Dr.MoonLight

28/07/2025

« មកស្គាល់ MARCH PAW ជំហាននៃ assessment ក្នុងការសង្គ្រោះជីវិតក្នុងសមរភូមិ »

M : Massive Hemorrhage (លំហូរឈាមច្រើន)
- សញ្ញារបស់ Life-threatening hemorrhage (ហូរឈាមដែលអាចបង្ករអោយស្លាប់បាន) គឺមាន pulsation or steady bleeding from wound (ហូរឈាមពីរបួសជាចង្វាក់ៗ តាមជីពចរ ឬ ហូរមកមិនឈប់ឈរ) , Clothes soaked with blood (សម្លៀកបំពាក់ជោកទៅដោយឈាម) , bright red blood pooling on the ground (ឈាមស្រស់ស្រោចស្រពពេញដី) , amputation (ការដាច់អវយវៈ) , wound covering is ineffective and become soak with blood (ឃាត់ឈាមមិនមានប្រសិទ្ធភាពហើយនៅតែជោកជាំ)
- ហូរឈាមរហូតដល់ស្លាប់អាចប្រើរយៈពេលត្រឹម 3 នាទី សម្រាប់របួសហូរឈាមធ្ងន់ធ្ងរ
- ត្រូវឃាត់ឈាមអោយបានជាប្រញ៉ាប់ ដោយប្រើ tourniquet រឹតលើចំណុចហូរឈាម 5-7 សម រឺ សង្កត់ទៅលើចំណុចដែលហូរឈាមដោយផ្ទាល់
- Tourniquet គឺសុវត្ថិភាពបើរឹតឃាត់ឈាមត្រឹម < 2 ម៉ោង (ត្រូវកត់ម៉ោងអោយបានច្បាស់លាស់) , បើរឹតលើសពី 6 ម៉ោង នឹងប្រឈមនឹងការបាត់បង់អវយវៈនោះ

A : Airway (ផ្លូវដង្ហើម)
- សញ្ញានៃ airway obstruction មាន ដកដង្ហើមមិនរួច ឬពិបាកដក , ដកដង្ហើមមានសម្លេងខុសធម្មតា (gurgling sound) , ឃើញមានឈាម ឬ វត្ថុរាំងស្ទះផ្លូវដង្ហើម , រងរបួសធ្ងន់លើតំបន់មុខ ( maxillofacial trauma )
- បើឃើញវត្ថុរាំងស្ទះផ្លូវដង្ហើមត្រូវប្រញ៉ាប់យកចេញ តែមិនត្រូវរាវរកនោះទេ ( Do not perform a blind finger sweep)
- សង្គ្រោះដោយប្រើ Head-Tilt (ផ្ងើយក្បាល) , Chin-Lift (លើកចង្កា) , Jaw Thrust , ដាក់អ្នកជម្ងឺក្នុង Recovery position , Suction to clear airways, Nasopharyngeal airways , Mask with bag , Oxygen support , Circothyroidotomy (if indicated)

R : Respiration (ដំណកដង្ហើម)
- សញ្ញានៃ Respiratory Distress មាន nasal flaring , retraction , Tripod position , Tachypnea , Dyspnea , Cyanosis , Confusion/lightheaded and agitation
- សញ្ញានៃ Tension Pneumothorax (ឬសង្ស័យថាមាន Tension Pneumothorax) មាន severe or progressive Respiratory distress , Tachypnea, absent or marked decreased breath sound , O2 sat < 90% , shock , Cardiac arrest without obviously fetal wound . សញ្ញាយឺតយ៉ាវ Late sign របស់ Tension pneumothorax មាន Tracheal Deviation , Jugular vein distention , Subcutaneous emphysema , mediastinal shift
- សង្គ្រោះដោយធ្វើ Needle Decompression of chest , chest drainage
- មើលថាមាន Open chest wound ឬអត់ បើមានត្រូវធ្វើ Vented chest seal គឺយកផ្ទាំងបិត ឬ ថង់ផ្លាស្ទិកបិតគ្របរបួសដោយបិតឆ្ងាយពីរបួសប្រហែល 2 ថ្នាប់ដៃ និង បិតដោយមាន valve អោយខ្យល់ចេញបាន

