https://www.facebook.com/102498015002479/

ජීවක - Jeewaka, Faculty of Medicine, University of Peradeniya, Galaha Road, Peradeniya, Kandy (2026)

Q: What is the address?

Faculty Of Medicine, University Of Peradeniya, Galaha Road, Peradeniya

29/05/2026

🦠🇱🇰 இலங்கையில் Enteroviral Meningitisன் நிலைமை –

2026 மே மாதத்தில் இலங்கையில் Enteroviral Meningitis நோயுடன் தொடர்புடைய நோயாளிகளின் எண்ணிக்கையில் குறிப்பிடத்தக்க அதிகரிப்பு பதிவாகியுள்ளதுடன், இது பொதுச் சுகாதாரத் துறையில் விசேட கவனத்திற்கு உட்பட்டுள்ளது. 🏥⚠️

சுகாதார அமைச்சின் தொற்று நோயியல் பிரிவு (Epidemiology Unit) இந்த நிலையை கட்டுப்படுத்த தேசிய மட்டத்தில் சிறப்பு வழிகாட்டுதல்களை வெளியிட்டுள்ளதுடன், குறிப்பாக பாடசாலைகள் 🏫 மற்றும் சமூக மட்டத்தில் நோய்ப் பரவலைத் தடுப்பதிலும் கவனம் செலுத்தியுள்ளது.

🧠 Enteroviral Meningitis என்றால் என்ன? 🤔

🔅 Enteroviral Meningitis என்பது Enterovirus எனப்படும் வைரசுக் குழுவால் ஏற்படும் Viral Meningitis வகை நோயாகும்.

✅ இதன்போது மூளை மற்றும் முன்நாணை மூடியிருக்கும் meninges எனப்படும் படலங்களில் அழற்சி/ தொற்று ஏற்படுகிறது. ❗

♦️ இது Bacterial Meningitis போல் ஆபத்தானது அல்ல ❌ அத்துடன் பெரும்பாலானவர்கள் 7 – 10 நாட்களுக்குள் முழுமையாக குணமடைவார்கள். ✅🙂‍↔️

ஆனால் சிறிய குழந்தைகளிடையே 👶 சிறப்புக் கவனம் அவசியம், சில நேரங்களில் சிக்கல்கள் ஏற்படலாம்.

📌 இந்த நோயாளிகளில் பெரும்பாலானோர் பாடசாலை வயதுச் சிறுவர்கள் என்பது முக்கியமான விடயம். ‼️

⚠️ நோய் அறிகுறிகள்:

சுகாதார அமைச்சின் தகவல்களுக்கமைய, பிரதான நோய் அறிகுறிகளாவன :

🤒 அதிக காய்ச்சல்
🤕 கடுமையான தலைவலி
🤢 வாந்தி அல்லது குமட்டல்
🧍‍♂️ கழுத்தில் கடினத்தன்மை (Neck stiffness)
💡 வெளிச்சத்திற்கு மிகையான உணர்திறன் (Photophobia)

👧🧒 குழந்தைகளில்:

😣 கோபத்துடனான நடத்தை
🍽️ உணவில் பிடிப்பின்மை
😴 அதிக நித்திரைச்சோர்வு
🥺 பலவீனம்
இவ்வாறான அறிகுறிகள் தென்படலாம்.

🚨 இவ்வாறான அறிகுறிகள் இருந்தால் உடனடியாக அருகிலுள்ள அரச மருத்துவமனைக்குச் செல்லுதல் அவசியம்.

🦠 நோய் பரவும் விதம்:

Enterovirus வைரசு முக்கியமாக பரவுவது:

👐 அசுத்தமான கைகளின் மூலம்
💧 அசுத்தமான நீர் மற்றும் உணவின் மூலம்
😷 இருமல் மற்றும் தும்மல் துகள்கள் மூலம்
👥 நெருக்கமான தொடர்புகளின் மூலம்
🏫 பாடசாலைகள், விடுதிகள் மற்றும் மக்கள் அதிகமாக கூடும் இடங்களில் இது விரைவாகப் பரவலாம்.

🛡️ சுகாதார அமைச்சின் வழிகாட்டுதல்களுக்கமைய :

🧼 சரியான கை கழுவும் பழக்கங்களைக் கடைப்பிடித்தல்
🚰 சுத்தமான குடிநீர்ப் பயன்பாடு
🏫 பாடசாலைகள் மற்றும் பொது இடங்களில் சுகாதாரப் பராமரிப்பு
🔍 சந்தேகத்திற்கிடமான நோயாளிகளை விரைவாகக் கண்டறிதல்
🏠 நோயுற்ற குழந்தைகளை பாடசாலைக்கு அனுப்பாதிருத்தல்
🏥 மருத்துவமனைகளின் தயார்நிலைத் தன்மையை அதிகரித்தல்
போன்ற நடவடிக்கைகள் எடுக்கப்பட்டுள்ளன.

👨‍👩‍👧 பெற்றோர்கள் மற்றும் பாடசாலைகளுக்கான முக்கிய அறிவுறுத்தல்கள்:

👨‍👩‍👧 பெற்றோர்களுக்கு –

✅ குழந்தைகளுக்கு அடிக்கடி சவர்க்காரம் பயன்படுத்தி கைகளைக் கழுவப் பழக்கப்படுத்துங்கள்
✅ கொதித்தாறிய நீரை அல்லது சுத்திகரிக்கப்பட்ட நீரை மட்டும் வழங்குங்கள்
✅ காய்ச்சல் அல்லது தலைவலி உள்ள குழந்தைகளை பாடசாலைக்கு அனுப்ப வேண்டாம்
✅ நோய் அறிகுறிகள் இருந்தால் உடனடியாக மருத்துவ உதவியைப் பெறுங்கள்

