Vish Centre for Speech Therapy

15/06/2026

14/04/2026

සුභ අලුත් අවුරුද්දක් වේවා.🙏 ✴️🙏

09/02/2026

🌈 සෙන්සරි බෝඩ් (Sensory Boards): භාෂා වර්ධනයට රහස් සුපිරි උපකරණයක් 🖐️🗣️

සෙන්සරි බෝඩ් කියන්නේ නිකම්ම අල්ලලා බලන්න තියෙන බෝඩ් එකක් විතරද?
නැහැ! 🤯

කථන හා භාෂා චිකිත්සකයින් (Speech Therapists) මේකට මෙච්චර උනන්දුවෙන් බැලුවේ ඇයි කියලා ඔබ කවදා හිතලා තියෙනවද?
ඒකේ පිටුපස තියෙන්නේ දරුවෙකුගේ මොළයේ වර්ධනය, සංවේදන සංවර්ධනය සහ භාෂා හැකියාවන් එකට ගැටෙන්න පුළුවන් විශාල රහසක්! ✨

🤔 සෙන්සරි බෝඩ් ඇයි මෙතරම් වැදගත්?

🧠 සංවේදන + භාෂාව = මැජික්!
📌 වචන මාලාව ගොඩනැගීම
“සිනිදුයි”, “රළුයි”, “මෘදුයි”, “කටු සහිතයි” වගේ වචන දරුවෙකුට හොඳින් තේරුම් ගන්න පුළුවන් වෙන්නේ, ඒ දේ ඇත්තටම අල්ලලා, දැනගෙන බලලා තියෙනකොටයි.
👉 සෙන්සරි බෝඩ් මගින් මේ වචන ජීවමාන වෙනවා!

📌 විස්තරාත්මක භාෂාව වර්ධනය
නිකම්ම “මේක රෙදි” කියන එකට සීමා වෙන්නේ නැතුව,
👉 “මේක හරිම මෘදුයි”,
👉 “මේක ටිකක් රළුයි”,
👉 “මේක සිසිල්යි”
වගේ විස්තරාත්මක වචන භාවිතා කරන්න දරුවා උනන්දු කරවනවා.

📌 අවධානය සහ සන්සුන් බව (Self-Regulation)
කුඩා දරුවන්ට තම දෑත් ක්‍රියාකාරීව තබා ගැනීම මනස සන්සුන් කරගන්න හරිම වැදගත්. 👐
දරුවා සන්සුන් වෙලා, උනන්දුවෙන් සිටිනකොට

➡️ ශබ්ද අනුකරණය

➡️ වචන ඉගෙනීම

➡️ සන්නිවේදනය

මේ හැමදේම පහසු වෙනවා. 💬

🧤 විවිධ ස්පර්ශයන් – දරුවාගේ මොළයට සුපිරි ජිම් එකක්!

මෘදු රෙදි, රළු වෙල්ක්‍රෝ (Velcro), සිසිල් ලෝහ, මෘදු ස්පොන්ජ් වගේ විවිධ දේ අල්ලලා බලන්න දීමෙන්

👉 දරුවාගේ ස්නායු පද්ධතිය උත්තේජනය වෙනවා.

👉 නව ස්නායු සම්බන්ධතා (neural connections) ගොඩනැගෙනවා.

මේකෙන්

🧠 මොළය

🖐️ සංවේදන හැකියාව

🗣️ සන්නිවේදන කුසලතා

එකටම වර්ධනය වෙනවා!

💡 පොඩි ක්‍රියාකාරී උපදෙස්
දරුවා යම් දෙයක් අල්ලනකොට,

👀 ඔහුගේ/ඇයගේ ප්‍රතිචාරය හොඳින් නිරීක්ෂණය කරන්න.
ඉන්පසු ඒ හැඟීම වචනයකින් නම් කරන්න.

උදාහරණ:
👉 “අනේ, මේක හරිම සිනිදුයි නේද?”

👉 “ඕ! මේක ටිකක් රළුයි වගේ!”

මේ වගේ සරල වාක්‍ය මගින් දරුවාගේ භාෂා ලෝකය පුළුල් වෙලා යනවා. 🌱

07/02/2026

පාසල් වැඩ මගහැරීම? වැඩ කල් දැමීම?
Click SNAP-IV
https://medicine.kln.ac.lk/depts/psychiatry/index.php/department-news

29/01/2026

නිවසේදී දරුවෙකුගේ සන්නිවේදන කුසලතා වර්ධනය කිරීම. ⛹️👨‍👩‍👦

රැකබලා ගන්නන් සඳහා උපදෙස්

දරුවෙකුගේ භාෂා
වර්ධනයට වඩාත්ම බලපාන්නේ ඔවුන් එදිනෙදා ගැවසෙන පරිසරයයි. දෙමාපියන් හෝ රැකබලා ගන්නන් දරුවා සමඟ අන්තර්ක්‍රියා කරන ආකාරයෙහි කුඩා වෙනසක් කිරීමෙන් ඔවුන්ගේ වචන මාලාව සහ තේරුම් ගැනීමේ හැකියාව විශාල ලෙස දියුණු කළ හැකිය.

