Dinna Care

Dinna Care "Mindful Healing for Life's Journey"

" අහිමිවීම් (Loss & Grief) සමඟ දරුවාට සහාය වීම💔🤝🏻"දරුවෙකුගේ ජීවිතයේ “අහිමිවීම” කියන්නේ ආදරණීය පුද්ගලයෙකුගේ මරණයක් පමණක් ...
13/08/2026

" අහිමිවීම් (Loss & Grief) සමඟ දරුවාට සහාය වීම💔🤝🏻"

දරුවෙකුගේ ජීවිතයේ “අහිමිවීම” කියන්නේ ආදරණීය පුද්ගලයෙකුගේ මරණයක් පමණක් නොවේ. දෙමාපියන් වෙන්වීම, මිතුරෙකුගෙන් වෙන්වීම, නිවසක් හෝ පාසලක් වෙනස් කිරීම, සුරතල් සතෙකු අහිමි වීම, ආදරණීය පුද්ගලයෙකු දුරස් වීම වැනි බොහෝ අත්දැකීම් දරුවෙකු තුළ දුක සහ ශෝකය ඇති කළ හැකිය.

වැඩිහිටියෙකුට සාමාන්‍ය ලෙස පෙනෙන අහිමිවීමක් පවා දරුවෙකුට විශාල මානසික බලපෑමක් ඇති කළ හැකිය. ඒ නිසා දරුවාගේ දුක “අමතක කරවීම” වෙනුවට, එය තේරුම්ගෙන ආරක්ෂිතව ඒ හරහා ගමන් කිරීමට උපකාර කිරීම ඉතා වැදගත් වේ.

💔 දරුවෙකු අහිමිවීමකට ප්‍රතිචාර දක්වන්නේ කෙසේද?

සෑම දරුවෙකුම ශෝකය ප්‍රකාශ කරන්නේ එකම ආකාරයෙන් නොවේ.

සමහර දරුවන් අඬන්න පුළුවන්. තවත් දරුවෙක් නිහඬව සිටිය හැකිය. සමහරු කෝපයෙන් හැසිරෙන්න පුළුවන්. තවත් සමහරු නැවතත් කුඩා දරුවෙකු මෙන් හැසිරීමට පටන් ගත හැකිය.

උදාහරණ ලෙස,

• නිතර අඬීම හෝ දුක්බර බව
• කෝපය සහ නොසන්සුන් බව
• තනිව සිටීමට කැමැත්ත
• පාසල් වැඩවලට අවධානය අඩුවීම
• නින්දේ වෙනස්කම්
• ආහාර රුචියේ වෙනස්කම්
• දෙමාපියන්ගෙන් වෙන්වීමට බිය වීම
• “ඔයාත් මාව දාලා යනවද?” වැනි ප්‍රශ්න ඇසීම
• නැවතත් කුඩා දරුවෙකු මෙන් හැසිරීම
• ක්‍රීඩාව තුළින් සිදුවීම නැවත නැවත පෙන්වීම

වැනි හැසිරීම් ඇති විය හැකිය.

මෙවැනි හැසිරීම් දරුවා “නරක” නිසා නොව, ඔහුගේ හෝ ඇයගේ අභ්‍යන්තර දුක ප්‍රකාශ කිරීමට ඇති මාර්ගයක් විය හැකිය.

🧠 දරුවාගේ දුක අවතක්සේරු නොකරන්න

“අඬන්න එපා.”
“දැන් ඒක අමතක කරන්න.”
“ඔයා ලොකු ළමයෙක්නේ.”
“ඒ ගැන හිතන්න එපා.”

වැනි වචන දරුවාට දුක පෙන්වීම වැරදි දෙයක් ලෙස දැනෙන්න පුළුවන්.

ඒ වෙනුවට,

“ඔයාට මේ ගැන ගොඩක් දුක ඇති කියලා මට තේරෙනවා.”
“ඔයාට කතා කරන්න ඕන නම් මම මෙතන ඉන්නවා."
“ඔයාට දැනෙන හැඟීම කියන්න පුළුවන්. ඒකට බය වෙන්න ඕන නැහැ.”

වැනි වචන භාවිතා කිරීමෙන් දරුවාට තම හැඟීම් ආරක්ෂිතව ප්‍රකාශ කිරීමට අවකාශයක් ලැබේ.

🤗 දරුවාට “ආරක්ෂිත පුද්ගලයෙක්” වන්න

අහිමිවීමක් සිදු වූ අවස්ථාවක දරුවෙකුට අවශ්‍ය වන්නේ විශාල උපදෙස් ප්‍රමාණයක් නොව, ආරක්ෂාව සහ ස්ථාවරත්වය.

දරුවාට,

“මම ඔයා එක්ක ඉන්නවා.”
“ඔයා තනිවෙලා නැහැ.”
“ඔයාට ඕන වෙලාවක මාත් එක්ක කතා කරන්න පුළුවන්.”

වැනි පණිවිඩ ලබාදීම වැදගත්ය.

දරුවාට වැළඳගැනීමක් අවශ්‍ය නම් ආදරයෙන් වැළඳගන්න. කතා කිරීමට අවශ්‍ය නැත්නම් ඔහුට බල නොකරන්න. සමහර විට නිහඬව දරුවා සමඟ සිටීම පවා විශාල සහයක් වේ.

🗣️ දරුවාගේ ප්‍රශ්නවලට සරලව හා අවංකව පිළිතුරු දෙන්න

අහිමිවීමක් පිළිබඳව දරුවන්ට බොහෝ ප්‍රශ්න ඇති විය හැකිය.

“ඇයි එයා ආයෙත් එන්නේ නැත්තේ?”
“මටත් මෙහෙම වෙයිද?”
“අම්මා/තාත්තා මාව දාලා යයිද?”

වැනි ප්‍රශ්න ඇසිය හැකිය.

දරුවාගේ වයසට ගැළපෙන සරල භාෂාවකින්, අවංකව පිළිතුරු ලබාදීම වැදගත්ය. දරුවාට තේරුම්ගත නොහැකි තරම් සංකීර්ණ විස්තර ලබාදීමෙන් වළකින්න.

එසේම දරුවා අසන එකම ප්‍රශ්නය නැවත නැවත ඇසුවත් කෝප නොවන්න. නැවත නැවත ඇසීම ඔහුගේ මනසට සිදුවීම තේරුම් ගැනීමට උත්සාහ කිරීමක් විය හැකිය.

🎨 දරුවාට හැඟීම් ප්‍රකාශ කිරීමට වෙනත් මාර්ග ලබාදෙන්න

සෑම දරුවෙකුම තම දුක වචනවලින් ප්‍රකාශ කරන්නේ නැහැ.

ඒ නිසා,

🎨 චිත්‍ර ඇඳීම
📖 කතා කියවීම
🧸 සෙල්ලම් කිරීම
✍️ කුඩා සටහන් ලිවීම
🎵 සංගීතයට සවන් දීම
🗣️ විශ්වාසවන්ත වැඩිහිටියෙකු සමඟ කතා කිරීම

වැනි ක්‍රම භාවිතා කළ හැකිය.

දරුවා චිත්‍රයක් ඇඳ තිබේ නම්, “මේක මොකක්ද?” කියා විනිශ්චය කිරීම වෙනුවට,

“මේ ගැන මට කියන්න කැමතිද?”

යනුවෙන් මෘදු ලෙස විමසන්න.

🏠 දරුවාගේ දෛනික ජීවිතය හැකිතාක් ස්ථාවරව තබන්න

අහිමිවීමක් සිදු වූ පසු දරුවාගේ ජීවිතයේ බොහෝ දේ වෙනස් විය හැකිය. එවැනි අවස්ථාවක නිදාගැනීම, ආහාර ගැනීම, පාසල් යාම, සෙල්ලම් කිරීම වැනි දෛනික රටාවන් හැකිතාක් පවත්වාගෙන යාම දරුවාට ආරක්ෂිත බවක් ලබාදෙයි.

“ජීවිතය වෙනස් වුණත්, මාව බලාගන්න කෙනෙක් ඉන්නවා” යන හැඟීම දරුවාට ලැබීම ඉතා වැදගත්ය.

❤️ දරුවාට අහිමි වූ පුද්ගලයා ගැන කතා කිරීමට ඉඩ දෙන්න

ආදරණීය පුද්ගලයෙකු අහිමි වූ විට සමහර වැඩිහිටියන් එම පුද්ගලයා ගැන කතා කිරීමෙන් වැළකී සිටිති. නමුත් දරුවාට එම පුද්ගලයා ගැන මතකයන්, ඡායාරූප සහ අත්දැකීම් ගැන කතා කිරීමට ඉඩ දීම ඔහුගේ ශෝක ක්‍රියාවලියේ කොටසක් විය හැකිය.

