14/08/2026
🚨 ဝမ်းပျက်ဝမ်းလျှောနှင့် Cholera အကြောင်း သိထားသင့်သည့် အချက်များ
မိုးရာသီနှင့် ရေကြီးရေလျှံချိန်များတွင် မသန့်ရှင်းသောရေနှင့် အစားအစာများမှတစ်ဆင့် ဝမ်းပျက်ဝမ်းလျှောနှင့် ကာလဝမ်းရောဂါ (Cholera) ကူးစက်မှု မြင့်တက်လာနိုင်ပါတယ်။ Cholera သည် နာရီပိုင်းအတွင်း ရေဓာတ်ပြင်းထန်စွာ ခမ်းခြောက်စေပြီး အသက်အန္တရာယ်ပေးနိုင်သဖြင့် “သာမန်ဗိုက်ပျက်တာပဲ” ဟု ပေါ့ဆမထားသင့်ပါ။
အောက်ပါတို့မှာ အဓိကသိထားရမည့် အချက်များဖြစ်ပါသည်—
၁။ ဝမ်းလျှောခြင်းနှင့် Cholera (ကာလဝမ်းရောဂါ)
ဝမ်းလျှောခြင်း: တစ်နေ့လျှင် အရည်ဝမ်း ၃ ကြိမ်နှင့်အထက် သွားခြင်းဖြစ်သည်။ ဗိုင်းရပ်စ်၊ ဘက်တီးရီးယား အစရှိသည့် အကြောင်းရင်းများစွာကြောင့် ဖြစ်နိုင်ပြီး ဝမ်းပျက်တိုင်း Cholera မဟုတ်ပါ။
Cholera: Vibrio cholerae ဘက်တီးရီးယားကြောင့်ဖြစ်ပြီး “ဆန်ဆေးရေကဲ့သို့” အရည်ဝမ်းများ အလွန်အကျွံသွားခြင်း၊ အန်ခြင်းတို့ကြောင့် ရေဓာတ်ကို အလွန်လျင်မြန်စွာ ဆုံးရှုံးစေပါသည်။
ကူးစက်ပုံ: မသန့်ရှင်းသော သောက်သုံးရေ၊ ယင်နားစာ၊ မကျက်သောအစားအစာ၊ အိမ်သာသုံးပြီးနောက်နှင့် လူနာကိုကိုင်တွယ်ပြီး လက်မဆေးခြင်းတို့မှ အဓိကကူးစက်သည်။
၂။ အရေးကြီးဆုံးကုသမှုမှာ "ရေဓာတ်ပြန်ဖြည့်ခြင်း" ဖြစ်သည်
ဝမ်းလျှောပါက ဝမ်းပိတ်ရန်ကြိုးစားခြင်းထက် ဆုံးရှုံးသွားသော ရေနှင့်ဓာတ်ဆား ပြန်ဖြည့်ရန် က အရေးအကြီးဆုံးဖြစ်သည်။
ORS (ဓာတ်ဆားရည်) ကို ချက်ချင်းစသောက်ပါ: အထုပ်ပါအညွှန်းအတိုင်း သန့်ရှင်းသောရေဖြင့် တိကျစွာဖျော်ပါ။ နည်းနည်းနှင့် မကြာခဏ သောက်ပါ။ အန်ပါက ခဏနားပြီးမှ နည်းနည်းစီ ပြန်သောက်ပါ။
အစာမဖြတ်ပါနှင့်: ဆန်ပြုတ်၊ ထမင်းပျော့၊ ငှက်ပျောသီး စသည့် အစာချေလွယ်သောအရာများကို အန်တာသက်သာလျှင် ဆက်စားပါ။
၃။ ကလေးငယ်များအတွက် အထူးဂရုစိုက်ရန်
ကလေးများသည် ရေဓာတ်ပိုမိုလွယ်ကူစွာ ဆုံးရှုံးနိုင်ပါသည်။
