16/05/2026
"ဟန်တာဗိုင်းရပ်စ်" အကြောင်း သိထားရအောင် 🐭⚠️
မိသားစုဝင်တွေနဲ့ ချစ်ခင်ရသူတွေအားလုံး မင်္ဂလာပါခင်ဗျာ။
ကျွန်တော်တို့ရဲ့ ပတ်ဝန်းကျင်မှာ ကြွက်တွေကို နေရာအနှံ့ တွေ့နေရတတ်ပါတယ်။ အိမ်ထဲ၊ ဈေးထဲနဲ့ ကုန်လှောင်ရုံတွေမှာပေါ့။ ဒီနေ့မှာတော့ ကြွက်တွေကနေတစ်ဆင့် ကူးစက်နိုင်တဲ့၊ ဒါပေမဲ့ ကြိုတင်ကာကွယ်လို့ရတဲ့ ဟန်တာဗိုင်းရပ်စ် (Hantavirus) အကြောင်းကို ၂၀၂၆ ခုနှစ်ရဲ့ နောက်ဆုံးရ သတင်းအချက်အလက်တွေနဲ့အတူ ဗဟုသုတအဖြစ် မျှဝေပေးချင်ပါတယ်။
🌏 ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာနှင့် ဒေသတွင်း နောက်ဆုံးရ အခြေအနေများ
လက်ရှိမှာ ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့ (WHO) က ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ အန္တရာယ်အဆင့်ကို "အနိမ့်" အဖြစ် သတ်မှတ်ထားပေမဲ့ သတိရှိဖို့တော့ လိုအပ်ပါတယ်။
• အာဂျင်တီးနား (မေလ ၂၀၂၆): မေလ ၈ ရက်နေ့အထိ WHO ရဲ့ ထုတ်ပြန်ချက်အရ အပျော်စီးသင်္ဘောတစ်စင်းပေါ်တွင် လူ ၈ ဦး ကူးစက်ခံရပြီး ၃ ဦး သေဆုံးခဲ့တဲ့ ဖြစ်စဉ်ရှိခဲ့ပါတယ်။
• အင်ဒိုနီးရှား (ဇွန်လ ၂၀၂၅): ပြည်နယ် ၄ ခုမှာ ဖြစ်ပွားမှု ၈ ခု တွေ့ရှိခဲ့ပြီး လူနာအားလုံး ပြန်လည်သက်သာ လာခဲ့ပါတယ်။
• ထိုင်းနိုင်ငံ (မေလ ၂၀၂၆): မေလ ၉ ရက်နေ့မှာ အာဏာပိုင်တွေက လေဆိပ်နဲ့ ဆိပ်ကမ်းတွေမှာ စောင့်ကြည့်စစ်ဆေးမှုတွေ တိုးမြှင့်ထားသလို၊ ပြည်တွင်းကူးစက်နိုင်ခြေ အလွန်နည်းကြောင်း အသိပေးထားပါတယ်။
• တရုတ်နိုင်ငံ (၂၀၁၄ - ၂၀၂၃): ပြီးခဲ့တဲ့ ၁၀ နှစ်အတွင်း တစ်နှစ်ကို ပျမ်းမျှ လူ ၁ သိန်းမှာ ၀.၄ ဦးခန့် ကူးစက်မှုနှုန်း ရှိခဲ့ပြီး ဗိုင်းရပ်စ်ဟာ ကြွက်နဲ့ လူကြားမှာ ပုံမှန်ရှိနေကျ အခြေအနေသာ ဖြစ်ကြောင်း သိရပါတယ်။
🐭 ဘယ်လိုနည်းနဲ့ ကူးစက်တတ်သလဲ? (ဒဏ္ဍာရီလား၊ ဟုတ်မှန်လား)
အများစု ထင်ထားသလို ကြွက်ကိုက်မှ ကူးစက်နိုင်ခြေက အလွန်နည်းပါတယ်။ တကယ်တမ်းက -
၁။ ရှူရှိုက်မိခြင်း: ကြွက်အညစ်အကြေးတွေ ခြောက်ကပ်နေတဲ့ ဖုန်မှုန့်တွေကို သန့်ရှင်းရေးလုပ်ရင်း ရှူမိရာကနေ အဓိက ကူးစက်တာပါ။
၂။ စားသောက်မိခြင်း: ကြွက်တွေရဲ့ အညစ်အကြေးနဲ့ မလွတ်ကင်းတဲ့ အစားအစာတွေကို စားမိရာကနေ ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။
🤒 သတိထားရမယ့် လက္ခဏာများ
• အစောပိုင်း (၃-၇ ရက်): ဖျားမယ်၊ ကိုယ်လက်ကိုက်ခဲမယ်၊ ပျို့အန်မယ် (တုပ်ကွေးနဲ့ ဆင်တူနိုင်ပါတယ်)။
• ပြင်းထန်လာလျှင်: အသက်ရှူကျပ်လာတာ၊ ဆီးသွားနည်းလာတာ၊ ရင်ဘတ်အောင့်တာမျိုး ဖြစ်လာရင်တော့ မဆိုင်းမတွဘဲ ဆေးရုံ၊ ဆေးခန်း အမြန်ပြသပါ။ စောစောကုရင် သက်သာပျောက်ကင်းနိုင်ပါတယ်။
🛡️ အိမ်တွင်းမှာ လက်တွေ့ကာကွယ်နည်း (၅) ချက်
၁။ အိမ်ကို သန့်ရှင်းအောင်ထားပါ: မီးဖိုခန်းနဲ့ ပစ္စည်းသိုလှောင်ခန်းတွေကို ကြွက်မခိုအောင် ဂရုစိုက်ပါ။
၂။ သန့်ရှင်းရေးလုပ်တဲ့အခါ သတိထားပါ: ကြွက်ချေးတွေကို တွေ့ရင် တံမြက်စည်းနဲ့ ဖုန်ထအောင် မလှည်းပါနဲ့။ ရေစွတ်ထားတဲ့ အဝတ် (သို့မဟုတ်) ပိုးသတ်ဆေးရည်နဲ့ အရင်ဖြန်းပြီးမှ ဂရုတစိုက် သိမ်းဆည်းပါ။
၃။ အစားအစာကို လုံခြုံအောင်ဖုံးပါ: ကြွက်မတက်နိုင်တဲ့ ဗူး၊ ခွက်တွေနဲ့ သေချာဖုံးအုပ်ထားပါ။
၄။ လက်ကို စင်ကြယ်အောင်ဆေးပါ: အပြင်က ပြန်လာတိုင်းနဲ့ အစာမစားခင် လက်ဆေးပါ။
၅။ ဆေးစစ်ရန် မနှောင့်နှေးပါနဲ့: သံသယဖြစ်ဖွယ် လက္ခဏာတွေရှိလာရင် ဆရာဝန်နဲ့ အမြန်တိုင်ပင်ပါ။
💡"ကြွက်ကို မျက်စိနဲ့ မမြင်ရရုံနဲ့ ဘေးကင်းပြီလို့ မယူဆပါနဲ့။ သန့်ရှင်းမှုကသာ အကောင်းဆုံး ကာကွယ်ခြင်းပါပဲ။"
အားလုံးပဲ ကျန်းမာဘေးကင်းကြပါစေ။ သိလိုတာရှိရင်လည်း ကွန်မန့်မှာ မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်ခင်ဗျာ။ 🩺✨
References:
• WHO Disease Outbreak News (May 2026)
• BEACON/WHO Hantavirus Update (June 2025)
• Department of Disease Control, Thailand (May 2026)