“එයා එක්ක ඔයාට තිබුණු ලස්සනම මතකය මොකක්ද?”

වැනි ප්‍රශ්නයක් දරුවාට තම මතකයන් ආරක්ෂිතව බෙදාගැනීමට අවස්ථාවක් ලබාදිය හැකිය.

⏳ “ඉක්මනින් සුව වෙන්න” කියා බල නොකරන්න

ශෝකයට නිශ්චිත කාල සීමාවක් නැත.

දරුවෙකුට අද හොඳින් සිටින බව පෙනී, හෙට නැවතත් දුකක් ඇති විය හැකිය. විශේෂ දිනයක්, උපන්දිනයක්, පාසල් උත්සවයක් හෝ අතීත මතකයක් නිසා නැවතත් දුක මතු විය හැකිය.

එය අසාමාන්‍ය දෙයක් නොවේ.

ශෝකය සෘජු රේඛාවක් වගේ නොවේ. එය නැවත නැවත පැමිණිය හැකි ක්‍රියාවලියකි.

🚨 කවදා වෘත්තීය සහාය ලබාගත යුතුද?

අහිමිවීමෙන් පසුව දරුවෙකුට යම් කාලයක් දුක, කෝපය හෝ හැසිරීම් වෙනස්කම් ඇති වීම සාමාන්‍ය විය හැකිය.

නමුත් දරුවාගේ දෛනික ජීවිතයට දැඩි ලෙස බලපාන ආකාරයේ දිගුකාලීන වෙනස්කම් තිබේ නම්, වෘත්තීය උපදේශකයෙකු, ළමා මනෝවිද්‍යාඥයෙකු හෝ සුදුසු මානසික සෞඛ්‍ය වෘත්තිකයෙකුගේ සහාය ලබාගැනීම වැදගත් වේ.

විශේෂයෙන් දරුවා දිගුකාලීනව පාසලෙන් ඈත්වීම, දැඩි ලෙස තනිවීම, නින්ද/ආහාර රටාවේ විශාල වෙනස්කම්, අධික බිය හෝ තමන්ට හානි කරගැනීම පිළිබඳ අදහස් පෙන්වන්නේ නම් වෘත්තීය සහාය ලබාගැනීම ප්‍රමාද නොකරන්න.

🌱 අවසානයේ...

දරුවෙකුගේ දුක අපට වඩා කුඩා විය හැකි නමුත්, **එම දුක ඔහුට කුඩා දෙයක් නොවේ.**

අහිමිවීමක් සිදු වූ විට දරුවාට අවශ්‍ය වන්නේ “දුක නැති කර දීම” පමණක් නොවේ.

ඔහුගේ දුක අසා සිටීමට කෙනෙකු,
ඔහුගේ හැඟීම් පිළිගැනීමට කෙනෙකු,
ඔහුට ආරක්ෂිත බව දැනීමට කෙනෙකු,
අවශ්‍ය වූ විට අත අල්ලාගෙන ඔහු සමඟ ගමන් කිරීමට කෙනෙකු අවශ්‍ය වේ.

දරුවාගේ දුක වෙනස් කළ නොහැකි අවස්ථා තිබිය හැකිය.
නමුත් එම දුක සමඟ දරුවා තනිවම ගමන් නොකරන බව අපට සහතික කළ හැකිය. ❤️

"Dinna Care – දරුවාගේ මනසට ආදරයෙන්, අවබෝධයෙන් සහාය වෙමු."
Dinna Care
Dinusha Niranjalee Subasinghe
074 353 2414

#ළමාඋපදේශනය #දරුවන්ගේමානසිකසෞඛ්‍යය

🧠 දරුවාගේ අවධානය වැඩි කරන ක්‍රමඅද බොහෝ දෙමාපියන් මුහුණ දෙන පොදු ගැටලුවක් තමයි “මගේ දරුවාට කිසිම දෙයකට අවධානය දෙන්න බැහැ”...
11/08/2026

🧠 දරුවාගේ අවධානය වැඩි කරන ක්‍රම

අද බොහෝ දෙමාපියන් මුහුණ දෙන පොදු ගැටලුවක් තමයි “මගේ දරුවාට කිසිම දෙයකට අවධානය දෙන්න බැහැ” කියන එක. 📚

පාඩම් කරන විට ටික වේලාවකින් නැගිට යනවා, පොතක් කියවන්න පටන්ගෙන මිනිත්තු කිහිපයකින් වෙනත් දෙයක් කරන්න යනවා, ගුරුවරයා කියන දේ අහගෙන ඉන්න අමාරුයි, ගෙදර වැඩ අවසන් කරන්න බොහෝ වේලාවක් ගත වෙනවා වැනි දේවල් දෙමාපියන්ට දැකගන්න පුළුවන්.

නමුත් මෙහිදී වැදගත් දෙයක් මතක තබාගන්න.

👉 දරුවෙකුගේ අවධානය අඩුයි කියලා ඔහු / ඇය “කම්මැලි දරුවෙක්” හෝ “ඉගෙනීමට කැමති නැති දරුවෙක්” කියලා තීරණය කරන්න එපා.

දරුවාගේ වයස, නින්ද, ආහාර පුරුදු, පරිසරය, screen time, මානසික තත්ත්වය, ඉගෙනීමේ ආකාරය සහ වෙනත් සාධක ගණනාවක් අවධානයට බලපාන්න පුළුවන්.

🌱 1. කෙටි කාලයකින් වැඩ පටන් ගන්න

කුඩා දරුවෙකුට දිගු වේලාවක් එකම කාර්යයක අවධානය තබාගැනීම අපහසු වීම සාමාන්‍යයි.

ඒ නිසා,

❌ “පැයක් පුරා පාඩම් කරන්න.”
වෙනුවට,

✅ “විනාඩි 15ක් මේ වැඩේ කරමු.”
වගේ කෙටි ඉලක්ක ලබා දෙන්න.

වැඩේ අවසන් වූ පසු කෙටි විවේකයක් ලබාදී නැවත ආරම්භ කළ හැකියි.

කුඩා ඉලක්ක → සාර්ථක අත්දැකීම් → වැඩි අවධානය

📱 2. Screen Time පාලනය කරන්න

ජංගම දුරකථන, ටැබ්, YouTube සහ video games වැනි දේවල් දරුවාගේ දෛනික අවධානයට බලපාන්න පුළුවන්.

විශේෂයෙන් පාඩම් කරන වේලාවේදී දුරකථනය, TV හෝ වෙනත් distractions අසල තිබුණොත් දරුවාගේ අවධානය වෙනතකට යාම පහසුයි.

ඒ නිසා පාඩම් කරන වේලාවට,

📵 Phone එක පැත්තකින් තබන්න.
📺 TV එක off කරන්න.
🔕 අනවශ්‍ය notifications නවත්වන්න.

Screen එක සම්පූර්ණයෙන්ම තහනම් කිරීම වෙනුවට වයසට ගැළපෙන, පැහැදිලි සහ ස්ථාවර සීමාවන්ත බාගැනීම වඩා වැදගත්.

🛏️ 3. හොඳ නින්දක් ලබාදෙන්න

නින්ද අඩු දරුවෙකුට දිවා කාලයේදී අවධානය පවත්වාගැනීම අපහසු විය හැකියි.

ඒ නිසා දරුවාට නිශ්චිත නින්දේ වේලාවක් ඇති කරන්න.

🌙 සෑම දිනකම සමාන වේලාවකට නිදාගැනීම
📱 නින්දට පෙර screen භාවිතය අඩු කිරීම
🛏️ සුවපහසු නින්ද පරිසරයක් සකස් කිරීම

වැනි පුරුදු උපකාරී වේ.

🥗 4. සමබර ආහාර වේලක් ලබාදෙන්න

දරුවාගේ ශාරීරික හා මොළයේ වර්ධනය සඳහා පෝෂ්‍යදායී ආහාර වැදගත්.

දෛනික ආහාර වේලට,

🥚 බිත්තර
🐟 මාළු
🥛 කිරි සහ කිරි ආහාර
🥜 ඇට වර්ග
🍌 පලතුරු
🥦 එළවළු
🌾 සම්පූර්ණ ධාන්‍ය

වැනි විවිධ ආහාර ඇතුළත් කිරීමට උත්සාහ කරන්න.