🏫 பாடசாலைகளுக்கு –

🧹 கழிப்பறைகள் மற்றும் வகுப்பறைகளை சுத்தமாக வைத்திருக்கவும்
👀 மாணவர்களின் சுகாதாரப் பழக்கங்களை கண்காணிக்கவும்
📞 நோயுற்ற மாணவர்கள் பற்றி MOH அலுவலகத்திற்கு தெரியப்படுத்தவும்
🚰 சுத்தமான நீர் வசதிகளை வழங்கவும்

🇱🇰 இலங்கையின் பொதுச் சுகாதாரத்துக்கு ஏற்படும் தாக்கம்:

இந்த நிலை இலங்கையின் பொதுச் சுகாதார அமைப்புக்கு ஒரு முக்கிய எச்சரிக்கையாகும். ⚠️

குறிப்பாக பாடசாலை சூழலில் வைரசு நோய்கள் விரைவாக பரவ முடியும் என்பதை இது மீண்டும் எடுத்துக்காட்டுகிறது.

ஆனால் சுகாதார அமைச்சும் தொற்று நோயியல் பிரிவும் விரைவாக நடவடிக்கைகள் எடுத்துள்ளதால் நோய்க் கட்டுப்பாட்டில் முக்கிய முன்னேற்றம் ஏற்பட்டுள்ளது 👏

இதற்காக நீண்டகாலரீதியில்: 💧 சுத்தமான நீர் வசதிகள்
🧼 கிராமிய சுகாதார வசதிகள்
📚 சுகாதாரக் கல்வி
🏫 பாடசாலை சுகாதாரத் திட்டங்கள்
என்பன மேம்படுத்தப்பட வேண்டும்.

🤝 இந்த நிலைமையைக் கட்டுப்படுத்த:

🏥 சுகாதார அமைச்சு
🏫 பாடசாலைகள்
👨‍👩‍👧 பெற்றோர்கள்
👩‍⚕️ பிரதேச சுகாதாரப் பிரிவுகள்
👥 பொதுமக்கள்
எல்லோரும் இணைந்து செயல்படுதல் அவசியம்.

🛡️ சரியான சுகாதாரப் பழக்கவழக்கங்கள், விரைவான நோய்க் கண்டறிதல் மற்றும் மக்களின் விழிப்புணர்வு மூலம் இந்த வைரசு நோயைக் கட்டுப்படுத்த முடிவதோடு, இலங்கையில் சிறுவர்கள் மற்றும் மொத்த சமூகத்தின் சுகாதாரத்தை பாதுகாப்பதற்கும் இது மிக முக்கியமானதாகும். 🇱🇰💙

🖇️ Source :- Epidermealogy Unit, Ministry of Health

🖇️ Article by :- Suthagaran Yahthurshan
🖇️ Graphic by :- Amila Laksh*tha

29/05/2026

🦠🇱🇰 ශ්‍රී ලංකාවේ Enteroviral Meningitis තත්ත්වය -

2026 මැයි මාසයේදී ශ්‍රී ලංකාවේ Enteroviral Meningitis රෝගය සම්බන්ධයෙන් සැලකිය යුතු වර්ධනයක් වාර්තා වී ඇති අතර, එය ජන සෞඛ්‍ය ක්ෂේත්‍රයේ විශේෂ අවධානයට ලක්ව ඇත. 🏥⚠️

සෞඛ්‍ය අමාත්‍යාංශයේ වසංගත රෝග විද්‍යා අංශය (Epidemiology Unit) මෙම තත්ත්වය පාලනය කිරීම සඳහා ජාතික මට්ටමේ විශේෂ මාර්ගෝපදේශ නිකුත් කර ඇති අතර, විශේෂයෙන් පාසල් 🏫 සහ ප්‍රජා මට්ටමේ රෝග පැතිරීම වැළැක්වීමට අවධානය යොමු කර තියෙනවා.

🧠 Enteroviral Meningitis යනු කුමක්ද? 🤔

🔅 Enteroviral Meningitis යනු Enterovirus නම් වෛරස් කාණ්ඩයක් මඟින් ඇතිවන Viral Meningitis තත්ත්වයකි.

✅ මෙහිදී මොළය හා සුෂුම්නාව ආවරණය කරන meninges නම් පටලවල ප්‍රදාහය ඇතිවේ. ❗

♦️මෙය Bacterial Meningitis තරම් භයානක නොවන ❌ අතර බොහෝ දෙනා දින 7 – 10 අතර කාලයකදී සම්පූර්ණයෙන් සුවය ලබයි. ✅🙂‍↔️

එහෙත් කුඩා දරුවන් 👶 තුළ විශේෂ සැලකිල්ලක් අවශ්‍ය වන අතර, සමහර අවස්ථාවල සංකූලතා ඇතිවිය හැකිය.

📌 මෙම රෝගීන්ගෙන් බහුතරය පාසල් වයසේ දරුවන් වීම විශේෂ කරුණකි. ‼️

⚠️ රෝග ලක්ෂණ
සෞඛ්‍ය අමාත්‍යාංශය අනුව ප්‍රධාන රෝග ලක්ෂණ වන්නේ:

🤒 අධික උණ
🤕 දැඩි හිසරදය
🤢 වමනය හෝ ඔක්කාරය
🧍‍♂️ බෙල්ල තද වීම (Neck stiffness)
💡 ආලෝකයට සංවේදී වීම (Photophobia)

👧🧒 දරුවන් තුළ:

😣 කෝපකාරී හැසිරීම
🍽️ කෑම අඩුවීම
😴 නිදිමත ගතිය
🥺 දුර්වලතාවය
වැනි ලක්ෂණ ද පෙනිය හැකිය.

🚨 මෙවැනි ලක්ෂණ පවතින්නේ නම් වහාම ආසන්න රජයේ රෝහලකට යොමු වීම අත්‍යවශ්‍ය වෙනවා.

