16/08/2026
⚠️ Cholera (ဝမ်းရောဂါ) အသိပညာပေး
လူထုအားလုံးအတွက် အရေးကြီးသော အသိပညာ
မိမိနှင့် မိသားစုကို Cholera (ဝမ်းရောဂါ) မှ ကာကွယ်ရန် အရေးကြီးဆုံးအချက်မှာ သောက်ရေ၊ အစားအစာနှင့် လက်သန့်ရှင်းရေးကို အထူးဂရုစိုက်ပြီး ဝမ်းလျှောလျှင် အချိန်မဆွဲဘဲ ORS သောက်ကာ ကျန်းမာရေးဌာနသို့ သွားရောက်ခြင်း ဖြစ်ပါသည်။
Cholera ဆိုတာ ဘာရောဂါလဲ။
Cholera သည် Vibrio cholerae ဘက်တီးရီးယားပါဝင်သော မသန့်ရှင်းသည့်ရေ သို့မဟုတ် အစားအစာကို စားသောက်မိရာမှ ဖြစ်ပွားနိုင်သည့် ပြင်းထန်သော ဝမ်းလျှောရောဂါဖြစ်ပါသည်။ မစင်အကြွင်းအကျန်နှင့် ပိုးမွှားပါဝင်သောရေ၊ အစားအစာ၊ လက် သို့မဟုတ် မီးဖိုချောင်သုံးပစ္စည်းများမှတစ်ဆင့် လူတစ်ဦးမှ တစ်ဦးသို့ ကူးစက်နိုင်ပါသည်။ လူအများစုတွင် လက္ခဏာမပြင်းထန်နိုင်သော်လည်း အချို့တွင် အလွန်မြန်သော ရေဓာတ်ခမ်းခြောက်မှု ဖြစ်နိုင်ပါသည်။ 1
ဘယ်လောက်အထိ အန္တရာယ်ရှိနိုင်သလဲ။
အလွန်များပြားသော ရေပါဝမ်းလျှောခြင်းနှင့် အန်ခြင်းကြောင့် ရေဓာတ်နှင့် ဓာတ်ဆားများ လျင်မြန်စွာ ဆုံးရှုံးနိုင်ပြီး မကုသပါက နာရီပိုင်းအတွင်းပင် shock၊ ကျောက်ကပ်ပျက်စီးခြင်း၊ သတိလစ်ခြင်းနှင့် အသက်အန္တရာယ် ဖြစ်နိုင်ပါသည်။ သို့သော် အစောပိုင်းတွင် ORS ဖြင့် ရေဓာတ်ပြန်ဖြည့်ပြီး ကျန်းမာရေးဝန်ထမ်းထံ အချိန်မီကုသမှုခံယူပါက ကောင်းမွန်စွာ ကုသနိုင်ပါသည်။ 1 2
သတိပြုရမည့် လက္ခဏာများ
Cholera တွင် ရေကဲ့သို့ ဝမ်းလျှောခြင်း၊ အန်ခြင်း၊ ခြေထောက်ကြွက်တက်ခြင်း၊ အားနည်းခြင်းနှင့် စိတ်မငြိမ်ခြင်းတို့ ဖြစ်နိုင်ပါသည်။ ကူးစက်ပြီးနောက် လက္ခဏာများသည် နာရီအနည်းငယ်အတွင်းမှ ၅ ရက်အတွင်း ပေါ်လာနိုင်ပါသည်။ ဖြစ်နိုင်ခြေရှိသည့်ကာလတွင် တစ်နေ့လျှင် ရေပါဝမ်း ၃ ကြိမ်နှင့်အထက် သွားပါက Cholera ဟု မိမိဘာသာ မဆုံးဖြတ်ဘဲ ORS စတင်သောက်ကာ ချက်ချင်း ဆေးခန်း/ဆေးရုံသို့ သွားပါ။ 1 2
ဝမ်းလျှောစတင်လျှင် ဘာလုပ်ရမလဲ။
ORS sachet ကို အထုပ်ပေါ်ရှိ ညွှန်ကြားချက်အတိုင်း သန့်ရှင်းပြီး ပြုတ်ထား၍ အေးသွားသောရေဖြင့် ဖျော်ကာ ချက်ချင်း သောက်ပါ။ မိမိစိတ်ကြိုက် ဆား/သကြား အချိုးအစားဖြင့် မဖျော်ပါနှင့်။ ORS မရသေးခင် လုံခြုံသောရေ သို့မဟုတ် ဟင်းရည်ကဲ့သို့ အရည်များကို သောက်နိုင်သော်လည်း soft drinks၊ အလွန်ချိုသောဖျော်ရည်နှင့် sports drinks များကို မသောက်ပါနှင့်။ ကလေးငယ်များကို မိခင်နို့ သို့မဟုတ် formula milk ဆက်တိုက်ကျွေးပါ။ အန်တာမရပ်ခြင်း၊ ဆီးနည်းခြင်း/မသွားခြင်း၊ မျက်လုံးချိုင့်ခြင်း၊ ပါးစပ်ခြောက်ခြင်း၊ အလွန်အားနည်းခြင်း၊ မူးဝေခြင်း သို့မဟုတ် သတိလစ်ခြင်းရှိပါက အရေးပေါ်ဆေးကုသမှု ခံယူပါ။ Antibiotics ကို မိမိဘာသာ မဝယ်သောက်ဘဲ ကျန်းမာရေးဝန်ထမ်းညွှန်ကြားမှသာ သောက်ပါ။ 2
မည်သို့ ကာကွယ်ကြမလဲ။
လုပ်ဆောင်ရန် လက်တွေ့ကျသော နည်းလမ်း သောက်ရေ ပုလင်းရေကို အဖုံးမဖွင့်ရသေးကြောင်း စစ်ပြီး သောက်ပါ။ မရပါက ရေကို ပွက်ပွက်ဆူအောင် အနည်းဆုံး ၁ မိနစ် ပြုတ်ပြီး သန့်ရှင်းသော အဖုံးပါဘူးတွင် သိမ်းပါ။ လက်ဆေးခြင်း အိမ်သာသုံးပြီးနောက်၊ ကလေးမစင်ရှင်းပြီးနောက်၊ အစားအစာမပြင်ဆင်မီ/ပြင်ဆင်ပြီးနောက်နှင့် မစားမီ ဆပ်ပြာနှင့် လုံခြုံသောရေဖြင့် လက်ဆေးပါ။ အစားအစာ အစားအစာကို ကျက်အောင်ချက်ပြီး ပူပူနွေးနွေးစားပါ။ မခွာနိုင်သော အစိမ်းစားသစ်သီး/ဟင်းသီးဟင်းရွက်များနှင့် မကျက်သေးသော ပင်လယ်စာများကို ရှောင်ပါ။ အိမ်သာနှင့် မစင် အိမ်သာကို အသုံးပြုပြီး မစင်ကို မြေပြင်၊ ရေတွင်း၊ ချောင်း/မြောင်းအတွင်းသို့ မစွန့်ပစ်ပါနှင့်။ မစင်ထိတွေ့သောနေရာများကို သန့်ရှင်းပြီး သတ်မှတ်ညွှန်ကြားချက်အတိုင်း ပိုးသတ်ပါ။ လူနာစောင့်ရှောက်မှု လူနာ၏ဝမ်း၊ အန်ဖတ်၊ အဝတ်အစားနှင့် ထိတွေ့ပြီးတိုင်း လက်ဆေးပါ။ လူနာသုံးပစ္စည်းများကို သီးခြားထားပြီး အစားအစာပြင်ဆင်သည့်နေရာနှင့် မရောစေပါနှင့်။