එක ආහාරයක් “මොළය වැඩි කරන ආහාරයක්” ලෙස පමණක් බලාපොරොත්තු වීම වෙනුවට සමබර ආහාර රටාවක් පවත්වාගැනීම වැදගත්.

🧩 5. අවධානය වර්ධනය කරන ක්‍රීඩා කරන්න

දරුවන්ට අවධානය වැඩි කිරීම කියන්නේ හැමවිටම පොතක් ඉදිරියේ වාඩි කරවීම නොවේ.
ක්‍රීඩා හරහාත් අවධානය වර්ධනය කළ හැකියි.

උදාහරණ:

🧩 Puzzle
🃏 Memory card games
🔍 “වෙනස හොයන්න” ක්‍රීඩා
🧱 Building blocks
🎨 Drawing & colouring
📖 Story telling
🔢 Simple counting games

මේවා දරුවාට විනෝදයක් ලබාදෙන අතරම අවධානය, මතකය සහ ගැටලු විසඳීමේ හැකියාව පුහුණු කිරීමට අවස්ථාව ලබාදෙයි.

📚 6. දරුවාට කැමති ආකාරයෙන් ඉගෙනීමට ඉඩ දෙන්න
සෑම දරුවෙකුම එකම ආකාරයට ඉගෙන ගන්නේ නැහැ.
කෙනෙක් පින්තූර බලලා හොඳින් ඉගෙන ගන්න පුළුවන්.
තවත් දරුවෙක් අහලා ඉගෙන ගන්න පුළුවන්.
තවත් කෙනෙක් ක්‍රියාකාරකම් කරමින් ඉගෙන ගන්න පුළුවන්.

ඒ නිසා,
“මගේ දරුවාට පොත කියවන්න බැහැ”
කියලා පමණක් නොසිතා,
“මගේ දරුවා හොඳින් ඉගෙන ගන්නේ කොහොමද?”
කියලා සොයා බලන්න.

🏠 7. පාඩම් කිරීමට සුදුසු පරිසරයක් සකස් කරන්න

දරුවා පාඩම් කරන තැන අවට බොහෝ දේවල් තිබුණොත් අවධානය පහසුවෙන් වෙනතකට යන්න පුළුවන්.

ඒ නිසා,

✅ පිරිසිදු මේසයක්
✅ අවශ්‍ය පොත් පමණක්
✅ හොඳ ආලෝකයක්
✅ අඩු ශබ්දයක්
✅ දුරකථනයෙන් ඈත් වූ පරිසරයක්

වැනි දේ සකස් කර දෙන්න.

❤️ 8. දරුවාව නිතර විවේචනය නොකරන්න

“ඔයාට කිසිම අවධානයක් නැහැ.”

“ඔයා හරිම කම්මැලියි.”

“අනිත් ළමයි බලන්න.”

වැනි වචන නිතර ඇසීමෙන් දරුවාගේ **ආත්ම විශ්වාසයට හා ඉගෙනීමේ උනන්දුවට** අහිතකර බලපෑමක් ඇති විය හැකියි.

ඒ වෙනුවට,

🌟 “ඔයා අද හොඳට උත්සාහ කළා.”

🌟 “මේ කොටස ඔයා හොඳට කළා.”

🌟 “අපි තව ටිකක් එකට උත්සාහ කරමු.”

වැනි වචන භාවිතා කරන්න.

🎯 9. එකවර වැඩ ගොඩක් ලබා නොදෙන්න

“පාඩම් කරන්න, පොත කියවන්න, ගෙදර වැඩ කරන්න, මේකත් කරන්න…”
කියලා එකවර උපදෙස් ගොඩක් ලබාදුන්නොත් දරුවා ව්‍යාකූල විය හැකියි.
ඒ වෙනුවට එකවර එක් කාර්යයක් ලබා දෙන්න.

උදාහරණයක්:

👉 “මුලින් මේ ප්‍රශ්න 5 කරන්න.”

ඊට පසුව,

👉 “දැන් අපි ඊළඟ කොටස කරමු.”

මෙවැනි පියවරෙන් පියවර ක්‍රමයක් දරුවාට පහසුයි.

🚶 10. ශාරීරික ක්‍රියාකාරකම් සඳහා කාලය දෙන්න

දරුවෙකු දවස පුරාම වාඩි වී පාඩම් කිරීම අවශ්‍ය නැහැ.

🏃 දිවීම
⚽ ක්‍රීඩා කිරීම
🚲 සයිකල් පැදීම
🕺 නැටීම
🌳 එළිමහනේ සෙල්ලම් කිරීම

වැනි ක්‍රියාකාරකම් සඳහා කාලය ලබාදීම දරුවාගේ සමස්ත සෞඛ්‍යයට වැදගත්.

🗣️ 11. දරුවා සමඟ කතා කරන්න

දරුවා අවධානය නොදක්වන විට “ඇයි ඔයා මෙහෙම?” කියලා දොස් පැවරීම වෙනුවට,

“පාඩම් කරනකොට ඔයාට අමාරුම දේ මොකක්ද?”
“මොන දේ නිසා ඔයාගේ අවධානය වෙනතකට යනවාද?”

වැනි ප්‍රශ්න අසන්න.

සමහර විට දරුවාට ඉගෙනීමේ අපහසුතාවයක්, පාසලේ ගැටලුවක්, මිතුරන් සම්බන්ධ ගැටලුවක් හෝ වෙනත් මානසික පීඩනයක් තිබිය හැකියි.

දරුවාගේ හැසිරීම පිටුපස ඇති හේතුව තේරුම් ගැනීම ඉතා වැදගත්.

⚠️ “අවධානය අඩුයි” කියන්නේ ADHD ද?

අනිවාර්යයෙන්ම නැහැ.

දරුවෙකුට සමහර අවස්ථාවල අවධානය අඩු වීම පමණින් ADHD වැනි තත්ත්වයක් තිබෙනවා කියලා තීරණය කළ නොහැකියි.

නමුත් දරුවාගේ අවධානය පිළිබඳ ගැටලු දිගු කාලයක් පවතිනවා නම්, නිවසේදී පමණක් නොව පාසලේදීත් දක්නට ලැබෙනවා නම්, සහ දරුවාගේ ඉගෙනීම, සමාජ සම්බන්ධතා හෝ දෛනික ජීවිතයට සැලකිය යුතු බලපෑමක් ඇති කරනවා නම්, සුදුසු වෘත්තීයවේදියෙකුගෙන් ඇගයීමක් ලබාගැනීම වැදගත්.

දරුවෙකුට ලේබලයක් ලබාදීමට පෙර, ඔහුගේ/ඇයගේ අවශ්‍යතාවය තේරුම් ගැනීමයි වැදගත්.❤️

🌱 අවසානයේ...

දරුවාගේ අවධානය වැඩි කිරීම දවසකින් සිදුවන දෙයක් නොවේ.

එය කුඩා පුරුදු, නිවැරදි පරිසරය, ප්‍රමාණවත් නින්ද, ක්‍රීඩා, සමබර ආහාර, screen time පාලනය සහ දෙමාපියන්ගේ ආදරණීය සහයෝගය සමඟ ක්‍රමයෙන් වර්ධනය කළ හැකි දෙයක්.

මතක තබාගන්න...

“දරුවාට අවධානය දෙන්න කියලා බල කිරීමකට වඩා, අවධානය දීමට සුදුසු පරිසරයක් සකස් කර දීම වැදගත්.”❤️

ඔබේ දරුවාට අවධානය පවත්වාගැනීම සම්බන්ධයෙන් ගැටලුවක් තිබෙනවා නම්, දොස් නොකියා තේරුම් ගන්න.

දරුවාගේ හැසිරීම පිටුපස ඇති අවශ්‍යතාවය හඳුනාගැනීමෙන්, ඔහුගේ/ඇයගේ ඉගෙනීම සහ මානසික වර්ධනය සඳහා වඩාත් සුදුසු සහය ලබාදිය හැකියි.

