06/09/2026
چۆن هۆرمۆنێک کە بە هۆرمۆنی شیر ناسراوە، دەبێتە هۆی تێکدانی ژیانی سێکسی پیاوان؟
با وردتر سەیری حاڵەتی بەرزبوونەوەی هۆرمۆنی پرۆلاکتین (Hyperprolactinemia) بکەین و بزانین چۆن توانای سێکسی پیاوان لەکاردەخات
پرۆلاکتین (هۆرمۆنی شیر) لە لایەن ڕژێنی ژێر مێشکەوە دەردەدرێت. کاتێک جەستە بڕێکی زۆر لەم هۆرمۆنە بەرهەم دەهێنێت، زنجیرەیەک تێکچوونی هۆرمۆنی دروست دەکات کە کاریگەرییەکی خراپ دەکاتە سەر تەندروستی پیاوان.
چۆن پرۆلاکتین تێستۆستیرۆن لەناودەبات؟
بەرزی ڕێژەی پرۆلاکتین وەک بەربەستێک لە مێشکدا کاردەکات. ڕێگری دەکات لە دەردانی هۆرمۆنی (GnRH). بەبێ ئەم هۆرمۆنە، ڕژێنی ژێر مێشک ناردنی هۆرمۆنی (LH) بۆ گونەکان دەوەستێنێت. لەبەر ئەوەی (LH) ئەو ئاماژە سەرەکییەیە کە فەرمان بە گونەکان دەکات تێستۆستیرۆن (هۆرمۆنی نێرینە) بەرهەم بهێنن، بەهۆی بەرزی هۆرمۆنی شیرەوە ، کارگەی بەرهەمهێنانی تێستۆستیرۆنی جەستە بە تەواوی لەکاردەکەوێت.
کاریگەرییەکانی لەسەر توانای سێکسی :
لەدەستدانی ئارەزووی سێکسی: تێستۆستیرۆن بزوێنەری بایۆلۆجی ئارەزووی سێکسی پیاوە. لە هەمان کاتدا، بەرزی پرۆلاکتین ڕاستەوخۆ ئاستی دۆپامین لە مێشکدا دەگۆڕێت و حەزی دەروون بۆ سێکس کەمدەکاتەوە.
لاوازی سێکسی (Erectile Dysfunction): تێستۆستیرۆن پێویستە بۆ ئەوەی شانەکانی چوک نایتریک ئۆکساید بەرهەم بهێنن—ئەو ماددە کیمیاییە گرنگەی کە پێویستە بۆ خاوکردنەوەی بۆرییەکانی خوێن و هێشتنەوەی خوێن بۆ ڕەپبوون. بەبێ ئەوە، گەیشتن بە ڕەپبوون و هێشتنەوەی زۆر قورس دەبێت.
نیشانە لاوەکییەکانی تر:
ماندووبێتی درێژخایەن
پوکانەوەی ماسولکەکان
گۆڕانی میزاج
هەندێک جار گەورەبوونی نائاسیی مەمک لە پیاوان (Gynecomastia)
هۆکارە باوەکان :
ئەم بەرزبوونەوەیە لەخۆوە نییە
زۆربەی کات هۆکارەکەی گرێیەکی (ناشێرپەنجەیی) سەلامەتە لە ڕژێنی ژێر مێشکدا کە پێی دەوترێت (Prolactinoma). هەروەها دەکرێت بەهۆی سستبوونی غودەی دەرەقی، یان بەکارهێنانی هەندێک دەرمانی باوی وەک دەرمانی خەمۆکی، نەخۆشییە دەروونییەکان، و دەرمانی دڵەکزێوە دروست ببێت.
گرنگترین شت کە پێویستە نەخۆش بیزانێت ئەوەیە کە ئەم حاڵەتە بە ئاسانی چارەسەر دەکرێت. یەکەم هەنگاو بریتییە لە پشکنینی خوێن بۆ زانینی ئاستی پرۆلاکتین، تێستۆستیرۆن، و غودەی دەرەقی. لە زۆربەی حاڵەتەکاندا، تەنها بە بەکارهێنانی حەبی تایبەت دەتوانرێت ئاستی پرۆلاکتین دابەزێنرێت، بەرهەمهێنانی تێستۆستیرۆن ئاسایی بکرێتەوە، و توانای سێکسی بگەڕێتەوە بێ ئەوەی پێویست بە نەشتەرگەری بکات.
بەهیوای سەلامەتی بۆ هەموو لایەک
🔹دکتۆر نەبەز صديق رحيم