1. එදිනෙදා ක්‍රියාකාරකම් අතරතුර සන්නිවේදනය (Talking During Routines)
දරුවන් වචන ඉගෙන ගන්නේ ඒවා සැබෑ ජීවිතයේදී භාවිත වන ආකාරය දැකීමෙනි. එම නිසා, ඔබ කරන සෑම දෙයක්ම දරුවාට විස්තර කර දෙන්න.

ආහාර ගන්නා විට, නාවන විට හෝ රෙදි නවන විට ඔබ කරන ක්‍රියාව ගැන සරලව කතා කරන්න. එමඟින් දරුවාට අදාළ වස්තූන් සහ ක්‍රියාවන් අතර සම්බන්ධතාවය වැටහේ.

උදාහරණ: "අත සෝදමු", " වතුර සීතලයි".

2. දරුවාගේ මට්ටමට පැමිණීම (Get Down to Their Level)
දරුවා සමඟ කතා කරන විට ඔවුන්ගේ උසට පහත් වී දෑස් දෙස බලා කතා කරන්න.

මෙහිදී දරුවාට ඔබ පවසන දේ වඩාත් හොඳින් ඇසෙන අතර ඔබේ මුහුණේ ඉරියව් සහ තොල් සෙලවෙන ආකාරය බලා ඉගෙන ගැනීමට අවස්ථාව ලැබේ.

3. ප්‍රශ්න ඇසීම සහ පිළිතුරු දීමට කාලය දීම (Ask and Wait)
ප්‍රශ්නයක් ඇසූ සැණින් පිළිතුර බලාපොරොත්තු නොවන්න.

දරුවාට තමන්ට අවශ්‍ය දේ සිතා වචන ගොනු කර ගැනීමට තත්පර 5-10ක් පමණ කාලය දෙන්න. මෙය ඔවුන්ගේ සිතීමේ ශක්තිය වර්ධනය කරයි.

වයස් සීමාවන්ට අදාළව ඔබේ දරුවාගේ සන්නිවේදන කුසලතා වර්ධනයේ දුර්වලතා ඔබ දකින්නේ නම් ඒ සදහා කථන හා භාෂා චිකිත්සකවරයෙකුගේ මග පෙන්වීම් ලබා ගන්න.

සටහන
Viduranga Nayanamini
Speech and language therapist

#
#

11/01/2026

යහපත් මාපිය දූදරු සබඳතාව, ඔබ දරුවා සමග කටයුතු කරන ආකාරය අනුව දරුවන්ගේ සිතේ හටගනී. ඔබ කෙතරම් දරුවන්ට සිතින් ආදරය කල...

11/01/2026

What are Tic Disorders?

♦️
Definition: Sudden, rapid, recurrent, non-rhythmic motor movements or vocalizations.

♦️
Types of Tics:
Motor Tics: Eye blinking, facial grimacing, shoulder shrugging, or head jerking.
Vocal Tics: Throat clearing, sniffing, grunting, or repeating words/phrases.

♦️
Common Categories:
Provisional Tic Disorder: Tics present for less than a year.
Persistent (Chronic) Motor or Vocal Tic Disorder: Either motor or vocal tics (not both) present for more than a year.
Tourette Syndrome: Both motor and vocal tics present for more than a year.

♦️
Key Characteristics to Remember
The "Wax and Wane": Tics naturally change in frequency and severity over time; a "flare-up" doesn’t always mean things are getting worse long-term.
Involuntary Nature: Tics are not "misbehavior." Children often describe a "premonitory urge"—an uncomfortable physical sensation that is only relieved by performing the tic.
Suppression: Many children can "hold in" tics during school or social events, often leading to an explosion of tics once they get home to their "safe space."
Triggers: Stress, anxiety, excitement, and exhaustion can increase tic activity.

♦️
How to Support Your Child
The "Ignore" Rule: Constantly pointing out or asking a child to stop tics often increases stress, which makes the tics worse. It’s usually best to ignore the tic itself and focus on the child.
Watch for Co-occurring Conditions: Tic disorders often travel with ADHD, OCD, or anxiety. Addressing these can sometimes reduce the impact of the tics.
Educate the Environment: Talk to teachers and family members so they understand these movements are involuntary and should not be punished.
Prioritize Sleep: Fatigue is one of the biggest triggers for tics; a consistent sleep routine is vital.

♦️
When to See a Child Psychiatrist/Psychiatrist
The tics are causing physical pain or injury.
The tics are significantly interfering with schoolwork or social life.
Your child is experiencing emotional distress or bullying because of the tics.

♦️
Tics are treatable with safe management options.

The Child Psychiatrist