"Dinna Care – දරුවන්ගේ මානසික හා හැසිරීම් වර්ධනය වෙනුවෙන්. 🌸"
Dinna Care
Dinusha Niranjalee Subasinghe
074 353 2414

#දරුවන්ගේමානසිකසෞඛ්‍යය #දරුවාගේඅවධානය #දරුවන්ගේඅධ්‍යාපනය

📱 Screen Time නිසා දරුවාගේ මොළයට සිදුවන දේඅද කාලයේ Smartphone, Tablet, TV සහ Computer කියන්නේ දරුවන්ගේ ජීවිතයේ සාමාන්‍ය ...
09/08/2026

📱 Screen Time නිසා දරුවාගේ මොළයට සිදුවන දේ

අද කාලයේ Smartphone, Tablet, TV සහ Computer කියන්නේ දරුවන්ගේ ජීවිතයේ සාමාන්‍ය කොටසක්. අධ්‍යාපනයට, විනෝදයට සහ සන්නිවේදනයට තාක්ෂණය වැදගත් වුණත්, දරුවෙකු දිනකට කොපමණ කාලයක් තිරයක් ඉදිරියේ ගත කරනවාද, එය භාවිතා කරන්නේ කුමන ආකාරයෙන්ද යන්න ඉතා වැදගත්.

“Phone එක දුන්නම දරුවා නිශ්ශබ්දයි…”

“TV එක බලනකොට කෑම කන්න ලේසියි…”

“Game එක දුන්නම දරුවා කරදර කරන්නේ නැහැ…”

මේවා දෙමාපියන්ට තාවකාලිකව පහසුවක් විය හැකියි. නමුත් screen time එක අධික වීම දරුවාගේ අවධානය, නින්ද, භාෂා වර්ධනය, හැසිරීම, සමාජ කුසලතා සහ චිත්තවේගීය සංවර්ධනය කෙරෙහි බලපෑම් ඇති කළ හැකියි.

🧠 1. දරුවාගේ අවධානයට බලපෑම

කුඩා දරුවාගේ මොළය වේගයෙන් වර්ධනය වන අවධියකදී, අවට ලෝකය සමඟ සෘජුව සම්බන්ධ වීම ඉතා වැදගත්.

Screen එකක වේගයෙන් වෙනස්වන රූප, ශබ්ද සහ animations දරුවාගේ අවධානය නිතරම උත්තේජනය කරයි.

ඒ නිසා දිගු වේලාවක් screen එක භාවිතා කරන සමහර දරුවන්ට,

🔹 පොතක් කියවීමේදී අවධානය තබාගැනීමට අපහසු වීම
🔹 පාඩම් කිරීමට කැමැත්ත අඩුවීම
🔹 එකම ක්‍රියාකාරකමක දිගු වේලාවක් නිරත වීමට අපහසු වීම
🔹 ඉක්මනින් කම්මැලි වීම

වැනි ගැටලු පෙනෙන්න පුළුවන්.

Screen time එක ADHD ඇති කරනවා යැයි සරලව පැවසිය නොහැක. නමුත් අධික හා අක්‍රමවත් screen use එක අවධානය සහ හැසිරීම් ගැටලු සමඟ සම්බන්ධ විය හැකි බව පර්යේෂණවලින් පෙන්වා දී තිබෙනවා.

🗣️ 2. භාෂා වර්ධනයට බලපෑම

දරුවෙකු භාෂාව ඉගෙනගන්නේ screen එකක් නැරඹීමෙන් පමණක් නොවෙයි.

ඔහු/ඇය දෙමාපියන් සමඟ කතා කරන විට, ප්‍රශ්න අසන විට, පිළිතුරු දෙන විට, කතාන්දර අසන විට සහ සෙල්ලම් කරන විට භාෂා කුසලතා වර්ධනය වෙනවා.

ඒ නිසා දරුවාගේ screen time වැඩි වීම නිසා දෙමාපියන් සමඟ face-to-face කතාබහ සඳහා ලැබෙන කාලය අඩුවුණොත්, භාෂා සංවර්ධනයට අවශ්‍ය අත්දැකීම් අඩු විය හැකියි.

විශේෂයෙන් කුඩා දරුවන්ට,

👉 “මොකක්ද මේ?”

👉 “ඇයි එහෙම වෙන්නේ?”

👉 “ඔයාට කොහොමද හිතෙන්නේ?”

වැනි ප්‍රශ්න අසමින් ඔවුන් සමඟ කතා කිරීම ඉතා වැදගත්.

😴 3. නින්දට ඇති බලපෑම

දරුවන්ගේ මොළයේ වර්ධනයට හොඳ නින්ද අත්‍යවශ්‍යයි.

විශේෂයෙන් නින්දට පෙර Smartphone, Tablet හෝ TV භාවිතා කිරීමෙන් දරුවාගේ නින්දේ රටාවට බාධා ඇති විය හැකියි.

ඒ නිසා,

🌙 නින්දට යාම ප්‍රමාද වීම
🌙 ප්‍රමාණවත් නින්දක් නොලැබීම
🌙 උදෑසන අවදි වීමට අපහසු වීම
🌙 දවසේදී නිදිමත සහ කෝපය වැඩි වීම

වැනි තත්ත්වයන් ඇති විය හැකියි.

දරුවාගේ නිදන කාමරය screen-free zone එකක් කිරීම බොහෝ පවුල්වලට ප්‍රයෝජනවත් පියවරක්.

😡 4. හැසිරීම සහ චිත්තවේග

“Phone එක දෙන්න!”

“Game එක නවත්වන්න බැහැ!”

“TV එක off කළොත් මම අඬනවා!”

මේ වගේ ප්‍රතිචාර දෙමාපියන්ට නිතර අත්විඳින්න සිදුවිය හැකියි.

Screen එක ඉවත් කරන අවස්ථාවේ දරුවා කෝප වීම හෝ අඬීම පමණක් දැකලා “දරුවා නරකයි” කියලා තීරණය කරන්න එපා.

දරුවාගේ දෛනික routine එකේ screen time ඉතා විශාල කොටසක් බවට පත්වී තිබේ නම්, එය අඩු කිරීමේදී transition එක අපහසු විය හැකියි.

ඒ නිසා screen එක එකවරම උදුරා ගැනීම වෙනුවට,

⏰ කලින් දැනුම් දෙන්න.

“තව විනාඩි 10යි.”

“තව විනාඩි 5යි.”

“දැන් අපි game එක නවත්වලා කෑම කමු.”

වගේ පැහැදිලි සීමා තබන්න.

👨‍👩‍👧 5. දෙමාපියන් සමඟ ඇති සම්බන්ධතාව

දරුවෙකුට අවශ්‍ය වන්නේ Phone එකක් පමණක් නොවේ.

ඔහුට අවශ්‍යයි,

❤️ දෙමාපියන්ගේ අවධානය
❤️ කතාබහ
❤️ ආදරය
❤️ සෙල්ලම් කිරීමට කාලය
❤️ ප්‍රශ්නවලට පිළිතුරු
❤️ ආරක්ෂිත පරිසරයක්

දරුවා සමඟ එකට කෑම කන වෙලාවක, සෙල්ලම් කරන වෙලාවක හෝ කතා කරන වෙලාවක දෙමාපියන්ම Phone එකේ සිටිනවා නම්, දරුවාට screen එකෙන් ඉවත් වී සම්බන්ධතාවයක් ගොඩනගා ගැනීම අපහසු විය හැකියි.

දරුවාගේ screen time එක පාලනය කරනවා වගේම දෙමාපියන්ගේ screen use එකත් පාලනය කිරීම වැදගත්.

🧠 6. මොළයේ වර්ධනයට අවශ්‍ය දේවල් මොනවාද?

දරුවාගේ මොළය වර්ධනය වන්නේ screen එකකින් පමණක් නොවේ.

ඔහුට අවශ්‍යයි:

🏃‍♂️ ශාරීරික ක්‍රියාකාරකම්
🎨 චිත්‍ර ඇඳීම
🧩 Puzzle සහ building games
📚 පොත් කියවීම
🗣️ කතාබහ
👫 අනෙක් දරුවන් සමඟ සෙල්ලම් කිරීම
🌳 ස්වභාවික පරිසරයේ සෙල්ලම් කිරීම
🎵 ගීත සහ සංගීත ක්‍රියාකාරකම්
😴 ප්‍රමාණවත් නින්ද
❤️ දෙමාපියන්ගේ ආදරය සහ අවධානය

මේ අත්දැකීම් දරුවාගේ භාෂාව, ගැටලු විසඳීම, නිර්මාණශීලීත්වය, සමාජ කුසලතා සහ චිත්තවේගීය පාලනය වර්ධනය කිරීමට වැදගත්.

📵 එහෙනම් Screen Time සම්පූර්ණයෙන්ම නවත්වන්නද?

නැහැ.

අද ලෝකයේ තාක්ෂණය දරුවන්ට සම්පූර්ණයෙන්ම තහනම් කිරීම ප්‍රායෝගික නොවෙන්න පුළුවන්.

