19/06/2026
အသက် ၃၀ ကျော်၊ ၄၀ ထဲ ရောက်လာရင် (အထူးသဖြင့် ကော်ဖီ/လက်ဖက်ရည် အသောက်များသူတွေနဲ့ စိတ်ဖိစီးမှုများသူတွေကြား) ရင်ဘတ်ထဲကနေ ပူစပ်ပူလောင် ဖြစ်တတ်တဲ့ “ရင်ညွန့်ပူပြီး အစာခြေရည် အပေါ်ပြန်ဆန်တက်ခြင်း ဝေဒနာ (Acid Reflux / GERD)” အကြောင်းကို ပြောပြပေးချင်ပါတယ်ဗျာ။
လူအများစုက ရင်ဘတ်ထဲ ပူလာရင် “အစာမကြေလို့ပါ၊ အစားမှားလို့ လေထိုးတာပါ” ဆိုပြီး လေဆေးသောက်၊ ဗိုက်ကို လေပူဆီလူးပြီး ကျော်ဖြတ်တတ်ကြပါတယ်။ တကယ်တော့ ဒါဟာ အစာအိမ်ထဲက အက်ဆစ် (Acid) တွေက အပေါ်က အစာပြွန်ဆီ လျှံတက်ပြီး အစာပြွန်နံရံကို လောင်မြတ်နေတာဖြစ်လို့ သေချာမပြုပြင်ရင် ရေရှည်မှာ အစာပြွန်အနာဖြစ်တာကနေ အစာပြွန်ကင်ဆာအထိ ဒုက္ခပေးတတ်ပါတယ်။
ဒီရောဂါနဲ့ ပတ်သက်ပြီး လူတွေ သတိမထားမိဘဲ မှားတတ်ကြတဲ့ လူသိနည်းတဲ့ အချက် (၅) ချက် ကို ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာ ရှင်းပြပေးပါမယ်။
၁။ ဗိုက်နာတာထက် “ရင်ညွန့်ကနေ လည်ပင်းအထိ ဆန်တက်ပြီး ပူစပ်ပူလောင်ဖြစ်ခြင်း”
ဒါက ဒီရောဂါရဲ့ အဓိက အမှတ်အသားပါ။ အစာအိမ်နာသလို ချက်အထက်နားက အောင့်တာမျိုး မဟုတ်ဘဲ “ရင်ညွန့်ရိုးနောက်တည့်တည့်ကနေ အထက်လည်ချောင်းဝအထိ မီးစနဲ့ထိုးသလိုမျိုး၊ ဒါမှမဟုတ် ငရုတ်သီးနဲ့ ပွတ်ထားသလိုမျိုး” ပူစပ်ပူလောင် ဖြစ်နေတတ်တာပါ။ တစ်ခါတလေ နှလုံးရောဂါကြောင့် ရင်ဘတ်အောင့်တာနဲ့တောင် မှားတတ်ကြပါတယ်။
အစာပြွန်နဲ့ အစာအိမ်ကြားမှာ အလိုအလျောက် ပိတ်/ဖွင့်လုပ်ပေးတဲ့ ကြွက်သားကွင်းလေး ရှိပါတယ်။ အဲဒီကွင်းလေးက အစာစားချိန်ပဲ ပွင့်ပြီး ကျန်တဲ့အချိန် အစာအိမ်ထဲက အက်ဆစ်တွေ အပေါ်ပြန်မတက်အောင် ပိတ်ထားပေးရတာပါ။
ဒါပေမယ့် စားပြီးပြီးချင်း လှဲအိပ်တာ၊ ကော်ဖီ၊ ဆေးလိပ်နဲ့ အဆီအစိမ့် အစားများတာတွေကြောင့် အဲဒီကြွက်သားကွင်းလေး လျော့ရဲသွားတဲ့အခါ အစာအိမ်ထဲက ပြင်းထန်တဲ့အက်ဆစ်တွေက အပေါ်ကို လျှံတက် ပြီး အစာပြွန်ကို လောင်လို့ ရင်ပူရခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။
၂။ အစာအိမ်ဆေးသောက်သော်လည်း မပျောက်ဘဲ “အမြဲတမ်း ချောင်းခြောက်ဆိုးနေခြင်း”
“ကျွန်မ ရင်လည်း သိပ်မပူပါဘူး၊ ဒါပေမယ့် အမြဲတမ်း လည်ချောင်းထဲ တစ်ခုခု ခံနေသလိုလိုနဲ့ တဟွတ်ဟွတ် ချောင်းခြောက်ဆိုးနေတာ လနဲ့ချီနေပြီ” ဆိုပြီး ဖြစ်တတ်ကြပါတယ်။
• ဒါဟာ အဆုတ်ကြောင့် မဟုတ်ပါဘူး။ အစာအိမ်အက်ဆစ် အနည်းငယ်က အပေါ်ကို လျှံတက်ပြီး အသံအိုးနဲ့ လေပြွန်အဝနားကို သွားရောက်လှုံ့ဆော် တဲ့အတွက် လည်ချောင်းထဲ ယားကျိကျိဖြစ်ပြီး ချောင်းခြောက်ခဏခဏ ဆိုးရခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။
