13/09/2026
🚨 හරියට ප්රතිකාර නොලැබුනොත් ජීවිතය පවා අහිමි වෙන්න පුලුවන් සෙලියුලයිටිස් ගැන ඔයා දන්නවද? 👇
කවදා හරි ඔයාගේ අතක හරි කකුලක හරි හම ගොඩක් වේදනා දෙන විදියට රතු වෙලා ඉදිමිලා තියෙනවද? 💁♀️
දියවැඩියා රෝගීන්ට මාරකයක් වගේ ඇතිවන මේ සෙලියුලයිටිස් තත්වය ගැන තමයි අද ලිපිය ලියවෙන්නේ. දියවැඩියා රෝගීන්ට සුලබව ඇති වුනත්, නිරෝගී ඔබටත් මේ තත්වය ඕනෑම වෙලාවක ඇති වෙන්න පුලුවන්. ඒ නිසා මේ ලිපිය අනිවාර්යෙන් කියවන්න..
💁♀️ මොකක්ද මේ සෙලියුලයිටිස් කියන්නේ?
සෙලියුලයිටිස් කියලා කියන්නේ සමේ සහ සමට යටින් ඇති පටකවල ඇතිවන බැක්ටීරියා ආසාදනයක්. මේක බහුලවම කකුල්, පාද සහ පාදයේ ඇඟිලි ඇතුළුව සිරුරේ පහළ කොටසට බලපාන නමුදු, මුහුණ, අත් සහ ඇඟිලි ඇතුළු ශරීරයේ ඕනෑම කොටසක වුනත් ඇති වෙන්න පුලුවන්. මෙය ඉතා සුලභ රෝග තත්ත්වයක් වෙනවා වගේම ආසාදනය හේතුවෙන් සමේ ඉදිමීම, වේදනාව සහ චලනය කිරීමේ අපහසුතා ඇති වෙනවා.
💁♀️ රෝග ලක්ෂණ සහ ඇතිවීමට හේතු
සෙලියුලයිටිස් ප්රධාන වශයෙන් ඇතිවන්නේ ස්ට්රෙප්ටොකොකස් (Streptococcus) සහ ස්ටැෆිලොකොකස් (Staphylococcus) යන බැක්ටීරියාවන් සමේ ඇතිවන සිදුරු හෝ තුවාල හරහා ශරීරයට ඇතුළු වීමෙනි.
🚨 ප්රධාන රෝග ලක්ෂණ
👉 සමේ වේදනාව, තද ගතිය සහ ඉදිමීම.
👉 ආසාදිත ප්රදේශය ස්පර්ශ කිරීමේදී දැනෙන උණුසුම් ගතිය.
👉 සමේ පැහැය වෙනස් වීම (රතු, දම් හෝ සාමාන්ය සමේ පැහැයට වඩා තද පැහැති වීම) සහ දොඩම් ලෙල්ලක් මෙන් ගැටිති සහිත වීම.
👉 තරලයෙන් පිරුණු බිබිලි ඇතිවීම.
👉 බැක්ටීරියාවන්ට එරෙහිව සිරුර ප්රතික්රියා කිරීමේ ප්රතිඵලයක් ලෙස උණ, සීතල/වෙව්ලන ගතිය සහ දැඩි තෙහෙට්ටුව ඇතිවීම.
🚨 අවදානමට ලක්වීමේ ප්රධාන හේතු
🔴 සමේ විවෘත තුවාල - කැපුම් තුවාල, වණ, කෘමි දෂ්ට කිරීම්, සතුන් සපා කෑම් හෝ ශල්යකර්ම කැපුම් හරහා බැක්ටීරියාවන්ට පහසුවෙන් ඇතුළු විය හැක.
🔴 නිදන්ගත සමේ රෝග - ඇත්ලට්ස් ෆුට් (athlete’s foot), දද (eczema) හෝ සොරයිසිස් (psoriasis) වැනි රෝග හේතුවෙන් සමේ ආරක්ෂිත ස්ථරයට හානි සිදුවීම.
🔴 දුර්වල ප්රතිශක්තිය හා වෙනත් රෝග - ප්රතිශක්තිකරණ පද්ධතිය දුර්වල වීම, දියවැඩියාව නිසි ලෙස පාලනය නොකිරීම සහ තරබාරුකම හේතුවෙන් ආසාදනවලට එරෙහිව සටන් කිරීමේ හැකියාව අඩුවේ.
🔴 දුර්වල සනීපාරක්ෂාව - සමේ හානියට පත් වූ ස්ථාන අපිරිසිදුව තබාගැනීම.
💁♀️ රෝග විනිශ්චය සහ පරීක්ෂණ
බොහෝ අවස්ථාවලදී වෛද්යවරයෙකුට ආසාදිත ප්රදේශය භෞතිකව පරීක්ෂා කිරීමෙන් සහ රෝග ලක්ෂණ නිරීක්ෂණය කිරීමෙන් සෙලියුලයිටිස් හඳුනාගත හැක. එහෙත් රෝගය දරුණු මට්ටමක පවතී නම්, පහත පරීක්ෂණ මගින් ආසාදනය පැතිරී ඇති ආකාරය සහ නිවැරදි ප්රතිකාරය තීරණය කරනු ලබයි.