🦠 රෝගය පැතිරෙන ආකාරය :-

Enterovirus වෛරසය ප්‍රධාන වශයෙන් පැතිරෙන්නේ:

👐 අපිරිසිදු අත් මඟින්
💧 අපිරිසිදු ජලය හා ආහාර මඟින්
😷 කැස්ස හා කිවිසුම් බිඳිති මඟින්
👥 සමීප සම්බන්ධතා මඟින්
🏫 පාසල්, නේවාසිකාගාර සහ ජනතාව වැඩි වශයෙන් එක්රැස් වන ස්ථානවල මෙම රෝගය ඉක්මනින් පැතිරිය හැකිය.

🛡️ සෞඛ්‍ය අමාත්‍යාංශයේ මාර්ගෝපදේශ
මෙම මාර්ගෝපදේශ අනුව:

🧼 නිවැරදි අත් සෝදන පුරුදු
🚰 පිරිසිදු පානීය ජලය භාවිතය
🏫 පාසල් හා පොදු ස්ථානවල සනීපාරක්ෂාව
🔍 සැක සහිත රෝගීන් ඉක්මනින් හඳුනාගැනීම
🏠 රෝගී දරුවන් පාසල් නොයැවීම
🏥 රෝහල්වල සූදානම්කම වැඩි කිරීම

වැනි ක්‍රියාමාර්ග ගෙන තිබෙනවා.

👨‍👩‍👧 දෙමාපියන් සහ පාසල් සඳහා වැදගත් උපදෙස්:-

👨‍👩‍👧 දෙමාපියන් සඳහා-

✅ දරුවන්ට නිතර සබන් යොදා අත් සෝදන්න පුරුදු කරන්න
✅ උණුකර නිවාගත් හෝ පිරිසිදු කළ ජලය පමණක් ලබාදෙන්න
✅ උණ හෝ හිසරදය ඇති දරුවන් පාසල් නොයවන්න
✅ රෝග ලක්ෂණ පවතින්නේ නම් වහා වෛද්‍ය ප්‍රතිකාර ලබාගන්න

🏫 පාසල් සඳහා-

🧹 වැසිකිළි හා පන්තිකාමර පිරිසිදුව තබාගන්න
👀 සිසුන්ගේ සනීපාරක්ෂක පුරුදු නිරීක්ෂණය කරන්න
📞 රෝගී සිසුන් පිළිබඳව MOH කාර්යාලයට දැනුම් දෙන්න
🚰 පිරිසිදු ජල පහසුකම් ලබාදෙන්න

🇱🇰 ශ්‍රී ලංකාවේ ජන සෞඛ්‍යයට ඇති බලපෑම:-

මෙම තත්ත්වය ශ්‍රී ලංකාවේ ජන සෞඛ්‍ය පද්ධතියට වැදගත් අනතුරු ඇඟවීමකි. ⚠️

විශේෂයෙන් පාසල් පරිසරය තුළ වෛරස් රෝග ඉක්මනින් පැතිරිය හැකි බව මෙය නැවතත් පෙන්වා දෙයි.

එහෙත් සෞඛ්‍ය අමාත්‍යාංශය සහ වසංගත රෝග විද්‍යා අංශය ඉක්මනින් ක්‍රියාමාර්ග ගැනීම නිසා රෝග පාලනය සඳහා විශාල සහයෝගයක් ලැබී තිබෙනවා 👏

මේ සදහා දිගුකාලීනව:
💧 පිරිසිදු ජල පහසුකම්
🧼 ග්‍රාමීය සනීපාරක්ෂාව
📚 සෞඛ්‍ය අධ්‍යාපනය
🏫 පාසල් සෞඛ්‍ය වැඩසටහන්
වැඩිදියුණු කිරීම අත්‍යවශ්‍ය වෙනවා.

🤝 මෙම තත්ත්වය පාලනය කිරීම සඳහා: 🏥 සෞඛ්‍ය අමාත්‍යාංශය
🏫 පාසල්
👨‍👩‍👧 දෙමාපියන්
👩‍⚕️ ප්‍රාදේශීය සෞඛ්‍ය අංශ
👥 මහජනතාව
එකට ක්‍රියා කිරීම අත්‍යවශ්‍ය වෙනවා.

🛡️ නිවැරදි සනීපාරක්ෂක පුරුදු, වේගවත් රෝග හඳුනාගැනීම සහ ජනතාවගේ දැනුවත්භාවය මඟින් මෙම වෛරස් රෝගය පාලනය කළ හැකි අතර, ශ්‍රී ලංකාවේ දරුවන්ගේ සහ ප්‍රජාවේ සෞඛ්‍ය ආරක්ෂා කිරීම සඳහා එය මහත් වැදගත්කමක් දරයි. 🇱🇰💙

🖇️ Source :- Epidermealogy Unit, Ministry of Health

🖇️ Article & Graphic by :- Amila Laksh*tha

18/05/2026

🩺♻️ Health Care Waste ( සෞඛ්‍ය සේවා අපද්‍රව්‍ය )

⭕ සෞඛ්‍ය සේවා කටයුතුවලදී නිපදවෙන අපද්‍රව්‍ය සෞඛ්‍ය සේවා අපද්‍රව්‍ය ලෙස හඳුන්වයි. 🏥

🔆 සෞඛ්‍ය සේවා කටයුතු සෞඛ්‍ය සහ ජීවිත පැවැත්ම සඳහා විශාල සේවයක් ඉටු කළද ඒවායෙන් බැහැරවන අපද්‍රව්‍ය ප්‍රමාණය පිළිබඳව ඔබ සිතුවාද? 🤔

මේවායින් 85% ක්‌ පමණ සාමාන්‍ය, අනතුරුදායක නොවන අපද්‍රව්‍ය වන අතර ♻️
15% ක්‌ පමණ අනතුරුදායක ☣️ විෂ, පිළිකාකාරක, ප්‍රතික්‍රියාශීලී, විකිරණශීලී ද්‍රව්‍ය වේ ☢️

🗂️ සෞඛ්‍ය සේවා අපද්‍රව්‍ය වර්ග :-

1️⃣ ආසාදිත අපද්‍රව්‍ය 🦠
අනතුරුදායක රෝගකාරක සහිත අපද්‍රව්‍ය වේ.

