11/03/2026
PPI
PPI -အစာအိမ်အက်ဆစ်ထိမ်းဆေး-ဥပမာPantoprazole ဆေးတွေကို မလိုအပ်ပဲ ကြာကြာသောက်ရင် ဖြစ်လာနိုင်တဲ့ ဆိုးကျိုးများ
PPI ဆေးတွေဟာ ယေဘုယျအားဖြင့် ဘေးကင်းလုံခြုံတယ်လို့ သတ်မှတ်ကြပေမယ့် ၊ နောက်ဆက်တွဲ လေ့လာမှုတွေအရ ရေရှည်သောက်သုံးခြင်းနဲ့ ဆက်စပ်နေတဲ့ ဆိုးကျိုးတွေ အများအပြား ရှိနိုင်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။
ဒီဆိုးကျိုးတွေကို သေချာပေါက် ဖြစ်စေတယ်လို့တော့ အတိအကျ မပြောနိုင်သေးပါဘူး ။ အဓိက သတိပြုရမယ့် ဆိုးကျိုးတွေကတော့ -
· အရိုးကျိုးလွယ်ခြင်း : PPI ဆေးတွေက ကယ်လ်စီယမ် စုပ်ယူမှုကို အနှောင့်အယှက်ပေးနိုင်တာကြောင့် အရိုးကျိုးလွယ်တဲ့ အန္တရာယ် မြင့်တက်လာနိုင်ပါတယ် ။
· ကူးစက်ပိုးဝင်လွယ်ခြင်း : အစာအိမ်အက်ဆစ်ကို လျှော့ချလိုက်တာကြောင့် အူလမ်းကြောင်းမှာ ပိုးမွှားတွေ ပေါက်ဖွားလွယ်ပြီး Clostridium difficile လို ပြင်းထန်ဝမ်းပျက်စေတဲ့ ပိုးဝင်နိုင်ခြေ မြင့်တက်လာနိုင်ပါတယ် ။
အဆုတ်ရောင်ရောဂါ ဖြစ်နိုင်ခြေလည်း မြင့်တက်နိုင်တယ်လို့ ဆိုပါတယ် ။
· အာဟာရဓာတ် ချို့တဲ့ခြင်း : ဗီတာမင် B12၊ မဂ္ဂနီဆီယမ်နဲ့ သံဓာတ်တို့ စုပ်ယူမှုကို နှောင့်ယှက်နိုင်တာကြောင့် ရေရှည်မှာ ဒီဓာတ်တွေ ချို့တဲ့လာနိုင်ပါတယ် ။
· ကျောက်ကပ်ရောဂါ : PPI ဆေးတွေကို ကြာရှည်သုံးစွဲခြင်းဟာ နာတာရှည် ကျောက်ကပ်ရောဂါ (CKD) ဖြစ်နိုင်ခြေနဲ့ ဆက်စပ်မှုရှိနေတယ်လို့ လေ့လာမှုတွေက ဖော်ပြပါတယ် ။
· အခြားသော ဆိုးကျိုးများ : နှလုံးသွေးကြောဆိုင်ရာ ပြဿနာများ၊ မှတ်ဉာဏ်ချို့ယွင်းမှုများ (ဥပမာ - စိတ်ဖောက်ပြန်ခြင်း) နဲ့ အစာအိမ်ကင်ဆာ ဖြစ်နိုင်ခြေတို့နဲ့လည်း ဆက်စပ်မှုရှိနိုင်တယ်လို့ ဆိုထားပေမယ့် ၊ ဒီအချက်တွေကတော့ လေ့လာမှုအသီးသီးမှာ ကိုက်ညီမှု မရှိသေးတာကို တွေ့ရပါတယ် ။
သတိပြုရန် : အထက်ပါ အချက်အလက်များသည် လေ့လာမှုများအရ တွေ့ရှိရသော ဆက်စပ်မှု (association) များသာဖြစ်ပြီး၊ PPI ဆေးများက ၎င်းရောဂါများကို တိုက်ရိုက်ဖြစ်စေကြောင်း သက်သေမပြနိုင်သေးကြောင်း သတိပြုပါ။
ဆေးသောက်သုံးခြင်း၏ အကျိုးကျေးဇူးနှင့် ဆိုးကျိုးများကို ဆရာဝန်နှင့် တိုင်ပင်ဆွေးနွေးရန် အလွန်အရေးကြီးပါသည် ။
လိုအပ်လို့ဆရာဝန်ညွှန်ကြားချက်အတိုင်းခဏတာသောက်တဲ့လူနာတွေအတွက်စိုးရိမ်ဖို့မလိုပါ။ရေရှည်မလိုအပ်ပဲသောက်နေတဲ့လူနာတွေသတိပြုနိုင်ဖို့ပါ။
Prof Thein Myint (GI)
References
1. Gastroesophageal Reflux Disease. Fass R. The New England Journal of Medicine. 2022;387(13):1207-1216. doi:10.1056/NEJMcp2114026.
2. Indications for the Use of Proton Pump Inhibitors for Stress Ulcer Prophylaxis and Peptic Ulcer Bleeding in Hospitalized Patients. Clarke K, Adler N, Agrawal D, et al. The American Journal of Medicine. 2022;135(3):313-317. doi:10.1016/j.amjmed.2021.09.010.
3. ACG Clinical Guideline for the Diagnosis and Management of Gastroesophageal Reflux Disease. Katz PO, Dunbar KB, Schnoll-Sussman FH, et al. The American Journal of Gastroenterology. 2022;117(1):27-56. doi:10.14309/ajg.0000000000001538.
4. ACG and CAG Clinical Guideline: Management of Dyspepsia. Moayyedi P, Lacy BE, Andrews CN, et al. The American Journal of Gastroenterology. 2017;112(7):988-1013. doi:10.1038/ajg.2017.154.
5. AGA Clinical Practice Update on De-Prescribing of Proton Pump Inhibitors: Expert Review. Targownik LE, Fisher DA, Saini SD. Gastroenterology. 2022;162(4):1334-1342. doi:10.1053/j.gastro.2021.12.247.