၃။ မနက်နိုးလျှင် “အာခံတွင်း ခါးသက်သက်ဖြစ်ခြင်း” နှင့် အသံဝင်နေခြင်း
ညဘက် ပက်လက်အိပ်နေတဲ့အချိန်မှာ ဒြပ်ဆွဲအားကြောင့် အက်ဆစ်တွေက လည်ချောင်းဝအထိ တက်လာဖို့ ပိုလွယ်သွားပါတယ်။
• ဒါကြောင့် မနက်အိပ်ရာနိုးနိုးချင်းမှာ အာခေါင်တွေခြောက်၊ အာခံတွင်းထဲမှာ ခါးစိမ့်စိမ့် ဒါမှမဟုတ် ချဉ်စုတ်စုတ် အရသာကြီး ခံစားရတတ်ပြီး အသံအိုးနားအထိ အက်ဆစ်လောင်သွားလို့ မနက်ခင်းမှာ အသံတွေ ဝင်နေတတ်ပါတယ်။
၄။ “ထမင်းစားပြီးပြီးချင်း ရေအများကြီးသောက်ခြင်း” က ရောဂါကို ပိုဆိုးစေခြင်း
မြန်မာလူမျိုးအများစုက ထမင်းစားပြီးတာနဲ့ ရေကို ဖန်ခွက်အကြီးကြီးနဲ့ ၃ ခွက်၊ ၄ ခွက် ဆက်တိုက် သောက်လေ့ရှိကြပါတယ်။
• အစာအပြည့်ရှိနေတဲ့ အစာအိမ်ထဲကို ရေတွေ အများကြီး ထပ်ဖြည့်လိုက်တဲ့အခါ အစာအိမ်ထဲမှာ ဖိအား (Pressure) အလွန်များလာပြီး အပေါ်က ကြွက်သားကွင်းကို ကန်ထွက်ကာ အက်ဆစ်တွေ အပေါ်ကို လျှံတက်ဖို့ လမ်းပွင့်သွားစေပါတယ်။ ဒါကြောင့် ထမင်းစားစဉ်နဲ့ စားပြီးခါစမှာ ရေကို တစ်ငုံချင်းပဲ သောက်ရပါမယ်။
၅။ ညဘက်အိပ်လျှင် “ဘယ်ဘက်စောင်းအိပ်ခြင်း” က အက်ဆစ်တက်ခြင်းကို သဘာဝအတိုင်း တားဆီးပေးခြင်း
အိပ်စက်တဲ့ ပုံစံအနေအထားကလည်း အစာအိမ်အက်ဆစ် တက်ခြင်းအပေါ် အများကြီး သက်ရောက်မှု ရှိပါတယ်။
ဘယ်ဘက်စောင်းအိပ်ခြင်းရဲ့ လျှို့ဝှက်ချက် -
အစာအိမ်ဟာ ခန္ဓာကိုယ်ရဲ့ ဘယ်ဘက်ခြမ်းမှာ အဓိက တည်ရှိတာပါ။ ဘယ်ဘက်စောင်းအိပ်လိုက်တဲ့အခါ အစာအိမ်နဲ့ အက်ဆစ်တွေက အစာပြွန်ဝထက် ပိုနိမ့်တဲ့နေရာကို ရောက်သွားလို့ အက်ဆစ်တွေ အပေါ်ကို လျှံတက်ဖို့ ခက်ခဲသွားပါတယ်။ ပြောင်းပြန်အနေနဲ့ ညာဘက်စောင်းအိပ်ရင်တော့ အစာအိမ်က အစာပြွန်ဝထက် မြင့်တက်လာပြီး အက်ဆစ်တွေ အစာပြွန်ထဲကို အလွယ်တကူ စီးဆင်းလျှံကျလာတတ်ပါတယ်ဗျာ။
ရင်ညွန့်ပူခြင်း ဝေဒနာဟာ အဝလွန်တဲ့သူတွေ၊ ခါးပတ် အမြဲကျပ်ကျပ်ပတ်သူတွေ၊ ညစာကို အဝစားပြီး ၃ နာရီမပြည့်ခင် ချက်ချင်းအိပ်တတ်သူတွေမှာ အလွန်အဖြစ်များပါတယ်။
ဒါကြောင့် ရင်ခဏခဏပူရင် အစားစားပြီးချင်း လုံးဝ (လုံးဝ) လှဲမအိပ်ပါနဲ့ဦးဗျာ။
အနည်းဆုံး ၂ နာရီ၊ ၃ နာရီခန့် မတ်မတ်ထိုင်တာ ဒါမှမဟုတ် လမ်းလျှောက်ပေးပါ။
ညဘက်အိပ်ရင် အိပ်ရာခေါင်းရင်းကို ၆ လက်မခန့် မြှင့်ထားပြီး အိပ်ပါ။
စပ်လွန်း၊ အဆီများလွန်းတဲ့ အစားအစာတွေနဲ့ ကော်ဖီ၊ အချိုရည်တွေကို လျှော့စားပေးခြင်းဖြင့် အစာအိမ်ကို ထိန်းသိမ်းနိုင်ပါတယ်ဗျာ။
ဘေးဘယာဝေးကွာလို့ ကိုယ်စိတ်နှစ်ပါး အေးချမ်းကြပါစေဗျာ။
#လွှိုင်တိုင်း