උදා :-

🩸 රුධිරය හෝ දේහ ද්‍රාවණ සහිත අපද්‍රව්‍ය
🧪 විද්‍යාගාර පරීක්ෂණ නළ, දීසි

2️⃣ ව්‍යාධි ජනක අපද්‍රව්‍ය 🧫
👤 මානව පටක, අවයව හෝ ද්‍රාවණ, කලල කොටස්

3️⃣ තියුණු අපද්‍රව්‍ය ⚠️
භාවිතා කළ හෝ නොකළ තියුණු ද්‍රව්‍යයි.

උදා :-

💉 Needles
🩹 Syringes with needles
🔪 Scalpels
🪞 Broken glass
🪒 Blades

4️⃣ රසායනික අපද්‍රව්‍ය 🧴☠️

🧼 පිරිසිදු කාරක
🦠 විෂ බීජ නාශක ද්‍රව්‍ය
🌡️ බැර ලෝහ සහිත උපකරණ ( කැඩුණු උෂ්ණත්වමාන )

5️⃣ විකිරණශීලී අපද්‍රව්‍ය ☢️
විකිරණශීලී ද්‍රව්‍ය කලවම් වූ අපද්‍රව්‍ය

6️⃣ අනතුරුදායක නොවන අපද්‍රව්‍ය ♻️

කිසිදු ජෛව, රසායනික හෝ විකිරණශීලී ද්‍රව්‍යයක් නොමැති අපද්‍රව්‍ය

⚠️ සෞඛ්‍ය සේවා අපද්‍රව්‍යවල බලපෑම් :-

🦠 ආසාදිත අපද්‍රව්‍ය මගින් ආසාදන පැතිර යා හැකියි.
🩹 නිසි ලෙස ඉවත් නොකළ තියුණු අපද්‍රව්‍ය නිසා තුවාල ඇතිවිය හැකියි.
☢️ විකිරණශීලී අපද්‍රව්‍ය නිසා විවිධ ලෙඩ රෝග ඇතිවේ.

🔥 මෙම අපද්‍රව්‍ය දහනය කිරීමෙන් විෂවායු නිදහස් වී වායු දූෂණය වේ. 🌫️

💧 අපද්‍රව්‍ය වැරදි ලෙස ජලයට මුදා හැරීමෙන් ජල දූෂණය සිදුවේ.

🐄🐕 මෙම දූෂිත අපද්‍රව්‍ය ආහාරයට ගැනීම නිසා සතුන්ට විවිධ ලෙඩ රෝග ඇතිවිය හැක.

✅ බලපෑම් අවම කිරීම සඳහා :

♻️ අපද්‍රව්‍ය ප්‍රමාණය අවම කිරීම හා අපද්‍රව්‍ය වෙන් කිරීම සඳහා නිසි ක්‍රියාමාර්ග අනුගමනය කිරීම.

📋 අපද්‍රව්‍ය වෙන් කිරීම සහ බැහැර කිරීම සඳහා ශක්තිමත් අධීක්ෂණය සහ නියාමනය සමඟ උපායමාර්ගික පද්ධති සංවර්ධනය කිරීම.

🌱 හැකි සෑම විටම මෙම අපද්‍රව්‍ය දහනය කිරීමට වඩා ආරක්ෂිත ලෙස හා පාරිසරික හිතකර ලෙස ප්‍රතිකාර කර බැහැර කිරීම සිදුකළ හැක.

Article by :- Chethana Enakshi
Graphic by :- Amila Laksh*tha

05/05/2026

🌬️ Asthma: Know It, Control It, Live Well 💙🫁✨

Asthma is a long-term lung disease that affects both children and adults. It happens due to inflammation and narrowing of the airways, making breathing difficult. 🌿

🌍 World Asthma Day is marked every year in 5th of May to raise awareness about asthma care and support people living with asthma. 💙🌎

🔹 Common symptoms: • Persistent cough (often worse at night) 😷
• Wheezing sound when breathing 🌬️
• Shortness of breath 😮‍💨
• Chest tightness 💨

⚠️ Risk factors : • Family history of asthma 👨‍👩‍👧
• Allergies like eczema or hay fever 🤧
• Air pollution, dust, and smoke 🏭
• Early life infections or low birth weight 👶
• Overweight or obesity ⚖️

💊 Treatment : • Inhalers are the main treatment 🩺
• Bronchodilators open airways 🌬️
• Steroid inhalers reduce inflammation 💙
• Combination inhalers do both ✨
• Daily use may be needed 📅
• Spacer devices help better drug delivery 👍

🏠 Self-care: • Learn about your condition and treatment 📚
• Avoid triggers like dust and smoke 🚭
• Follow your treatment plan regularly ✅
• Know early signs of worsening symptoms ⚠️
• Increase treatment as advised by doctor 👨‍⚕️
• Use an asthma action plan for guidance 📝

❓ Can asthma be cured?
➡️ No, but it can be well controlled. 💙

❓ What triggers asthma?
➡️ • Dust 🌫️
➡️ • Smoke 🚬
➡️ • Cold weather ❄️
➡️ • Respiratory infections 🤒
➡️ • Pollen and allergens 🌼
➡️ • Strong smells 🧴

❓ When should I see a doctor?
➡️ If you have frequent cough or breathing difficulty. 👨‍⚕️

Stay healthy ❤️🌿✨

Article by : Pamindu De Silva
Graphic by : Amila Laksh*tha

Sources : World Health Organization 🌍

30/04/2026

🍷 Alcohol and Health Impact

🍻Alcohol consumption significantly affects human health, impacting both individuals and society. ⚠️

🍻Ethanol, the active ingredient in alcoholic drinks, is a psychoactive and toxic substance that can lead to dependence. 🧠💀

🍻Its effects go beyond temporary intoxication.