မိခင်နို့တိုက်ခြင်းကို လုံးဝ မရပ်ပါနှင့်။ ဝမ်းလျှောနေချိန်တွင်လည်း ဆက်တိုက်ပေးပါ။
ဆရာဝန်/ကျန်းမာရေးဝန်ထမ်း ညွှန်ကြားချက်ဖြင့် Zinc တိုက်ကျွေးပါ။
၄။ လုံးဝ ရှောင်ကြဉ်ရမည့်အချက်များ
ဝမ်းပိတ်ဆေးနှင့် ပဋိဇီဝဆေး (Antibiotic): ဆရာဝန်မညွှန်ကြားဘဲ ကိုယ့်ဘာသာ ဝယ်မသောက်ပါနှင့်။ (အထူးသဖြင့် ကလေးများ၊ ကိုယ်ဝန်ဆောင်များနှင့် ဝမ်းထဲသွေးပါသူများတွင် ပို၍အန္တရာယ်ရှိသည်)။
၅။ ဆေးရုံ/ဆေးခန်းသို့ ချက်ချင်းသွားရမည့် အန္တရာယ်လက္ခဏာများ 🚨
အောက်ပါလက္ခဏာများပြလာပါက အိမ်တွင်စောင့်မနေဘဲ နီးစပ်ရာဆေးရုံသို့ အမြန်ဆုံးသွားပါ—
ရေ (သို့) ORS လုံးဝ မသောက်နိုင်ခြင်း၊ ဆက်တိုက်အန်နေခြင်း
အရည်ဝမ်းများ ဆက်တိုက်သွားလွန်းခြင်း
ဆီးအလွန်နည်းခြင်း (သို့) လုံးဝမထွက်တော့ခြင်း
မျက်တွင်းချိုင့်ဝင်ခြင်း၊ ပါးစပ်နှင့်လျှာ အလွန်ခြောက်သွေ့ခြင်း
မူးဝေခြင်း၊ မှေးမှိန်လာခြင်း၊ သတိလစ်ခြင်း၊ အားနည်း၍ မတ်တပ်မရပ်နိုင်ခြင်း
ဝမ်းထဲသွေးပါခြင်း (သို့) အဖျားကြီးခြင်း
၆။ ကာကွယ်ရေး နည်းလမ်းများ
ရေကိုကျိုချက်ပါ: သောက်သုံးရေကို အနည်းဆုံး ၁ မိနစ်ခန့် ပွက်ပွက်ဆူအောင် ကျိုချက်သောက်ပါ။
အစားအစာသန့်ရှင်းပါစေ: ကျက်အောင်ချက်ပါ၊ ယင်လုံအောင် ဖုံးအုပ်ပါ၊ အစိမ်းစားမည့်အရာများကို သေချာဆေးကြောပါ။ ရေကြီးစဉ် ညစ်ညမ်းရေနှင့် ထိတွေ့ထားသော အစားအစာများကို လွှင့်ပစ်ပါ။
လက်ဆေးပါ: အိမ်သာတက်ပြီး၊ အစာမစားမီနှင့် မပြင်ဆင်မီ၊ လူနာကိုင်တွယ်ပြီးတိုင်း ဆပ်ပြာနှင့်ရေ အသုံးပြု၍ စနစ်တကျ လက်ဆေးပါ။
အနှစ်ချုပ်: ဝမ်းပျက်ဝမ်းလျှောရောဂါတွင် အသက်ကယ်နိုင်သည်မှာ “ဝမ်းကို အမြန်ပိတ်လိုက်ခြင်း” မဟုတ်ဘဲ “ရေဓာတ်ခမ်းခြောက်မသွားအောင် ORS ဖြင့် အချိန်မီ ပြန်ဖြည့်ပေးခြင်း” သာဖြစ်ပါသည်။ အန္တရာယ်လက္ခဏာများ စောင့်ကြည့်ပြီး လိုအပ်ပါက ဆေးရုံသို့ ချက်ချင်းသွားရန် အရေးကြီးပါသည်။
#ဆေးပညာ #ဗဟုသုတ #ကျန်းမာရေး #ဦးတီပွါး #ဝမ်းပျက်ဝမ်းလျှော
