13/06/2026
📛 කුඩා දරුවන් අතර පැතිරෙන " #අත්_පා_සහ_මුඛ_රෝගය" (Hand, Foot, and Mouth Disease) සහ දෙමව්පියන් නොදන්නා එහි පසුකාලීන සංකූලතා!
මේ දවස්වල පාසල් යන සහ පෙරපාසල් යන වයසේ පසුවන කුඩා දරුවන් අතර "අත්, පා සහ මුඛ රෝගය" (HFMD) වේගයෙන් පැතිර යන බවක් දක්නට ලැබෙනවා.
මෙය වෛරස් (Coxsackievirus) ආසාදනයක් නිසා ඇතිවන, ඉතා පහසුවෙන් එක් දරුවෙකුගෙන් තවත් දරුවෙකුට බෝවිය හැකි රෝගී තත්ත්වයක්.
බොහෝ විට මෙය බයානක රෝගයක් නොවන අතර සතියකින් හෝ දින 10කින් ඉබේම සුවය ලබනවා. නමුත් දරුවාගේ අපහසුතාවය අවම කිරීමට, අනෙක් දරුවන්ට බෝවීම වැළැක්වීමට සහ රෝගයෙන් පසු ඇතිවන සමහර සංකූලතා හමුවේ අනවශ්ය ලෙස බිය නොවීමට අප මේ ගැන නිවැරදිව දැනුවත් විය යුතුයි.
🚨 ප්රධාන රෝග ලක්ෂණ මොනවාද?
උණ සහ උගුරේ කැක්කුම: රෝගයේ මුල්ම ලක්ෂණය ලෙස දරුවාට මඳ උණක් හෝ තද උණක් ඇතිවිය හැකියි.
මුඛයේ බිබිලි (Mouth Sores): දිව, විදුරුමස් සහ කම්මුල් ඇතුළත රතු පාට කුඩා බිබිලි ඇති වී, පසුව ඒවා කුඩා තුවාල (ulcers) බවට පත් වෙනවා. මේ නිසා දරුවාට කෑම බීම ගිලීමට අපහසු වන අතර කෙළ වැගිරීම ද සිදුවිය හැකියි.
අත් සහ පාවල බිබිලි (Skin Rash): අත්ල, යටි පතුල් සහ සමහර විට තට්ටම් (buttocks) ආශ්රිතව කැසීමක් නොමැති, රතු පැහැති කුඩා බිබිලි හෝ වතුර පිරුණු බිබිලි මතු වේ.
⚠️ දෙමව්පියන් අතිශයින්ම කලබලයට පත් කරන පසුකාලීන සංකූලතාව: නියපොතු ගැලවී යාම (Nail Shedding / Onychomadesis)
HFMD රෝගය වැළඳී සුව වී, සති 4ක් - 8ක් පමණ ගත වූ පසු සමහර දරුවන්ගේ අත්වල හෝ පාවල නියපොතු මුලින්ම ගැලවී යාමේ හෝ පොතු හැලීමේ තත්ත්වයක් දැකිය හැකියි. මෙය දැකීමෙන් බොහෝ දෙමව්පියන් දැඩි ලෙස කලබලයට සහ බියට පත් වෙනවා.
මීට හේතුව කුමක්ද? රෝගය උත්සන්න වූ අවස්ථාවේදී ඇතිවන තද උණ සහ බිබිලි නිසා නියපොතු වර්ධනය වන මූලය (Nail matrix) තාවකාලිකව අක්රීය වීමයි.
බිය විය යුතුද? නැත! මෙය සම්පූර්ණයෙන්ම තාවකාලික තත්ත්වයක් වන අතර, කිසිදු වේදනාවකින් තොරව සිදුවන්නක්. සති කිහිපයක් ඇතුළත දරුවාට නැවතත් ඉතා සෞඛ්ය සම්පන්න අලුත් නියපොතු ස්වභාවිකවම වැවෙනවා. මේ සඳහා විශේෂ ඖෂධීය ප්රතිකාර අවශ්ය වන්නේ නැහැ.
🛡️ දරුවා රැකබලා ගන්නේ කෙසේද?
දියර වර්ග වැඩිපුර ලබා දෙන්න: කටේ තුවාල නිසා දරුවා කෑම ප්රතික්ෂේප කරන්න පුළුවන්. විජලනය (Dehydration) වැළැක්වීම සඳහා මඳ උණුසුම් වතුර, නැවුම් පළතුරු යුෂ (ඇඹුල් නොවන), සුප් හෝ කැඳ වර්ග නිතර නිතර තේ හැන්දෙන් හෝ කෝප්පයෙන් පොවන්න.
සුවපහසු ආහාර: රළු, උණුසුම්, සැර හෝ ඇඹුල් අධික ආහාර ලබාදීමෙන් වළකින්න. ගිලීමට පහසු, සිසිල් සහ මෘදු ආහාර (උදා: අයිස්ක්රීම්, යෝගට්, නිවුණු කැඳ) ලබාදීම සුදුසුයි.
වෛද්ය උපදෙස් මත පමණක් ඖෂධ දෙන්න: උණ සහ වේදනාව පාලනයට වෛද්යවරයා නිර්දේශ කරන මාත්රාවට අනුව පමණක් පැරසිටමෝල් (Paracetamol) ලබා දෙන්න.
කිසිවිටකත් වෛද්ය උපදෙස් නොමැතිව ඇස්පිරින් (Aspirin) හෝ වෙනත් වේදනා නාශක ලබා නොදෙන්න.
🚫 රෝගය පැතිරීම වළක්වන්නේ කෙසේද?
රෝග ලක්ෂණ පවතින දරුවන් සුව වන තුරු පාසල්, පෙරපාසල් හෝ දිවා සුරැකුම් මධ්යස්ථාන වෙත යැවීමෙන් වළකින්න.
දරුවා ඇල්ලීමෙන් පසු, වැසිකිළි භාවිතයෙන් පසු සහ දරුවාගේ බිබිලි පිරිසිදු කිරීමෙන් පසු සබන් යොදා දෑත් හොඳින් සෝදන්න.
දරුවා නිතර අල්ලන සෙල්ලම් බඩු, පිඟන්, කෝප්ප සහ පොදු ස්ථාන විෂබීජ නාශක යොදා නිතර පිරිසිදු කරන්න.
💡 විශේෂ වෛද්ය උපදෙස්: දරුවා ප්රමාණවත් ලෙස දියර වර්ග පානය නොකරන්නේ නම්, අධික නිදිමත ගතියක් හෝ අප්රාණික බවක් පෙන්වන්නේ නම්, වහාම සුදුසුකම් ලත් වෛද්යවරයකු වෙත දරුවා යොමු කරන්න.
නොබියව, නිවැරදි සෞඛ්ය පුරුදු අනුගමනය කරමින් ඔබේ දරුවා ආරක්ෂා කරගන්න!
Dr. Shanaka Kalupahane