🌍 Global Health Burden

❗Alcohol is a major factor in global health issues and deaths. 🌎

❗In 2019, around 2.6 million deaths worldwide were linked to alcohol use, with many occurring among young adults aged 20 to 39. ⚰️👥

❗This shows that alcohol disproportionately harms people during their most productive years. 📉

🏥 Diseases and Health Effects

❗The health effects of alcohol are extensive because it is connected to over 200 diseases and injuries. 🦠

❗Notable examples include noncommunicable diseases like liver cirrhosis, heart disease, and various cancers. ❤️🫀

❗Alcohol is a recognized carcinogen, increasing the risk of breast, liver, esophagus, and colorectal cancers. 🎗️

❗It also contributes to mental health issues such as depression, anxiety, and alcohol use disorder, further adding to its impact. 🧠😔

🦠 Infectious Diseases

❗Alcohol use also affects infectious diseases, including tuberculosis and HIV, as it weakens the immune system and encourages risky behaviors. 🧬⚠️

🚑 Injuries and Acute Effects

❗The harm from alcohol use extends beyond chronic diseases.

❗Acute consequences, particularly injuries, are a major part of the problem. 🚨

❗Road traffic accidents are a serious issue, with many deaths resulting from the actions of both drinkers and others under the influence. 🚗💥

❗Other injuries include falls, drownings, burns, violence, sexual assults and su***de. ⚠️🔥🌊

🤰 Pregnancy Risks

❗Additionally, alcohol consumption during pregnancy can lead to fetal alcohol spectrum disorders, resulting in lifelong developmental disabilities. 👶⚠️

👨‍👩‍👧 Social Impact

❗Beyond physical health, alcohol harms social well-being by causing family disruptions, financial troubles, and lower work productivity. 💔💸

🛡️ Prevention Strategies

⭕To prevent alcohol-related harm, we need a broad and multi-faceted approach, so lowering overall intake is crucial. ✅

💥Public health strategies include Implementing alcohol taxes, limiting availability, and enforcing marketing regulations. 📊

💥Early screening and brief interventions in healthcare settings can help identify those at risk and provide prompt support. 🏥

💥It's also important to expand access to treatment services and medications for alcohol use disorders, as current treatment coverage remains low worldwide. 💊

💥Education and awareness are vital for prevention, as they inform people about the risks of alcohol use. 📚

💥Special focus should be on vulnerable groups, such as young people and pregnant women. 👩‍🎓🤰

⭕Strengthening health systems and adopting evidence-based policies can greatly reduce alcohol-related harm. 🏛️

⭕Ultimately, coordinated efforts at the individual, community, and government levels are necessary to lessen the health and social consequences of alcohol consumption. 🌱

Source :- World Health Organization

Article by :- Lahiruni Senavirathna
Graphic by :- Amila Laksh*tha

25/04/2026

WORLD MALARIA DAY
25 th APRIL 2026

මැලේරියාව 🦟

මැලේරියා කියන්නේ ජීවිතයට අනතුරුදායක රෝගයක් ⚠️. මෙය මිනිසුන්ට පැතිරෙන්නේ මදුරු කීටයන් හරහායි 🦟. මෙහි රෝග වාහකයා _Anopheles sp._ වේ.

Plasmodium කියන පරපෝෂිතයා⚠️️ ඇනෝපිලිස් මදුරුවා 🐜හරහා මිනිස් ශරීරයට ඇතුළු වෙලා රුධිරයට පැමිණෙනවා.

මෙය මිනිසාගෙන් මිනිසාට සෘජුව පැතිරෙන්නේ නැහැ ❌.

🔹 රෝග ලක්ෂණ 🤒

මුලින්ම පෙනෙන ලක්ෂණ සාමාන්‍ය උණක් වගේ නිසා හඳුනාගැනීම ටිකක් අමාරුයි 🤔.

මැලේරියාවේ ප්‍රධාන රෝග ලක්ෂණ මොනවාද

• අධික උණ (Severe Fever) 🌡️🔥
• හිසේ වේදනාව (Headache) 🤕
• ශරීර වේදනාව 💢
• වෙව්ලීම සහ ශීතල (Shivering & Chills,rigors)❄️🥶

ඉතා දැඩි මැලේරියාව (Severe Malaria) තත්ත්වයෙදී,

• මානසික ව්‍යාකූලතා 😵‍💫
• හුස්ම ගැනීමේ අපහසුතා 😮‍💨
• වලිප්පුව (Seizures) ⚡
• උදර වේදනාව 🤢
• ඇස් සහ සම කහ වීම ( Jaundice) 🟡
• අදුරු හෝ ලේ පැහැති මුත්‍රා පිට වීම 🩸🚽, දැකීමට හැකියාව පවතිනවා.

එවිට වහාම වෛද්‍ය ප‍්‍රතිකාර ලබාදිය යුතු වෙනවා 🏥🚑.

වැඩි අවදානම් කණ්ඩායම්: • අවුරුදු 5ට අඩු දරුවන් 👶
• ගර්භණී කාන්තාවන් 🤰
• HIV/AIDS තියෙන අය 🧬
• සංචාරකයින් ✈️

🔹 ලෝකයේ තත්වය 🌍

2024දී: • රෝගීන්: මිලියන 282ක් 📊
• මරණ: 610,000ක් පමණ ⚰️

ඉන් වැඩිම ප්‍රමාණයක් අප්‍රිකා ප්‍රදේශයේ වෙයි 🌍.

