17/01/2022
🤱🤱မွေးကင်းစကလေးငယ်အား နွေးထွေးစေခြင်းဖြင့် အသက်ဆုံးရှုူံးမှုမှ ကာကွယ်ခြင်း
➡️လေ့လာတွေ့ရှိချက်များအရကမ္ဘာပေါ်မှာ မွေးကင်းစကလေးငယ် (၁၀၀၀)လျှင်(၃၃)ဦး သေဆုံးသည့်အနက် (၂၂)ဦးမှာ ကိုယ်အပူချိန်နည်းပါးခြင်း (Hypothermia) ကြောင့်သေဆုံးခြင်းဖြစ်ကြောင်း စိတ်မကောင်းစွာပဲ သိရှိရပြီး ဒီသေဆုံးမှုတွေဟာ လွယ်ကူစွာကာကွယ် လို့ရတာမို့ မဖြစ်သင့်တဲ့ သေဆုံးမှုတွေ ဖြစ်နေတာကိုတွေ့ရှိရပါတယ်။
ဒါကြောင့် ဒီနေ့ Monday Health Topic လေးမှာ မိခင်များနှင့် မိသာစုဝင်အားလုံး မဖြစ်မနေသိထားသင့်တဲ့ “ကလေးငယ်ကို နွေးထွေးစွာထားရှိဖို့အတွက် သိရှိလိုက်နာရမယ့် အချက်များ” ကို မျှဝေပေးချင်ပါတယ်ရှင့် 🤎
✅မွေးကင်းစကလေးငယ်/ ရင်သွေးငယ်ရဲ့ ပုံမှန်ကိုယ်အပူချိန်ဟာ (36.5 မှ 37.5’C) အတွင်းရှိရမှာဖြစ်ပြီး
🚨37.5’C ထက်များပါက၊ (သို့မဟုတ်) 35.5’C အောက်လျော့နည်းနေပါက အန္တရာယ်လက္ခဏာအဖြစ် သတ်မှတ်နိုင်ပါတယ်။
✅ကိုယ်အပူချိန်မတိုင်းနိုင်တဲ့အခြေအနေတွေမှာ မွေးကင်းစကလေးငယ်/ရင်သွေးငယ်လေးတွေရဲ့ ကိုယ်အပူချိန်ကို ခန့်မှန်းနိုင်ဖို့အတွက် ခြေဖျား/ လက်ဖျားလေးတွေကိုစမ်းပြီး ခန့်မှန်းရမှာဖြစ်ပါတယ်။
➡️ကိုယ်အပူချိန်လျော့နည်းသွားနိုင်တဲ့ အကြောင်းရင်းများ
📌အဝတ်အထည်၊ အခင်းများ စိုစွတ်ခြင်း
📌အခန်းအပူချိန်နည်းပါးခြင်း၊ ရာသီဥတုအေးခြင်း၊ လေအေးတိုက်ခြင်းတို့ရှိတဲ့အခါ ကလေးငယ်ရဲ့ ခန္ဓာကိုယ် မျက်နှာပြင်မှ အပူစည်းကူးခြင်း၊ အပူဖြာထွက်ခြင်း (conduction, convection, radiation) နည်းလမ်းတွေကြောင့် ကိုယ်အပူချိန်အလွယ်တကူလျော့နည်းနိုင်ပြီး အထူးသဖြင့် သေးငယ်တဲ့ မွေးကင်းစကလေးငယ် (ကိုယ်အလေးချိန် 2 kg အောက်နည်းတဲ့မွေးကင်းစ ကလေးငယ်)တွေရဲ့ ကိုယ်ခန္ဓာမှာ အဆီအနည်းငယ်သာ ရှိတာကြောင့် အနွေးဓါတ်လုံလောက်စွာ ရရှိဖို့လွန်စွာပဲ အရေးကြီးလှပါတယ်။
📌မွေးကင်းစကလေးငယ်များနှင့်ရင်သွေးငယ်များ ကိုယ်အပူချိန်ကျဆင်းခြင်းမှ ကာကွယ်ပြီး နွေးထွေးစွာထား ရှိဖို့ မိခင်နှင့်မိသားစုဝင်များမှ မဖြစ်မနေလိုက်နာဆောင်ရွက်ရမယ့်အချက်လေးတွေကတော့
📌ရင်သွေးငယ်ကို တတ်နိုင်သမျှမိခင်နှင့်အတူထားရှိရမှာဖြစ်ပြီး မိခင်နှင့်ရင်သွေးငယ်တို့နေထိုင်တဲ့အခန်းဟာ နွေးထွေးမှုရှိရမှာဖြစ်ပါတယ်။ (အခန်းအပူအချိန်မှာ 25’C ရဲ့အထက်မှာ ရှိသင့်ပါတယ်။)