👉 රුධිර පරීක්ෂාව - ආසාදනය රුධිරයට පැතිරී ඇත්දැයි තහවුරු කිරීමට.
👉 සමේ පරීක්ෂාව සහ බැක්ටීරියා රෝපණය (Skin test & Bacterial culture)
ආසාදනයට හේතු වූ නිශ්චිත බැක්ටීරියා වර්ගය හඳුනාගෙන, ඊට වඩාත් සුදුසු ප්රතිජීවක ඖෂධය නියම කිරීමට.
💁♀️ ප්රතිකාර ක්රම සහ කළමනාකරණය
සෙලියුලයිටිස් සඳහා ප්රධානතම ප්රතිකාරය වන්නේ බැක්ටීරියා විනාශ කිරීම සඳහා ප්රතිජීවක ඖෂධ (Antibiotics) ලබා දීමයි. සාමාන්ය තත්ත්වයන් සඳහා මුඛ මාර්ගයෙන් ප්රතිජීවක පෙති හෝ කරල් ලබාදෙන අතර, දරුණු තත්ත්වයන් සඳහා රෝහල් ගතවී ශිරාගත කරන (IV) ප්රතිජීවක ලබාගැනීමට සිදුවේ.
සුවවීමේ ක්රියාවලිය වේගවත් කිරීම සඳහා නිවසේදී පහත පියවර අනුගමනය කරන්න පුලුවන්.
🔴 Warm compress - ආසාදිත ප්රදේශයට උණුසුම් තැවීමක් යෙදීමෙන් ඉදිමීම සහ වේදනාව සමනය වේ.
🔴 ඔසවා තැබීම - ආසාදිත පාදය හෝ අත ඔසවා තැබීමෙන් රුධිර වාහිනීවල පීඩනය අඩුවී රුධිර ගමනාගමනය ක්රමවත් වේ. එමගින් ඉදිමුම බැසයාම වේගවත් කරයි.
🔴 Compression - කම්ප්රෙෂන් බැන්ඩේජ් භාවිතය මගින් රුධිර සංසරණය වැඩි දියුණු කරයි. (රුධිර ගමනාගමනය අඩාල නොවන සේ මෙය පැලඳිය යුතු අතර දිනකට දෙවරක්වත් විනාඩි 10-15 ක් ඉවත් කර තැබිය යුතුය).
🔴 වේදනා නාශක (NSAIDs) - වෛද්ය උපදෙස් මත ඇස්පිරින් හෝ අයිබියුප්රොෆෙන් වැනි ඖෂධ ලබාගැනීමෙන් වේදනාව සහ ප්රදාහය අවම කරගත හැක.
💁♀️ වළක්වා ගැනීම සහ රෝගය සමඟ ජීවත් වීම
සෙලියුලයිටිස් කල්තියා හඳුනාගෙන ප්රතිකාර කිරීමෙන් දින 7 සිට 10 ක් ඇතුළත සම්පූර්ණ සුවය ලබාගත හැක. රෝගය නැවත ඇතිවීම සහ සංකූලතා වළක්වා ගැනීමට පහත පුරුදු වැදගත් වේ.
🔴 ප්රතිජීවක සම්පූර්ණ කිරීම - රෝග ලක්ෂණ අඩුවී සුවයක් දැනුණද, වෛද්යවරයා නියම කළ ප්රතිජීවක ඖෂධ කාණ්ඩය සම්පූර්ණයෙන්ම ලබාගැනීම අනිවාර්ය වේ. එසේ නොකළහොත්, ඉතිරි වන බැක්ටීරියා හේතුවෙන් රෝගය නැවත ඇතිවිය හැකි අතර ඊට ප්රතිකාර කිරීම වඩාත් අපහසු වේ.
🔴 තුවාල කළමනාකරණය - ඕනෑම කුඩා කැපුමක්, සීරීමක් හෝ තුවාලයක් වහාම ප්රතිබැක්ටීරීය සබන් සහ ජලය යොදා පිරිසිදු කර, ප්රතිජීවක ආලේපනයක් ගල්වා බැන්ඩේජ් එකකින් ආවරණය කරන්න.
🔴 ආසාදිත ප්රදේශය ස්පර්ශ නොකිරීම - ආසාදිත ප්රදේශය මිරිකීමෙන් හෝ සිදුරු කිරීමෙන් වළකින්න. ඉන් සහනයක් නොලැබෙන අතර ආසාදනය තවත් පැතිරීමට එය හේතු වේ.
🔴 විවේකය - ආසාදිත ප්රදේශයට පීඩනයක් එල්ල වන ඇවිදීම හෝ වෙනත් ව්යායාමවලින් වැළකී ප්රමාණවත් විවේකයක් ලබාගන්න.
ප්රතිකාර ආරම්භ කර දින කිහිපයකට පසුවත් රෝග ලක්ෂණ අඩු නොවේ නම්, ඉදිමීම සහ වේදනාව වැඩිවේ නම්, හෝ ආසාදනය වෙනත් ප්රදේශවලට පැතිරී යන්නේ නම් වහාම වෛද්යවරයෙකු හමුවීම අත්යවශ්ය වේ. මෙම බැක්ටීරියා රුධිරයට හෝ හෘදයට පැතිර ගියහොත් එය මාරාන්තික විය හැක.
ස්තූතියි
හෙදියකගේ දිනපොත