🔹 මැලේරියා වැළැක්වීම 🛡️

• මැස්සන්ගෙන් ආරක්ෂා වීම වැදගත්ම දෙයයි 🦟❌
• මදුරු දැල් භාවිතා කිරීම 🛏️
• මස්කිටෝ රිපෙලන්ට් (repellent) යෙදීම 🧴

වෛද්‍ය උපදෙස් අනුව ඖෂධ භාවිතා කිරීමත් වැදගත් 💊.

🔹 ප්‍රතිකාර 💊

මැලේරියා සම්පූර්ණයෙන් සුව කළ හැකි රෝගයක් ✅.
• වහාම වෛද්‍ය පරීක්ෂාවක් කරගැනීම වැදගත් 🏥
• antimalarial drugs ප්‍රතිකාර ලෙස භාවිතා කරයි 💊

🔹 එන්නත් (Vaccines) 💉

නව මැලේරියා එන්නත් දැනට භාවිතා වෙනවා 💉.
මෙය විශේෂයෙන් දරුවන්ගේ ජීවිත රැක ගැනීමට උපකාරී වෙයි 👶💙

Article by :- Chiranga Fonseka
Graphic by :- Amila Laksh*tha

24/04/2026

🌍💉 ලෝක ප්‍රතිශක්තිකරණ සතිය- අප්‍රේල් 24-30 💉🌍

✨ 2026 ජාත්‍යන්තර තේමාව
👉 " සෑම පරම්පරාවකටම එන්නත් ක්‍රියාත්මකය "
👉 "For every generation, vaccines work"

📌 ලෝක ප්‍රතිශක්ති කරණ සතිය යනු කුමක්ද?

• සැම වසරකම අප්‍රේල් මාසයේ අවසාන සතිය ලෝක ප්‍රතිශක්ති කරණ සතිය ලෙස ලොව පුරා සමරනු ලැබේ. 🌎
• ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානය (WHO) විසින් මෙහෙය වන මෙම ගෝලීය ව්‍යාපාරය,
• සෑම වයසකම ළදරුවන් සිට වැඩිහිටියන් දක්වා 👶👵
• එන්නත් මගින් වළකා ගත හැකි රෝගවලින් ආරක්ෂා කිරීම ප්‍රවර්ධනය කිරීමට කැපවී ඇත. 💪

🧬 ප්‍රතිශක්ති කරණය (Immunization) යනු කුමක්ද?

• ප්‍රතිශක්තිකරණය යනු, එන්නත් (vaccines) භාවිතා කරමින් අපගේ ශරීරයට
• රෝග ඇති කරන ක්ෂුද්‍ර ජීවීන් (pathogens) හඳුනා ගැනීමේ හැකියාව ලබා දීමයි. 🔬
• රෝගය ඇතිවීමට පෙරාතුව ශරීරය සුදානම් කිරීම තමයි මෙහිදී සිදුවෙන්නේ ⚠️➡️🛡️

💉 එන්නත් කරන්නේ:

• ශරීරයේ ස්වාභාවික ප්‍රතිශක්තිය ශක්තිමත් කිරීමට 💪
• රෝගී වීම හා දරුණු රෝග ලක්ෂණ වළකා ගැනීමට 🚫🤒
• ප්‍රජාව ආරක්ෂා කරන Herd Immunity එක ගොඩ නැගීමට 👨‍👩‍👧‍👦🛡️

🧠✨
• ඇත්තටම, එන්නතක් යනු ශරීරයට ලබා දෙන ඉගෙනීමේ අවස්ථාවක්
• රෝගය ඇති වීමට පෙරාතුව සතුරා හඳුනා ගන්නා
• ජීව විද්‍යාත්මක පුහුණු කඳවුරක් වගේ දෙයක් කියන්න පුලුවන් 🎯

📅 කලින් වසරවල තේමා

• 2026 "For every generation,vaccines work" සෑම පරම්පරාවකටම, එන්නත් ක්‍රියාත්මකය.
• 2025 "Immunization for All is Humanly Possible" සියල්ලන්ටම ප්‍රතිශක්තිකරණය
• 2022 "Long Life for All" - සැම දෙනාටම දිගු ජීවිතයක් 🌱

• සෑම වසරකදීම ඉතා සරල පණිවිඩයක් තේමාව කරගනිමින් මෙම සතිය නම්කරනු ලබනවා.

• එන්නත්, ලෝකයේ සෑම කෙනෙකුටම, සෑම ස්ථානය කදීම, සෑම වයසකදීම ලබා ගත හැකිය. 🌍💉

🇱🇰 ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රතිශක්තිකරණ වැඩසටහන

• ව්‍යාප්ත ප්‍රතිශක්තිකරණ වැඩසටහන (EPI) -1978 සිට

• ශ්‍රී ලංකාව 1978 වර්ෂයේ සිටම Expanded Programme on Immunization (EPI) ව්‍යාප්ත ප්‍රතිශක්තිකරණ වැඩසටහන ක්‍රියාත්මක කරයි.

• රජයේ සෞඛ්‍ය සේවා හරහා මෙය ලබා දෙනු ලබනවා. 🏥

• ඒ නිසා, ශ්‍රී ලංකාවේ අදත් සරම්ප, පෝළියෝ, ඩිප්තීරියා ආදී රෝග ඉතා කලාතුරකින් දකිනු ලැබේ.