C : Circulation (របត់ឈាម)
- មើលថាការឃាត់ឈាមដោយប្រើ Touniquet មានប្រសិទ្ធភាពឬអត់ , Wound packing and pressure bandages
- ផ្តល់ Intravenous fluid , Blood product , ផ្តល់ថ្នាំបញ្ឈប់ហូរឈាម ( Tranexamic acid injection)

H : Hypothermia/Head Injuries (ការថយចុះនៃកម្តៅរាងកាយ / ការប៉ះទង្គិចក្បាល)
- សញ្ញានៃ Hypothermia: រងារញ័រញាក់ ( shivering ) , confusion , disorientation, slurred speech , breathing slow , decrease respiratory drive , ស្ថិតនៅកន្លែងត្រជាក់ ខ្យល់ ឬ ភ្លៀងសើម
- ការពារកុំអោយអ្នកជម្ងឺត្រជាក់ពេក , ប្រើ Hypothermia prevention blanket ជាដើម ។

P : Pain (ការឈឺចាប់)
A : Antibiotics (អង់ទីប្យ៉ូទិក)
W : Wound (របួស)
S : Splinting (ការអប)

Source : TCCC guideline 2024 , ATLS 11th ed

27/07/2025

««« ការជួយសង្គ្រោះបឋមសម្រាប់គ្រោះថ្នាក់ក្នុងសមរភូមិប្រយុទ្ធ »»»
Tactical Combat Casualty Care
Reference : TCCC guideline 2024 , ATLS 11ed

18/05/2024

[…] «ហេតុអ្វីបានជាខ្ញុំលេបថ្នាំបន្ថយជាតិអាស៊ីតក្នុងក្រពះរហូតហើយនៅតែមិនសូវបានធូរ?»

ជាសំនួរដែលអ្នកឈឺក្រពះតែងតែលើកឡើងស្ទើររាល់ថ្ងៃ ។
**** ដោយឡែកក្រៅពី ទទួលទានថ្នាំបញ្ជុះជាតិអាស៊ីតក្នុងក្រពះ ការផ្លាស់ប្តូរបែបបទនៅការរស់នៅក៏ដូចជាទទួលទានអាហារប្រចាំថ្ងៃ (Diet and Lifestyle modification) ក៏ជាផ្នែកមួយសំខាន់ដែលជួយអោយអាការៈបានធូរស្រាលផងដែរ ហើយខាងក្រោមនេះ ជាវិធីមួយចំនួនដែលអាចជួយកាត់បន្ថយអាការៈច្រាលជាតិអាស៊ីតក្នុងក្រពះ….
*** ចំពោះអ្នកជម្ងឺដែលឧស្សាហ៍ឈឺក្រពះ គួរចៀសវាងប្រើប្រាស់ថ្នាំនានាដោយខ្លួនឯង គួរតែទៅពិគ្រោះជម្ងឺជាមួយគ្រូពេទ្យទើបជាការប្រសើរ។

សេចក្តីលម្អិត
1. Facebook : https://www.facebook.com/100063566651714/posts/678665480929001/?
2. YouTube : https://youtu.be/4qagI1ytE3c?si=9u0C4nbFF_fltpIJ

សូមអរគុណ

21/04/2023

« ពស់ចឹក »

19/04/2023

19/04/2023

Common foot condition (បញ្ហាដែលកើតឡើងញឹកញាប់ចំពោះប្រអប់ជើង )