📌လေအေးမဝင်စေသင့်ပါ။ (သို့သော် လေဝင်လေထွက်မကောင်းခြင်း၊ လှောင်ပိတ်နေခြင်းတို့ကို ရှောင်ကြဉ် ရမှာဖြစ်ပါတယ်။ အခန်းအပူချိန်အလွန်နည်းသော၊ ရာသီဉတုအေးသောဒေသများမှာ နွေးထွေးစေရန်မီးဖို ဖိုပါက မီးခိုးငွေ့ကို သတိပြုရမှာဖြစ်ပြီး မီးခိုးခေါင်းတိုင်၊ ဒါမှမဟုတ် အခန်းကိုလေဝင်လေထွက်ကောင်းနေ အောင် သတိပြုရမှာဖြစ်ပါတယ်။)
📌မွေးကင်းစကလေးငယ်နှင့် ရင်သွေးငယ်များကို စိုစွတ်သောအဝတ်၊ အခင်း၊ အိပ်ယာများနှင့် ထိတွေ့ခြင်း အား ရှောင်ကြည်ရမှာဖြစ်ပါတယ်။ အစဉ်သန့်ရှင်းခြောက်သွေ့နေစေဖို့ သတိထားရမှာဖြစ်ပါတယ်။
📌သေးစို၊ ချွေးစိုသော အဝတ်များအား အမြန်ဆုံးလဲလှယ်ပေးရမှာဖြစ်ပါတယ်။
📌ရာသီဥတုနှင့်လိုက်လျောညီထွေစွာ နွေးထွေးစွာဝတ်ဆင်ပေးရမှာဖြစ်ပြီး ဦးထုပ် (ခေါင်းစွပ်)၊ ခြေအိပ်၊ လက်အိပ်များဝတ်ဆင်ပေးသင့်ပါတယ်။
📌ပုံမှန်အခြေအနေမှာ ရင်သွေးငယ်လေးရဲ့ ခြေဖျား၊ လက်ဖျားတို့ကို (၄)နာခြား (၁)ကြိမ်ခန့် စမ်းပေးသင့်ပါတယ်။ (ခြေအိတ်ချွတ်ပြီးမှ စမ်းရမှာဖြစ်ပါတယ်နော်)
📌ပုံမှန်အခြေအနေမှာ ရင်သွေးငယ်ရဲ့ ခြေဖျား၊ လက်ဖျားလေးတွေ နွေးနေရမှာပါ။
📌ကလေးငယ်ရဲ့ ပုံမှန်အသားအရောင်ဟာ ပန်းရောင်သန်းနေရမှာဖြစ်ပြီး ပြာနှမ်းခြင်း၊ ဖြူဖျော့ခြင်းနှင့် အသားဝါခြင်းတို့ရှိနေပါက နီးစပ်ရာကျန်းမာရေးပညာရှင်ထံအမြန်ဆုံးပြသဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။
📌မွေးကင်းစကလေးငယ်အား ရေချိုးပေးခြင်းကို ရှောင်ကြည်ရမှာဖြစ်ပြီး ချက်ကြွေပြီးမှသာ ရေချိုးပေးရမှာဖြစ်ပါတယ်။
📌ချက်မကြွေမီမွေးကင်းစကလေးငယ်လေးတွေကို ခြောက်သွေ့နူးညံ့သောအဝတ်စ၊ သန့်ရှင်းစင်ကြယ်သော ရေတို့ဖြင့်သုတ်၍ သန့်ရှင်းပေးရမှာဖြစ်ပြီး အမြန်ဆုံးနွေးထွေး၊ ခြောက်သွေ့အောင် ထားရှိရမှာဖြစ်ပါတယ်။
📌သန့်ရှင်း၊ ခြောက်သွေ့တဲ့အဝတ်၊ အနှီးတွေကို ဝတ်ဆင်ပေးရမှာဖြစ်ပါတယ်။
⚠️⚠️⚠️ကလေးကို နေရောင်ခြည်နှင့်တိုက်ရိုက်ထိတွေ့ထားခြင်း (နွေးထွေးစေရန် နေပူထဲထားခြင်း) ကို ရှောင်ကြဉ် ရမှာဖြစ်ပြီး အေးသောကြမ်းပြင်မှာထားခြင်းကိုလည်း ရှောင်ကြဉ်ရမှာဖြစ်ပါတယ်။
🤱🤱ကိုယ်အပူချိန်နည်းပြီး ခြေဖျား၊ လက်ဖျားအေးနေတဲ့ ရင်သွေးငယ်လေးတွေကို နွေးထွေးစွာထားရှိဖို့အတွက် .