වැදගත් වන්නේ,

“Screen එක තිබෙනවාද?” කියන ප්‍රශ්නයට වඩා,

“Screen එක භාවිතා කරන්නේ කොපමණද? කුමක් සඳහාද? කවදාද? කා සමඟද?”

යන්නයි.

අධ්‍යාපනික, වයසට ගැළපෙන සහ ගුණාත්මක content එකක් දෙමාපියෙකු සමඟ එකට නැරඹීම, දරුවා තනිව පැය ගණනක් screen එක ඉදිරියේ තැබීමට වඩා වෙනස් අත්දැකීමක්.

👨‍👩‍👧 දෙමාපියන්ට කළ හැකි සරල පියවර 10ක්

1️⃣ කෑම කන වේලාව screen-free කරන්න.

2️⃣ නිදාගැනීමට පෙර screen use එක නවත්වන්න.

3️⃣ දරුවාගේ නිදන කාමරයට Phone/Tablet ගෙන නොයන්න.

4️⃣ දිනපතා outdoor play සඳහා කාලයක් වෙන් කරන්න.

5️⃣ Screen time එකට පැහැදිලි සීමාවක් තබන්න.

6️⃣ දරුවා සමඟ එකට content බලන්න.

7️⃣ වයසට නොගැළපෙන content වලින් දරුවා ආරක්ෂා කරන්න.

8️⃣ Screen එක වෙනුවට පොත්, puzzles, drawing සහ creative activities ලබා දෙන්න.

9️⃣ Screen එක නවත්වන විට දරුවා සමඟ කතා කරමින් transition එක පහසු කරන්න.

🔟 දෙමාපියන් තමන්ගේ screen habits ගැනත් අවධානය යොමු කරන්න.

❤️ අවසානයේ මතක තබාගන්න...

දරුවාට Phone එකක් දීම පහසුයි.
නමුත් දරුවා සමඟ විනාඩි 20ක් සෙල්ලම් කිරීම ඔහුගේ වර්ධනයට වඩා වටිනා විය හැකියි.

Screen එක දරුවාගේ ජීවිතයේ සම්පූර්ණයෙන්ම ඉවත් කළ යුතු දෙයක් නොවෙයි.

නමුත් Screen එක දරුවාගේ ජීවිතය පාලනය කරන තැනට පැමිණීමට ඉඩ නොදීම දෙමාපියන්ගේ වගකීමක්.

දරුවාගේ මොළය වර්ධනය වන්නේ pixels වලින් පමණක් නොවේ…

ඔබ සමඟ කරන කතාබහෙන්, ඔබ සමඟ කරන සෙල්ලමෙන්, ඔබ දෙන ආදරයෙන් සහ ඔහු අත්විඳින සැබෑ ලෝකයේ අත්දැකීම්වලින්. ❤️

📌 දරුවාගේ screen time එක ගැන ගැටලුවක් තිබෙනවා නම්, දරුවාගේ වයස, දෛනික screen time සහ හැසිරීම සලකා බලා වෘත්තීය උපදෙස් ලබාගැනීම වැදගත්.
Dinna Care
Dinusha Niranjalee Subasinghe
074 353 2414

#දරුවන් #දරුවාගේවර්ධනය #දෙමාපියන්

"ළමාවියේදී ඇතිවූ කම්පන හේතුවෙන් ඇතිවන ඇබ්බැහිවීම් 🖤🖤 " 💨තෙවන ලිපිය බොහෝ දෙනෙක් සිතන්නේ ඇබ්බැහි වූ කෙනෙකු කියන්නේ මත්පැන්...
07/08/2026

"ළමාවියේදී ඇතිවූ කම්පන හේතුවෙන් ඇතිවන ඇබ්බැහිවීම් 🖤🖤 "

💨තෙවන ලිපිය

බොහෝ දෙනෙක් සිතන්නේ ඇබ්බැහි වූ කෙනෙකු කියන්නේ මත්පැන් පානය කර පාරේ වැටී සිටින හෝ මත්ද්‍රව්‍ය සොයමින් කලබල කරන කෙනෙකුට පමණක් කියලයි. නමුත් මනෝවිද්‍යාත්මකව බලද්දී, මත්ද්‍රව්‍ය, මත්පැන්, සූදුව, පෝන් (Po*******hy) හෝ අන්තර්ජාලය වැනි ඕනෑම දේකට ඇබ්බැහි වූවන්ගේ ප්‍රධාන මනෝවිද්‍යාත්මක සහ හැසිරීම් ලක්ෂණ (Psychological & Behavioral Signs) කිහිපයක් හඳුනාගත හැක.ඇබ්බැහි වූවන්ගෙන් දැකිය හැකි ප්‍රධාන මනෝවිද්‍යාත්මක ලක්ෂණ:
පාලනය අහිමි වීම (Loss of Control):
"අද විතරයි කරන්නේ" හෝ "පොඩ්ඩයි කරන්නේ" කියා සිතුවත්, පටන් ගත් පසු තමන්ට පාලනය කරගත නොහැකි ලෙස එම හැසිරීමේ නිරත වීම.

සංකේත සෙවීම සහ දැඩි ආශාව (Craving / Preoccupation):
දවස පුරාම තමන්ගේ මනසින් එම ඇබ්බැහිය ගැන සිතීම. ඊළඟට එය කරන්නේ කෙසේද, ඒ සඳහා මුදල් හෝ වේලාව සොයාගන්නේ කෙසේද යන්න ගැන නිරන්තරයෙන් මනස වෙහෙසීම.

සහනශීලීතාව ඉහළ යාම (Tolerance):
මුල් කාලයේ ලැබුණු මානසික තෘප්තිය ලබාගැනීමට නම්, පසුව එම ද්‍රව්‍යයේ මාත්‍රාව (Quantity) හෝ එම හැසිරීමේ යෙදෙන වේලාව වැඩි කිරීමට සිදුවීම.

නතර කිරීමට යාමේදී එන මානසික/ශාරීරික අසහනය (Withdrawal Symptoms):
එම ඇබ්බැහියෙන් මිදීමට හෝ නතර කිරීමට උත්සාහ කරන විට දැඩි කෝපය, නොසන්සුන්තාවය, ශරීරය වෙව්ලීම, නින්ද නොයාම හෝ මානසික අස්ථාවරත්වය ඇතිවීම.

සත්‍යය සැඟවීම සහ බොරු කීම (Denial & Deception):
"මට ප්‍රශ්නයක් නැහැ, මට ඕන වෙලාවක මේක නවත්තන්න පුළුවන්" කියා තමන්ට සහ අන් අයට බොරු කීම (Denial). තමන්ගේ ඇබ්බැහිය සහ ඒ සඳහා යන මුදල්/කාලය පවුලෙන් සහ මිතුරන්ගෙන් වසා ගැනීමට නිතර බොරු කීම.

වගකීම් පැහැර හැරීම සහ හුදකලා වීම (Neglect & Social Withdrawal):
රැකියාව, අධ්‍යාපනය, පවුලේ වගකීම් සහ අතීතයේ ආසාවෙන් කළ hobbies අතහැර දැමීම. තමන්ගේ ඇබ්බැහියට බාධා කරන අයගෙන් ඈත්ව හුදකලා වීමට (Isolation) උත්සාහ කිරීම.

අහිතකර ප්‍රතිඵල දැන දැනත් නතර නොකිරීම (Continued Use Despite Consequences):
සෞඛ්‍යය පිරිහීම, මුදල් නැතිවීම, පවුල් ජීවිතය බිඳවැටීම හෝ නීතිමය ප්‍රශ්න ආවත්, ඒ කිසිවක් තකන්නේ නැතුව එම ඇබ්බැහිය ඉදිරියටම කරගෙන යාම.
[9:57 pm, 30/07/2026] Dinna Care: ඇබ්බැහියකට පසුපසින් කුමන අතීත මානසික හේතුවක් තිබුණද, ඇබ්බැහිය යනු කිසිසේත්ම සාධාරණීකරණය (Justify) කළ හැකි හෝ අනුමත කළ හැකි හැසිරීමක් නොවේ.අවබෝධය යනු සාධාරණීකරණය නොවේ! (Understanding is NOT Justification)
"හේතුව තේරුම් ගැනීම යනු වැරදි හැසිරීම සාධාරණීකරණය කිරීම නෙමෙයි. අතීතයේ සිදුවූ රිදුමක්, වර්තමානයේ අන් අයට හෝ තමන්ට සිදුවන විනාශයකට නිදහසට කරුණක් කරගත නොහැක!"