Source : The Pharmaceutical Journal Vol.299 No 7904 August 2017

PDF :https://pharmj.wpenginepowered.com/wp-content/uploads/2021/02/1073552.pdf

10/04/2023

នៅឯបន្ទប់ពិគ្រោះជម្ងឺក្រៅនៃមន្ទីរពេទ្យមួយ

[•••] អ្នកជម្ងឺច្រាលជាតិអាស៊ីតក្រពះ

ពេទ្យ : ជម្រាបសួរបង ថ្ងៃនេះបងមកពេទ្យមានបញ្ហាអ្វីដែរ?
អ្នកជម្ងឺ : លោកគ្រូ ខ្ញុំចេះតែក្តៅចុងដង្ហើម ច្រាល ណែនមកខាងលើ ថប់ៗនៅដើមទ្រូង ហើយចេះតែឧស្សាហ៍ស្កាតមាត់ ខ្ញុំទិញថ្នាំក្រពះ (ថ្នាំបន្ថយជាតិអាស៊ីតក្នុងក្រពះ) លេបណាស់ដែរតែដូចជាមិនធូរសោះលោកគ្រូ។
ពេទ្យ : ចុះការហូបចុកបងយ៉ាងម៉េចដែរ ? ហូបទៀងពេលទេ?
អ្នកជម្ងឺ : ហូបអីបានធម្មតាលោកគ្រូ ហូបបាយទៀងពេលរាល់ថ្ងៃ
ពេទ្យ : បងចូលចិត្តពពួកអាហារចៀន ឆា ឬ អាហាររសជាតិជូរដែរទេ?
អ្នកជម្ងឺ : ចូលចិត្តហូបដែរលោកគ្រូ
ពេទ្យ : ចុះពពួកស្រា ?
អ្នកជម្ងឺ : ម្តងម្កាលទេលោកគ្រូ ចុងសប្តាហ៍អីជាមួយពួកម៉ាកតិចតួច
ពេទ្យ : ងាកមករឿងហូបបាយ ពេលបាយរួចភ្លាម បងតែងតែធ្វើអី?
អ្នកជម្ងឺ : ការងាររាងហត់ដែរលោកគ្រូ ចឹងបាយហើយចូលចិត្តទម្រេតខ្លួនសម្រាកយកកម្លាំង លេង FB អីហ្នឹង តែបើពេលយប់គឺឆាប់ចូលគេងទេ តែគ្រាន់តែមួយរយៈនេះចេះតែក្អកពេលយប់។ អាហ្នឹងមកពីអីលោកគ្រូ?
*** ចំពោះអ្នកជម្ងឺដែលមានបណ្តុំរោគសញ្ញា GERD ដើម្បីអោយអាការៈបានធូរស្បើយ ការយកចិត្តទុកដាក់លើបំលាស់ប្តូររបបអាហារ និងឥរិយាបទនៃការរស់នៅ (Diet and Lifestyle modification) មានសារៈសំខាន់មិនចាញ់ការប្រើប្រាស់ថ្នាំនោះឡើយ ៕

30/03/2023

18/03/2023

ក្នុងបន្ទប់លាងរបួសឯមន្ទីរពេទ្យមួយ…

[•••] អ្នកជម្ងឺដំបៅជើងទឹកនោមផ្អែមក្រោយវះកាត់

ពេទ្យ : ជំរាបសួរលោកយាយ លោកយាយឈឺរបួសឬអត់?
អ្នកជម្ងឺ : ចាប់ពើតតិចៗដែរលោកគ្រូ
ពេទ្យ : ចុះនៅផ្ទះ លោកយាយបានពិសារសាច់ខ្លះដែរអត់?
អ្នកជម្ងឺ : អត់ហ៊ានហូបទេលោកគ្រូ ខ្លាចរបួសក្លាយ ខ្លាចឈឺជើង
កូនអ្នកជម្ងឺ : គាត់ហូបតែត្រីងៀតទេលោកគ្រូ ព្រោះគេថាហូបសាច់ទៅរបួសក្លាយ មិនងាយជា បានអត់ហ៊ានអោយគាត់ហូប។
ពេទ្យ : ….
សរុប : មានកត្តាច្រើនយ៉ាងដែលជួយជម្រុញរបួសអោយឆាប់ជា តែកត្តាមួយដ៏សំខាន់គឺ របួសត្រូវការសារធាតុចិញ្ចឹម ពិសេសជាតិសាច់ ជាតិប្រូតេអ៊ីនដើម្បីជម្រុញការលូតលាស់របស់សាច់ និង ធ្វើអោយរបួសឆាប់ជា ៕

11/03/2023

ខ្លីៗអំពីរ «ចង្អោរ និង ក្អួត» « Nausea and Vomiting »
1• កើតឡើងយ៉ាងដូចម្តេច ?
2• បណ្តាលមកពីអ្វីខ្លះ ?
3• ព្យាបាលយ៉ាងដូចម្តេច?