુ સારી સમજ મળે છે.

ડૉ.સુરેશ સાવજ

26/05/2026

ચોમાસાં માં આપણે બિમાર શામાટે પડીએ છીએ
એ વાંચવા જેવું