මනෝවිද්‍යාවේදී ඇබ්බැහියක් පිටුපස ඇති අතීත කම්පන (Trauma) හෝ මානසික හේතු අධ්‍යයනය කරන්නේ එය සමාව දීමට හෝ සාධාරණීකරණය කිරීමට නොවේ; එයට නිසි ප්‍රතිකාර කර සුවපත් කිරීමටයි.

නමුත් බොහෝ දෙනෙක් තමන්ගේ ඇබ්බැහිය වසා ගැනීමට හෝ එය සාධාරණීකරණය කිරීමට විවිධ හේතු ඉදිරිපත් කරති. ඇබ්බැහිය සාධාරණීකරණය කිරීමේ මනෝවිද්‍යාත්මක අනතුර (The Danger of Justifying Addiction)
වගකීමෙන් මිදීම (Lack of Personal Responsibility):
"මට පොඩි කාලේ ප්‍රශ්න තිබ්බා, ඒකයි මම බොන්නේ" හෝ "මට ගෙදර ප්‍රශ්න, ඒකයි මම මෙහෙම කරන්නේ" කියමින් ස්වයං-සාධාරණීකරණයක යෙදෙන විට, පුද්ගලයා තමන්ගේ ජීවිතයේ වගකීම අන් අය මත පටවයි. මෙය වගකීමෙන් මිදීමේ ආරක්ෂක යාන්ත්‍රණයකි (Rationalization).

වෙනස් වීමට ඇති මාර්ගය වැසී යාම:
යම් හැසිරීමක් සාධාරණීකරණය කළ සැණින්, යටිසිත විශ්වාස කරන්නේ "මම කරන්නේ හරි දෙයක්" කියායි. එවිට ඇබ්බැහියෙන් මිදීමට හෝ වෙනස් වීමට ඇති උවමනාව මුළුමනින්ම නැති වී යයි.

අන් අයට සිදුවන හානිය අමතක කිරීම:
තමන්ගේ ඇබ්බැහිය සාධාරණීකරණය කරන පුද්ගලයා, ඒ හරහා තමන්ගේ දරුවන්ට, සහකාරියට/සහකාරයාට සහ පවුලට සිදුවන දැඩි මානසික සහ ශාරීරික හිංසනය නොසලකා හරියි.මනෝ උපදේශනාත්මක ස්ථාවරය: අවබෝධය සහ වගකීම එකට ගමන් කළ යුතුය
අතීතය හේතුවක් විය හැක, නමුත් වර්තමානය ඔබේ තේරීමකි:
කුඩා කාලයේ සිදුවූ දේට ඔබ පලි නැතිවා විය හැක. නමුත් වැඩිහිටියෙකු ලෙස අද දවසේ ඔබ ගන්නා තීරණ සහ ඔබේ ඇබ්බැහිය නිසා අන් අයට සිදුවන හානියට සම්පූර්ණයෙන්ම වගකිව යුත්තේ ඔබමය.

විෂම චක්‍රය නතර කරන්න (Break the Cycle):
"මට අතීතයේ රිදුණා, ඒ නිසා මම ඇබ්බැහි වෙනවා, ඒ නිසා මගේ දරුවන්ටත් රිද්දනවා" යන විෂම චක්‍රය නතර කළ හැක්කේ ඇබ්බැහිය සාධාරණීකරණය කිරීම නතර කර, වෙනස් වීමට තීරණය කිරීමෙන් පමණි.

සාධාරණීකරණය වෙනුවට සුවපත් වීම තෝරාගන්න:
ඔබේ අතීත රිදුම්වලට අනුකම්පාව දක්වන අතරම, ඔබේ අනාගතය වෙනුවෙන් සහ පවුලේ සුරක්ෂිතභාවය වෙනුවෙන් ඇබ්බැහියට තදින් "නැත" කීමට පුරුදු වන්න.මතක තබා ගන්න:
කිසිම මානසික හේතුවක්, කිසිම අතීත කම්පනයක් හෝ කිසිම ප්‍රශ්නයක් ඇබ්බැහියකට හෝ ඒ හරහා පවුලට සිදුවන විනාශයට නිදහසට කරුණක් විය නොහැක!

සැබෑ ශක්තිය තියෙන්නේ හේතු කියමින් ඇබ්බැහිය පිටුපස හැංගෙන එකේ නෙමෙයි... එය හඳුනාගෙන වෘත්තීය සහාය (Professional Help) ලබාගෙන ජීවිතය දිනන එකෙයි!

🌼 Dinna Care
සෑම දරුවෙකුගේම හැඟීම්වලට වටිනාකමක් ලබාදෙන, ආදරයෙන් සහ වෘත්තීයමය මඟපෙන්වීමෙන් ඔවුන්ගේ වර්ධනයට සහාය වන ඔබේ විශ්වාසවන්ත සහකරු.
Dinna Care
Dinusha Niranjalee Subasinghe
074 353 2414



















" දරුවාගේ ආත්ම විශ්වාසය වර්ධනය කරන්නේ කෙසේද? 💙💙"දරුවෙකුගේ ජීවිතයේ සාර්ථකත්වය තීරණය කරන්නේ බුද්ධිය පමණක් නොවේ. ඔහු හෝ ඇය ...
05/08/2026

" දරුවාගේ ආත්ම විශ්වාසය වර්ධනය කරන්නේ කෙසේද? 💙💙"

දරුවෙකුගේ ජීවිතයේ සාර්ථකත්වය තීරණය කරන්නේ බුද්ධිය පමණක් නොවේ. ඔහු හෝ ඇය තමන් ගැන සිතන ආකාරය, තම හැකියාවන් පිළිබඳ ඇති විශ්වාසය සහ අභියෝගවලට මුහුණ දෙන ආකාරයද ඒ තරමටම වැදගත් වේ. මෙම හැකියාව හඳුන්වන්නේ ආත්ම විශ්වාසය (Self-Confidence) ලෙසයි.

ආත්ම විශ්වාසය ඇති දරුවෙකු අලුත් දේවල් උත්සාහ කිරීමට බිය නොවෙයි. වැරදි කළත් නැවත උත්සාහ කිරීමට සූදානම් වේ. අනෙක් අය සමඟ සෞඛ්‍ය සම්පන්න සබඳතා ගොඩනඟා ගනී. එසේම අනාගතයේදී සමාජයට වගකීම් සහිත, ශක්තිමත් පුද්ගලයෙකු ලෙස වර්ධනය වීමට වැඩි ඉඩක් ලැබේ.

🌼 ආත්ම විශ්වාසය අඩු දරුවෙකු තුළ දැකිය හැකි ලක්ෂණ

🔹 "මට බැහැ" යන වචනය නිතර භාවිතා කිරීම.

🔹 අලුත් වැඩක් ආරම්භ කිරීමට බිය වීම.

🔹 අසාර්ථක වීමේ බිය නිසා උත්සාහ නොකිරීම.

🔹 අනෙක් දරුවන් සමඟ නිතර තමන් සසඳා ගැනීම.

🔹 විවේචනයක් ලැබූ විට ඉක්මනින් අධෛර්යයට පත්වීම.

🔹 නිතරම දෙමාපියන්ගේ හෝ ගුරුවරුන්ගේ අනුමැතිය බලාපොරොත්තු වීම.

🌈 දරුවාගේ ආත්ම විශ්වාසය වර්ධනය කරන ක්‍රම

1️⃣ ආදරය සහ පිළිගැනීම පෙන්වන්න

දරුවා හොඳ ලකුණු ගත්තත් නැතත්, තරගයක් ජයගත්තත් නැතත්, ඔහු හෝ ඇය ආදරයට සහ පිළිගැනීමට සුදුසු බව දැනෙන්න සලස්වන්න. දරුවාට ලැබෙන ආරක්ෂිත ආදරය ඔහුගේ ජීවිතයේ පදනම වේ.

2️⃣ උත්සාහය අගය කරන්න

"ඔයා පළවෙනියා වුණා" කියනවාට වඩා,

"ඔයා ගොඩක් මහන්සි වෙලා උත්සාහ කළා. ඒ ගැන මට ආඩම්බරයි."

යන වචන දරුවාගේ අභ්‍යන්තර විශ්වාසය ගොඩනඟයි.

3️⃣ වැරදි කිරීමට ඉඩ දෙන්න

වැරදි කිරීම යනු අසාර්ථක වීම නොවේ. එය ඉගෙන ගැනීමේ කොටසකි. වැරැද්දක් කළ විට දරුවාට බැන වැදීම වෙනුවට,

"ඊළඟ වතාවේ මේක වෙනස් කරලා බලමු."