• ඒ ජයග්‍රහණය ජාතිය ලත් ජයක් ලෙස ආඩම්බරෙන් ගත හැකිය. 🇱🇰🏆

🙌 ඔබේ භූමිකාව - ඔබට ද කළ හැකිය

• ඔබ සහ ඔබේ පවුලේ සියලු දෙනාගේ එන්නත් ලබාගෙන ඇතිදැයි (up-to-date) යන්න පරික්ෂා කරන්න ✔️

• ප්‍රජාවට නිවැරදි දැනුම ලබා දෙන්න -සාවද්‍ය තොරතුරු (misinformation) පිලිබඳව දැනුම්වත් වන්න 📢

• ශ්‍රී ලංකාවේ ජාතික ප්‍රතිශක්තිකරණ වැඩසටහනට සහය ලබා දෙන්න 🤝💙

Article by :- Hiruna Hansidu
Graphic by :- Amila Laksh*tha

18/04/2026

Adolescent Health - නව යෞවනයේ සෞඛ්‍යය 🧑‍⚕️✨

නව යෞවනය කියන්නේ ළමා කාලය හා වැඩිහිටි කාලය අතර කාලපරිච්ඡේදයයි 👶➡️🧑

එනම් වයස අවුරුදු 10 - 19 ත් අතර කාලය 📅

මෙම කාලය මිනිස් සිරුරේ වර්ධනයට හා හොද සෞඛ්‍යයක් ඇති කිරීමට වැදගත් කාලයක් 💪🌱

නමුත් වසරක් තුල නව යෞවනයන් අතර රෝග ඇති වීම සහ මරණ අනුපාතය ලොව පුරාම වැඩි වී තියෙනවා 🌍⚠️

මෙම වැඩි වීමට හේතු මොනවාද? 🤔

1)මාර්ග රිය අනතුරු හේතුවෙන් සිදුවන නොසිතූ අනතුරු 🚗💥

මේ අනතුරු වලින් මියගිය බහුතරයක් අපරික්ෂාකාරී ලෙස මාර්ගයේ ගමන් කළ පදිකයන්,බයිසිකල්කරුවන් හා යතුරුපැදිකරුවන් 🚶‍♂️🚴‍♂️🏍️⚠️

2)මත් පැන් හා මත් ද්‍රව්‍ය භාවිතය 🍺🚬💊

නව යෞවනයන් අතර මත්ද්‍රව්‍ය හා මත්පැන් ප්‍රචලිත වීම ඉතා විශාල සෞඛ්‍යය ගැටලුවක් ❗

මෙය අක්මා රෝග, හදවත් රෝග සහ විවිධ වර්ගයේ පිළිකා රෝග වැනි බෝනොවන රෝග ගණනාවකටම හේතු වන බව සොයා ගෙන තිබෙනවා ❤️🫀🦠

මෙය පසුකාලීන හැසිරීම්,සමාජීය,අධ්‍යාපනික ගැටලු වලට අඩිතාලමක් වෙන්න පුළුවන් 📉📚

3)HIV වැනි රෝග 🦠

අලුතෙන් සොයාගත් HIV රෝගීන් ගෙන් 10% පමණ නව යොවුන් වියේ පසු වන්නන් වන අතර එයින් 2/3 ක්ම ගැහැනු ළමුන් 👩

මෙම රෝගය HIV වැළදුනු රෝගීන්ගේ රුධිරය,ශුක්‍ර තරලය වැනි දේහ තරල ශරීර ගත වීමෙන් වැළදෙන රෝගයකි 🩸

මෙය අනාරක්ෂිත ලිංගික හැසිරීම,අපරික්ෂාකාරී එන්නත් ලබාගැනීම් වැනි හේතු නිසා සිදු වීමට හැකිය ⚠️💉

4)ළමා / අඩුවයස් ගැබ් ගැනීම් සහ ප්‍රසූති 🤰

වසරකදී ලොව පුරා අවුරුදු 15 - 19 අතර වයසේ ගැහැනු ළමුන්ගෙන් මිලියන 12 ක් පමණම ළමා ගැබ් ගැනීම් වලට ලක් වෙනවා 🌍

ළමා විවාහ, ලිංගික අතවරයට ලක්වීම, ආරක්ෂාකාරී ලිංගික හැසීරීම් පිළිබඳව ඇති අඩු අවබෝධය මෙම ගැටලුවට හේතු වෙලා තියනවා ⚠️

ගැබ් කාලයේ සිට දරු ප්‍රසූතිය දක්වා සිදුවන විවිධ සංකූලතා වයස අවුරුදු 15 - 19 ගැහැනු ළමුන්ගේ මරණ වලට ප්‍රධාන හේතුවක් 💔

5)පෝෂණය 🍎🥗

ලොව සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටවල නව යොවුන් වියේ පසුවන බොහෝ පිරිමි සහ ගැහැනු ළමුන් ට මන්දපෝෂණය පවතී ⚠️

මේ නිසා ඔවුන් රෝගවලට හා අකල් මරණවලට ගොදුරු වීමේ අවධානම වැඩියි 😔

මන්දපෝෂණය හේතුවෙන් ඇති වෙන යකඩ ඌනතා රක්තහීනතාවය ප්‍රධාන රෝගී තත්වයක් බවට පත් වී ඇත 🩸

වර්තමානයේ මන්දපෝෂණය වගේම අධිපෝෂණය ද යෞවනයන් අතර දක්නට ලැබෙනවා. 😕

⭕ මේ නිසා diabetes සහ අධිරුධිර පීඩනය වැනි රෝග අවධානමද පවතිනවා 🫥

Source :- WHO (World Health Organization) 🌐

Article by :- G.B.Vimansa Kaushini ✍️
Graphic by :- Amila Laksh*tha

11/04/2026

👀👩මොකක්ද මේ ඇසේ සුද (👁️‍🗨️ Cataract) කියන්නේ?

💥ඇසේ සුද ඇති වීම යනු ඇස තුළ ඇති කාචයේ (lens) පැහැදිලි බව නැති වී යාමයි.
මෙම තත්ත්වය ඇසේ කාචයේ අඩංගු ප්‍රෝටීන වල වෙනස්කම් ඇතිවීමෙන් සිදුවේ.

✨ ඒ නිසා ඇතිවන රෝග ලක්ෂණ මොනවාද?

