11/08/2026
පුරාණ රජ දවස තිබුණා යැයි කියන 100% ක් ස්වයංපෝෂිත, පරිසරය සමඟ බද්ධ වූ රහසිගත රාජධානි අදටත් තියෙන්නේ ඉතිහාස පොත්වල විතරක් කියලද ඔබ හිතන්නේ?
කුරුණෑගල, මැල්සිරිපුර ප්රදේශයේ පිහිටි "උමන්දාව" (Umandawa Global Buddhist Village) ගැන ඔබ අසා ඇති. බොහෝ දෙනා මෙය හුදෙක් ආගමික මධ්යස්ථානයක් ලෙස පමණක් දුටුවද, ඊට යටින් දිවයන ඓතිහාසික, වාස්තු විද්යාත්මක සහ කෘෂිකාර්මික සත්යය ලෝකයම මවිත කරවන සුළුය. "උමන්දාව" යන නම නිර්මාණය වී ඇත්තේ ජාතක කතා පොතේ එන 'උම්මග්ග ජාතකය' පදනම් කරගෙනයි. මහෞෂධ පණ්ඩිතයන් තමන්ගේ නුවණින් කිසිවෙකුටත් කරදරයක් නොවන සේ ස්වයංපෝෂිත ආර්ථිකයක් සහ සියලු පහසුකම් සපිරි උමං නගරයක් නිර්මාණය කළා සේම, වර්තමාන උමන්දාව ගොඩනඟා ඇත්තේද ඒ හා සමාන 100% ක් ස්වයංපෝෂිත පදනමක් මතයි.
මෙහි ඇති සුවිශේෂීම භෞතික කරුණ වන්නේ, වසර ගණනාවක් පුරා රබර් වගාව හේතුවෙන් පස නිසරු වී, ජල මූලාශ්ර මුළුමනින්ම සිඳී ගොස් තිබූ අක්කර 70කට අධික අතහැර දැමූ මුඩු භූමියක් මේ සඳහා තෝරා ගැනීමයි. පුරාණ හෙළ කෘෂිකාර්මික ක්රම සහ පැරණි වාරිමාර්ග ජල කළමනාකරණ තාක්ෂණයන් (Ancient Water Management Systems) නිවැරදිව භාවිත කරමින්, ඉතා කෙටි කාලයක් තුළ මෙම භූමිය දැවැන්ත ජෛව විවිධත්වයකින් යුත් සරුසාර ක්ෂේම භූමියක් බවට පත් කිරීමට ඔවුන් සමත් විය.
මෙහි ගොඩනැගිලි නිර්මාණය කර ඇත්තේ පරිසරයට අවම හානියක් වන පරිදි, මැටි, ගල් සහ දැව මූලික කරගත් පැරණි සිංහල වාස්තු විද්යාත්මක ලක්ෂණ වලට අනුවය. පිටතින් එන කිසිදු ආහාරයක් හෝ රසායනික පොහොරක් මත යැපෙන්නේ නැතිව, ගම්මානයට අවශ්ය සියලුම එළවළු, පලතුරු සහ ඖෂධ දේශීය බීජ මගින් මෙම භූමිය තුළම වගා කෙරේ. පුරාණ රජවරුන්ගේ "වැවයි දාගැබයි" සංකල්පය නූතන ලෝකයට ගැලපෙන අයුරින් ප්රායෝගිකව, භෞතිකව නිර්මාණය කළ ලංකාවේ ඇති සුවිශේෂීම පරිසර හිතකාමී ආකෘතිය ලෙස මෙය හැඳින්විය හැක. මෙය හුදෙක් ආගමික විශ්වාසයක් පමණක් නොව, කෘෂිකාර්මික සහ වාස්තු විද්යාත්මක දෘෂ්ටිකෝණයකින් අධ්යයනය කළ යුතු අතිශය සාර්ථක ප්රායෝගික ඓතිහාසික පුනරාවර්තනයකි.
අපේ පුරාණ හෙළ තාක්ෂණය සහ ස්වයංපෝෂිත සංකල්පය අදටත් කොතරම් ප්රායෝගිකද යන්න ගැන ඔයා මොකද හිතන්නේ?
Sources & References:
- Official Umandawa Global Buddhist Village structural and agricultural publications.
- Environmental and Agricultural case studies on barren land transformation in the Kurunegala District.
- Architectural reviews on sustainable eco-villages and traditional landscaping in Sri Lanka.