යැයි මෘදු ලෙස මඟ පෙන්වන්න.

4️⃣ අනෙක් දරුවන් සමඟ සසඳන්න එපා

"අල්ලපු ගෙදර පුතා බලන්න."

"ඔයාගේ අක්කා කොච්චර හොඳද."

මෙවැනි වචන දරුවාගේ ආත්ම විශ්වාසය බිඳ දමයි. සෑම දරුවෙකුම වෙනස් බව මතක තබා ගන්න.

5️⃣ වගකීම් ලබා දෙන්න

වයසට ගැලපෙන කුඩා වගකීම් දරුවාට භාර දෙන්න.

* තම ඇඳ සකස් කිරීම.
* පාසල් බෑගය සූදානම් කිරීම.
* පොත් පිළිවෙළට තැබීම.

මෙවැනි දේවල් දරුවාට "මට පුළුවන්" යන හැඟීම ලබා දෙයි.

6️⃣ දරුවාගේ අදහස්වලට ගරු කරන්න

පවුලේ සාකච්ඡාවලදී දරුවාගේ අදහස්ද අසන්න.

"ඔයාට මේ ගැන මොකද හිතෙන්නේ?"

මෙවැනි ප්‍රශ්න ඔහුගේ අදහස් වටිනා බව දැනෙන්න උපකාරී වේ.

7️⃣ කුඩා ජයග්‍රහණ සැමරීම

ලොකු ජයග්‍රහණ පමණක් නොව කුඩා දියුණුවක් වුවද අගය කරන්න.

* අද අකුරු ලස්සනට ලියා තිබීම.
* අලුත් මිතුරෙකු හදා ගැනීම.
* බිය වූ දෙයක් උත්සාහ කිරීම.

මේ සියල්ල ප්‍රශංසාවට සුදුසුයි.

8️⃣ තීරණ ගැනීමට අවස්ථාව දෙන්න

සරල තීරණ කිහිපයක් දරුවාටම ගැනීමට ඉඩ දෙන්න.

* අද ඇඳුම තෝරා ගැනීම.
* කියවීමට පොත තෝරා ගැනීම.
* ක්‍රීඩාව තෝරා ගැනීම.

මෙය ස්වාධීනත්වය සහ ආත්ම විශ්වාසය වර්ධනය කරයි.

9️⃣ ඔබම හොඳ ආදර්ශයක් වන්න

දරුවන් වැඩිපුරම ඉගෙන ගන්නේ ඔබ කරන දේවල් නරඹාය.

ඔබ අභියෝගවලට සන්සුන්ව මුහුණ දෙන විට, වැරදි පිළිගෙන නැවත උත්සාහ කරන විට, දරුවාද එම ආදර්ශය අනුගමනය කරයි.

🔟 දරුවා සමඟ ගුණාත්මක කාලයක් ගත කරන්න

සෑම දිනකම මිනිත්තු 15–20ක් පවා දරුවා සමඟ දුරකථනයෙන් තොරව කතා කරන්න, සෙල්ලම් කරන්න, පොතක් කියවන්න හෝ ඔහුගේ දවස ගැන අසන්න. මෙය දරුවාගේ ආත්ම විශ්වාසය වර්ධනය කිරීමට ඉතා ප්‍රබල සාධකයකි.

❌ දෙමාපියන් විසින් නොදැනුවත්ව කරන වැරදි

* නිතර විවේචනය කිරීම.
* දරුවාගේ හැකියාවන් අවතක්සේරු කිරීම.
* අනෙක් දරුවන් සමඟ සැසඳීම.
* සෑම තීරණයක්ම දෙමාපියන් විසින් ගැනීම.
* දරුවාගේ හැඟීම් නොසලකා හැරීම.
* සෑම වැරැද්දකටම දඬුවම් කිරීම.

මෙවැනි පුරුදු දරුවාගේ විශ්වාසය ක්‍රමයෙන් අඩු කළ හැකිය.

❤️ දෙමාපියන්ට මතක තබා ගත යුතු වැදගත් කරුණක්

ආත්ම විශ්වාසය එක් දිනකින් ගොඩනැගෙන්නේ නැත. එය දිනපතා ලැබෙන ආදරය, ගෞරවය, දිරිගැන්වීම සහ අවබෝධය මත ක්‍රමයෙන් වර්ධනය වන ගුණාංගයකි.

දරුවෙකුට ලැබෙන වටිනාම තෑග්ග මිල අධික සෙල්ලම් බඩුවක් නොව, "ඔයාට පුළුවන්... මම ඔයාව විශ්වාස කරනවා." යන දෙමාපියන්ගේ වචනයයි.

🌿අද ඔබ දරුවාට දිරිගැන්වීමේ වචනයක් කියන්න. එය ඔහුගේ හෝ ඇයගේ මුළු ජීවිතයම වෙනස් කළ හැකි ආරම්භයක් විය හැකිය.

---

💙 **Dinna Care – Child Counselling**

"සෑම දරුවෙකුම නිවැරදි මඟපෙන්වීම සහ ආදරය ලැබූ විට තම හැකියාවන්ගෙන් පිරිපුන්, විශ්වාසයෙන් යුත් පුද්ගලයෙකු ලෙස වර්ධනය විය හැකිය."
Dinna Care
Dinusha Niranjalee Subasinghe
074 353 2414

#දරුවාගේආත්මවිශ්වාසය


















"ළමා වියේ ඇති වූ කම්පනය හේතුවෙන් ඇතිවන ඇබ්බැහිවීම් හා එයට විසදුම් " දෙවන ලිපිය ස්නායු විද්‍යාත්මක බලපෑම (Neurobiologica...
03/08/2026

"ළමා වියේ ඇති වූ කම්පනය හේතුවෙන් ඇතිවන ඇබ්බැහිවීම් හා එයට විසදුම් "
දෙවන ලිපිය

ස්නායු විද්‍යාත්මක බලපෑම (Neurobiological Impact)
ළමාවිය කම්පනය නිසා දරුවෙකුගේ වර්ධනය වන මොළයේ ව්‍යුහයට සහ රසායනික ක්‍රියාකාරීත්වයට බරපතල හානි සිදු වේ:

ඇමිග්ඩලා (Amygdala) අධි-සක්‍රිය වීම: මොළයේ භය සහ තර්ජන හඳුනාගන්නා කොටස වන ඇමිග්ඩලාව නිරන්තරයෙන්ම සක්‍රිය වී පවතී. එම නිසා මොවුන් නිතරම සිටින්නේ අනාරක්ෂිත, බියකරු හෝ නොසන්සුන් මානසික මට්ටමකයි (Chronic Fight-or-Flight mode).

ප්‍රීෆ්‍රොන්ටල් කෝටෙක්ස් (Prefrontal Cortex) වර්ධනය අඩාල වීම: තීරණ ගැනීම, සංකේත පාලනය (Impulse control) සහ හැඟීම් පාලනය කරන ප්‍රධාන කොටසේ වර්ධනය අඩාල වේ. එම නිසා තමන්ගේ ආශාවන් පාලනය කරගැනීමේ හැකියාව මොවුන්ට අඩුය.

ඩොපමීන් පද්ධතියේ වෙනස්කම්: මොළයේ සතුට සහ තෘප්තිය ලබාදෙන ඩොපමීන් පද්ධතිය (Reward Pathway) දුර්වල වේ. සාමාන්‍ය ජීවිතයේ සතුටුදායක දේවලින් (ආහාර, සබඳතා, ජයග්‍රහණ) මොවුන්ට තෘප්තියක් නොලැබෙන අතර, එය ලබාගැනීමට මත්ද්‍රව්‍ය හෝ වෙනත් දැඩි ඇබ්බැහිකම් සොයා යයි.3. මනෝවිද්‍යාත්මක යාන්ත්‍රණ (Psychological Mechanisms)
(අ) ස්වයං-ඖෂධකරණය (Self-Medication Hypothesis)
මනෝවිද්‍යාඥ එඩ්වඩ් ඛන්ට්සියාන් (Edward Khantzian) පෙන්වා දෙන්නේ ඇබ්බැහිය යනු අහම්බයක් නොව, තමන්ට දරාගත නොහැකි මානසික වේදනාව පාලනය කරගැනීමට පුද්ගලයා විසින්ම සොයාගන්නා "ස්වයං ඖෂධයක්" බවයි.