⭕බොහෝ දෙනාට මුල් අවස්ථාවේදී කිසිම රෝග ලක්ෂණයක් නොදැනේ. 😶

⭕රෝගය උත්සන්න වන විට👇

👁️ පෙනීම අපැහැදිලි වීම
🌫️ ආලෝකය දෙස බැලීමේදී මීදුමක් වගේ දිස් වීම
💡 රාත්‍රියේ විදුලි පහන් ආලෝකය නිසා දැඩි අපහසුතාවක්‌ දැනේ.
🚗 රාත්‍රී කාලයේ ඉදිරියෙන් එන මෝටර් රථවල ආලෝකය දෙස බැලීමට අපහසු වීම
🎨 වර්ණවල ත්‍රීව්‍රතාව අඩුවීම
📖 කියවීමට අපහසු වීම
👓 නිතර කණ්ණාඩි මාරු කිරීමට සිදුවීම

⚠️ ඇසේ සුද ඇතිවීමට හේතු

👴 වයස්ගත වීම (ප්‍රධාන හේතුව)
🩸 පාලනය නොවුණු දියවැඩියාව
🤕 ඇසට සිදුවන අනතුරු
💊 සමහර ඖෂධ භාවිතය
☀️ දිගු කාලයක් අධික සූර්යාලෝකයට නිරාවරණය වීම

💊 ප්‍රතිකාර

ඇසේ සුද සඳහා එකම නිශ්චිත ප්‍රතිකාරය ශල්‍යකර්මයයි. 🏥

🔹 Phacoemulsification (වැඩිපුර භාවිතා කරන ක්‍රමය)
🔹 Extracapsular Cataract Extraction (ECCE)

මෙහිදී 👇
🔸 Artificial intraocular lens (IOL) එකක් දමනු ලැබේ 👁️✨

🚨 සංකූලතා (ප්‍රතිකාර නොකළහොත්)

❌ සම්පූර්ණ අන්ධභාවය
❌ ග්ලුකෝමා වැනි තත්ත්ව

🛡️ වැළැක්වීම

🕶️ UV sunglasses භාවිතා කිරීම
🩺 දියවැඩියාව හොඳින් පාලනය කිරීම
💊 වෛද්‍ය උපදෙස් අනුව ඖෂධ භාවිතය
🥗 සෞඛ්‍ය සම්පන්න ආහාර

ඇසේ සුද යනු සරලව කියනවා නම් “ඇසේ කාචය මීදුම් වීම” (clouding of the lens) ලෙස හැඳින්විය හැකි අතර, කාලෝචිතව හඳුනාගෙන ප්‍රතිකාර කළහොත් සම්පූර්ණයෙන්ම සුව කළ හැකි තත්ත්වයකි. 💙👁️

Source - World Health Organization

Article by :- Tharushi Nethmini
Graphic by :- Amila Laksh*tha

07/04/2026

🌍 World Health Day 2026: Together for Health, Stand with Science

🗓️ What is World Health Day?

World Health Day is observed every year on April 7 and is led by the World Health Organization.

🔸 It highlights major global health challenges and encourages people, communities, and governments to take action for better health.

🌐 Theme for 2026: Together for Health – Stand with Science
For 2026, the focus is on scientific collaboration and health equity, encouraging people worldwide to trust science and work together to improve health systems.

This theme emphasizes:

🔸The importance of science in preventing diseases

Global cooperation to protect human, animal, and environmental health

Strengthening healthcare systems so everyone can access care

🔹It also supports the idea of universal health coverage, meaning everyone should receive healthcare without financial hardship.

🧬 Why This Theme Matters

Even today:
🔸Many people still lack access to essential healthcare services

🔹Health inequalities exist between rich and poor communities

🔸Scientific solutions are available, but not equally accessible
World Health Day 2026 calls for unity and evidence-based action to close these gaps and improve global well-being.

👩‍⚕️ Importance of Science in Health

Science plays a key role in:

Developing vaccines and medicines
Preventing outbreaks and pandemics
Improving maternal, child, and elderly care
Protecting the environment (clean air, water, food safety)
When countries collaborate and trust scientific evidence, health outcomes improve for everyone.

💡 Patient Advice for a Healthy Life

🥗 1. Eat Healthy & Balanced Meals
Include fruits, vegetables, proteins, and whole grains
Reduce sugar, salt, and processed foods

💧 2. Stay Hydrated & Maintain Hygiene
Drink safe, clean water daily
Wash hands regularly to prevent infections

🏃‍♂️ 3. Stay Physically Active
Exercise at least 30 minutes daily
Choose simple activities like walking, cycling, or yoga

🧠 4. Care for Your Mental Health
Practice relaxation (meditation, breathing exercises)
Talk to friends, family, or professionals when stressed

🏥 5. Regular Medical Check-ups
Monitor blood pressure, sugar, and weight
Early detection helps prevent serious illness

💉 6. Follow Scientific Medical Advice
Take medicines only as prescribed
Avoid misinformation—trust healthcare professionals

🚫 7. Avoid Harmful Habits
Say no to smoking, alcohol abuse, and drugs
Limit junk food and screen time

🌱 Community & Global Responsibility

🤝 Communities should:

Spread awareness about health and hygiene
Support local health programs
Encourage vaccination and preventive care

🏛 Governments should:

Improve healthcare access for all Invest in research and science provide affordable healthcare services

🌍 Final Message

✨️World Health Day 2026 reminds us that health is a shared responsibility.

✨️By trusting science, supporting each other, and adopting healthy lifestyles, we can build a world where everyone has access to quality healthcare.

✨ Together for health, we can create a safer, healthier future for all.

Source :- World Health Organization

Article by :- Subash Himsara
Graphic by :- Amila Laksh*tha

ජීවක - Jeewaka

29/05/2026

29/05/2026

18/05/2026

05/05/2026

30/04/2026

25/04/2026

24/04/2026

18/04/2026

11/04/2026

07/04/2026

Address

Website

Alerts

Contact The Business

Shortcuts

Share

Category