✅စိုနေသော စောင်၊ အဝတ်အစားများကို ချက်ချင်ဖယ်ရှားပြီး ကလေးငယ်အား ဦးထုပ် (ခေါင်းစွပ်)၊ ခြေအိပ်၊ လက်အိပ်များဝတ်ဆင်ပေးကာ မိခင်နှင့်ကလေးကို အသားချင်းထိကပ်ထားခြင်း(skin to skin contact) ကို ဆောင်ရွက်ပေးရမှာဖြစ်ပါ တယ်။ မိခင်နှင့်ကလေး အား နွေးထွေးသောစောင်ကို ထပ်မံခြုံပေးရမှာဖြစ်ပါတယ်။
✅အနည်းဆုံး (၃)နာရီခြား တစ်ကြိမ် မိခင်နို့တိုက်ကျွေးပေးဖို့လည်းလိုအပ်နေပြီး မိခင်နို့တိုက်ကျွေးစဉ်မှာ လည်း အထက်ပါအနေအထားဖြင့် အသားချင်းထိကပ်ထားရမှာဖြစ်ပါတယ်။
🤱🤱ဆောင်ရွက်သင့်တဲ့ Kangaroo Mother Care အကြောင်း...........
Kangaroo Mother Care ဆိုတာ ရင်သွေးငယ်လေးကို နွေးထွေးစေဖို့ သားပိုက်ကောင်လေးလို မိခင်ရင်ခွင်ကပ် စောင့်ရှောက်ပေးခြင်းဖြစ်ပြီး အထူးသဖြင့် ကိုယ်အလေးချိန်နည်းသောကလေး၊ လမစေ့၊ ပေါင်မပြည့်တဲ့ကလေးတွေနဲ့ ကိုယ်အပူချိန်အလွန်ကျဆင်းနေတဲ့ကလေးငယ်တွေမှာ ဆောင်ရွက်ပေးရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ အပူချိန်နည်းနေတဲ့ကလေး (ဒါမှမဟုတ်) အန္တရာယ်လက္ခဏာတစ်ခုခုကြောင့် ဆေးရုံ၊ ဆေးခန်း သို့ ပို့ဆောင်ရာလမ်းခရီးမှာ Kangaroo Mother Care ကို ဆောင်ရွက်ပေးသင့်ပါတယ်။
👼ကလေးငယ်အား ဦးထုပ် (ခေါင်းစွပ်)၊ ခြေအိပ်၊ လက်အိပ်များဝတ်ဆင်ပေးကာ ကလေး၏မျက်နှာတစ်ဖက် စောင်းထားသောအနေအထားဖြင့် မိခင်၏ ရင်ဘတ်ပေါ်တွင် အသာအယာတင်ပေးပြီး မိခင်နှင့်ရင်သွေးငယ် တို့အား အသားချင်းထိကပ်စေကာထားပေးပါ။
🤱ထိုအနေအထားတွင်ထားရှိပြီးပါက မိခင်ဝတ်နေကျအဝတ်အား ကလေး၏ကိုယ်ပေါ်ပါ ဖုံးအုပ်၍ ဝတ်ဆင်ပေးပြီး မိခင်နှင့်ကလေးအား နွေးထွေးသောစောင်တစ်ထည်ကို ထပ်မံ၍ အုပ်ပေးပြီး ဒီပုံစံလေးအတိုင်းတတ်နိုင်သမျှ အချိန်ကြာကြာနွေးထွေးစွာထားရှိရမှာဖြစ်ပါတယ်။
➡️➡️➡️Kangaroo Mother Care နဲ့ ပတ်သက်တဲ့ video များ
https://youtu.be/_MateX87u9k
https://youtu.be/nDg91BUc_1k
✔Kangaroo Mother Care ကို မိခင်မှဆောင်ရွက်မပေးနိုင်တဲ့အခြေအနေ၊ မိခင်မှ ခေတ္တအနားယူသည့်အချိန် တွေမှာ ဖခင်နှင့် မိသားစုဝင်များမှလည်း ဆောင်ရွက်ပေးနိုင်ပါတယ်နော်။
🥰ဒီ post လေးမှာ မွေးကင်းစကလေးငယ်လေးတွေနဲ့ ရင်သွေးငယ်လေးတွေကို နွေးထွေးစွာထားရှိဖို့ အရေး ကြီးကြောင်းနဲ့ သိရှိသင့်တဲ့အချက်လေး၊
နည်းစနစ်လေးတွေကို ဗဟုသုတအနေနဲ့ မျှဝေပေးခဲ့တာဖြစ်ပြီး မေမေတို့အနေနဲ့ မိမိရဲ့ရင်သွေးငယ်လေး ကိုယ်အပူချိန်နည်းတယ်လို့ သံသယရှိပါက၊ ကလေးအားနွေးထွေး အောင်ထားရှိသော်လည်း ခြေဖျားလက်ဖျားများအေးစက်နေပါက မပေါ့ဆပဲ နီးစပ်ရာဆေးရုံ၊ ဆေးခန်း၊ ကျန်းမာရေးပညာရှင်များထံ အမြန်ဆုံးသွားရောက်ဖို့လိုအပ်ပါတယ်နော်။
ခင်မင်မှုဖြင့်
Dr. Ei Hnin Lwin Thant
💌 Hnin's Inspiration
▶️ YouTube; https://youtube.com/channel/UCvpaPqpzffpqrF9Yq0MBNVA
References:
~ Early Essential Newborn Care
~ Integrated Management of Newborn and Childhood Illness
~ Community based Newborn Care