විෂාදය/කංසාව ඇති අය: තාවකාලික උත්තේජනයක් සඳහා කොකේන්, කැෆේන්, සූදුව වැනි දේට පෙළඹේ.

අභ්‍යන්තර රිදුම/කෝපය ඇති අය: මානසිකව හිරිවැටීමට (Numb the pain) මත්පැන්, හෙරොයින් හෝ පෙති වර්ග භාවිත කරයි.

(ආ) විඝටනය (Dissociation)
කුඩා කාලයේදී දරාගත නොහැකි කම්පනයකට (තදබල හිංසනයකට) මුහුණ දෙන විට දරුවාගේ මොළය ආරක්ෂිත යාන්ත්‍රණයක් ලෙස "විඝටනය" (මානසිකව සිදුවන දෙයින් වෙන්වීම) භාවිත කරයි. වැඩිහිටියෙකු වූ පසුත් යම් මානසික පීඩනයක් ආ විට, සිහිය නැති කරගැනීමට හෝ යථාර්ථයෙන් මිදීමට (Escapism) ඇබ්බැහිකම් භාවිත කරන්නේ මෙම පැරණි රටාවමයි.

(ඇ) සබඳතා ගොඩනැගීමේ ගැටලු (Attachment Theory)
ජෝන් බෝල්බිගේ (John Bowlby) Attachment Theory ට අනුව, කුඩා කල දෙමාපියන්ගෙන් සුරක්ෂිත ආදරයක් නොලැබුණු දරුවන්ට "අනාරක්ෂිත සබඳතා රටා" (Insecure Attachment) ගොඩනැගේ.

මොවුන් මිනිසුන් සමඟ ගැඹුරු සබඳතා පැවැත්වීමට බිය වෙති (Trust Issues).

මිනිසුන්ගෙන් නොලැබෙන ආරක්ෂාව, සහනය සහ ආදරය ලබාගැනීමට ඔවුන් මත්පැන්, මත්ද්‍රව්‍ය, සූදුව, පෝන් (Po*******hy) හෝ අන්තර්ජාලය වැනි "අජීවී දේවල්" සමඟ සබඳතා (Attachment to Substances) ගොඩනගා ගනී.

ඔබගේ අදහස් පහතින් ලියන්න. මෙම පණිවිඩය තවත් කෙනෙකුට උපකාරයක් විය හැකි බැවින් Share කරන්න. ❤️

Dinusha Niranjalee Subasinghe
📞 Dinna Care
074 353 2414

#ඇබ්බැහිවීම #ඉන්මිදීම

", 🖤"ඇබ්බැහිකම් තුළ සැඟවුණු ළමාවිය කම්පන තත්ත්වයන්( Childhood trauma)ඇබ්බැහිකම් තුළ සැඟවුණු ළමාවිය කම්පන තත්ත්වයන්. බොහෝ...
01/08/2026

", 🖤"ඇබ්බැහිකම් තුළ සැඟවුණු ළමාවිය කම්පන තත්ත්වයන්( Childhood trauma)

ඇබ්බැහිකම් තුළ සැඟවුණු ළමාවිය කම්පන තත්ත්වයන්. බොහෝ දෙනෙක් සිතන්නේ ඇබ්බැහි වීම් (Addictions) කියන්නේ පුද්ගලයෙකුගේ නොසැලකිල්ල, දුර්වලකම හෝ වැරදි චරිත ලක්ෂණයක් කියලයි. නමුත් මනෝවිද්‍යාත්මක පර්යේෂණවලින් හෙළි වී ඇත්තේ, බොහෝ ඇබ්බැහි වීම් පිටුපස කුඩා කාලයේදී විඳීමට සිදු වූ මානසික කම්පන (Childhood Trauma) සඟවී ඇති බවයි. කුඩා කාලයේදී සිදු වූ ශාරීරික/මානසික හිංසන, දෙමාපියන්ගේ අඩදබර, මත්පැන් පානය නිසා ඇතිවූ අනාරක්ෂිත බව හෝ ආදරය නොලැබීම නිසා දරුවෙකුගේ යටිසිතේ ලොකු මානසික තුවාලයක් ඉතිරි වේ. වැඩිහිටියෙකු වූ පසු ඒ "අභ්‍යන්තර රිදුම" (Emotional Pain) අමතක කරගැනීමට ඔවුන් මත්පැන්, මත්ද්‍රව්‍ය, සූදුව, හෝ අධික ලෙස දුරකථන/අන්තර්ජාල භාවිතයට පෙළඹේ.

මොළයේ රසායනික වෙනස්කම් (Dopamine & Coping):
ළමාවිය කම්පන නිසා මොළයේ භය සහ අස්ථාවරත්වය පාලනය කරන පද්ධතිය නිතරම සක්‍රිය වී පවතී (Chronic Stress). ඇබ්බැහි කරවන දේවල් මඟින් මොළයේ "ඩොපමීන්" (Dopamine) නැමැති සතුට දනවන රසායනිකය තාවකාලිකව නිපදවන නිසා, මොළය ඒ තාවකාලික සතුටට නැවත නැවතත් ඇබ්බැහි වේ.

"මට මාවම එපා වීම" (Toxic Shame):
කුඩා කාලයේදී අවමානයට ලක්වූ දරුවන් ලොකු වූ පසු "මම වැඩකට නැති කෙනෙක්" යන හැඟීමෙන් පෙළේ. මේ වරදකාරී හැඟීමෙන් මිදීමට ඔවුන් තෝරාගන්නේ ඇබ්බැහියයි.කුඩා කාලයේ විඳීමට සිදුවන මානසික කම්පන (Childhood Trauma) සහ වැඩිහිටි වියේදී ඇතිවන ඇබ්බැහි වීම් (Addictions) අතර පවතින සබඳතාවය මනෝවිද්‍යාවේ සහ ස්නායු විද්‍යාවේ (Neuroscience) ඉතා ගැඹුරින් අධ්‍යයනය කර ඇති මාතෘකාවකි.

මේ පිළිබඳව මනෝවිද්‍යාත්මකව සහ ස්නායු-ජෛව විද්‍යාත්මකව (Neurobiologically) පවතින සබඳතාවය තවත් පැහැදිලිව පහත පරිදි විශ්ලේෂණය කළ හැක: 1. ACEs අධ්‍යයනය (Adverse Childhood Experiences)
මනෝවිද්‍යාවේ සහ මහජන සෞඛ්‍යයේ සිදුකරන ලද සුප්‍රකට ACE Study (අහිතකර ළමාවිය අත්දැකීම් පිළිබඳ අධ්‍යයනය) මඟින් ළමාවිය කම්පනය සහ ඇබ්බැහිය අතර ඇති ඍජු සබඳතාවය සංඛ්‍යාත්මකව තහවුරු කර ඇත.

කම්පන වර්ග: කුඩා කාලයේ සිදුවන ශාරීරික/ලිංගික/මානසික හිංසන, නොසලකා හැරීම් (Neglect), දෙමාපියන්ගේ ඇබ්බැහිවීම්, හෝ පවුලේ ප්‍රචණ්ඩත්වය ACEs ලෙස හැඳින්වේ. සංඛ්‍යාත්මක සබඳතාව: යම් පුද්ගලයෙකුගේ ACE අගය (Score) 4ක් හෝ ඊට වැඩි නම්, ඔවුන් වැඩිහිටි වියේදී මත්ද්‍රව්‍ය හෝ මත්පැන් ඇබ්බැහියකට ලක්වීමේ ප්‍රවණතාව 400% සිට 700% දක්වා (ගුණ 4-7කින්) ඉහළ යයි...

දෙවන ලිපියෙන් නැවත හමුවෙමු ....💛

ඔබගේ අදහස් පහතින් ලියන්න. මෙම පණිවිඩය තවත් කෙනෙකුට උපකාරයක් විය හැකි බැවින් Share කරන්න. ❤️
Dinusha Niranjalee Subasinghe
📞 Dinna Care
074 353 2414

#ඇබ්බැහිවීම #ඉන්මිදීම

Address

Colombo

Opening Hours

Monday 09:00 - 17:00
Tuesday 09:00 - 17:00
Wednesday 09:00 - 17:00
Thursday 09:00 - 17:00
Friday 09:00 - 17:00
Saturday 09:00 - 17:00
Sunday 09:00 - 17:00

Website

Alerts

Be the first to know and let us send you an email when Dinna Care posts news and promotions. Your email address will not be used for any other purpose, and you can unsubscribe at any time.

Shortcuts

Share

Category