Dr.Kyaw Zin Thant

Dr.Kyaw Zin Thant Knowledge is Power

အခုတလော ရန်ကုန်နဲ့ မြန်မာနိုင်ငံအနှံ့မှာ မြူတွေလိုလို၊ မီးခိုးလိုလိုနဲ့ လေထုညစ်ညမ်းမှုတွေ (Air Pollution) က တော်တော်လေး ...
23/02/2026

အခုတလော ရန်ကုန်နဲ့ မြန်မာနိုင်ငံအနှံ့မှာ မြူတွေလိုလို၊ မီးခိုးလိုလိုနဲ့ လေထုညစ်ညမ်းမှုတွေ (Air Pollution) က တော်တော်လေး စိုးရိမ်ရတဲ့အဆင့် ရောက်နေပါတယ်။ ဒါဟာ ရိုးရိုးနှာစေးချောင်းဆိုးရုံတင်မဟုတ်ဘဲ ရေရှည်မှာ အဆုတ်နဲ့ နှလုံးကျန်းမာရေးကိုပါ ထိခိုက်စေနိုင်ပါတယ်။

လေထုညစ်ညမ်းမှုဒဏ်ကနေ ကာကွယ်နိုင်ဖို့အတွက် လိုက်နာသင့်တဲ့ "ဆောင်ရန်" နဲ့ "ရှောင်ရန်" အချက်တွေကို သိရှိအောင်မျှဝေပေးလိုက်ပါတယ်

✅ ဆောင်ရန် (Do’s)
• လေထုအရည်အသွေးကို အမြဲစစ်ဆေးပါ: IQAir လိုမျိုး Application တွေကနေတစ်ဆင့် ကိုယ့်ဒေသရဲ့ လေထုအရည်အသွေးညွှန်းကိန်း (AQI) ကို နေ့စဉ်ကြည့်ရှုပါ။
• Mask ကို စနစ်တကျတပ်ပါ: အပြင်ထွက်ရမယ်ဆိုရင် သာမန် Mask တွေထက် အမှုန်အမွှားတွေကို သေချာကာကွယ်နိုင်တဲ့ N95 ဒါမှမဟုတ် KN95 နှာခေါင်းစည်းတွေကို တပ်ဆင်ပါ။
• အိမ်တံခါးများ ပိတ်ထားပါ: လေထုညစ်ညမ်းမှု များပြားနေချိန်မှာ အပြင်က ဖုန်မှုန့်နဲ့ မီးခိုးငွေ့တွေ အိမ်ထဲမဝင်အောင် ပြတင်းပေါက်နဲ့ တံခါးတွေကို လုံအောင် ပိတ်ထားပါ။
• လေစစ်စက် (Air Purifier) အသုံးပြုပါ: တတ်နိုင်ပါက အိမ်ခန်းထဲမှာ HEPA Filter ပါဝင်တဲ့ လေစစ်စက်ကို ဖွင့်ထားပါ။
• ရေများများသောက်ပါ: ခန္ဓာကိုယ်ထဲက အဆိပ်အတောက်တွေကို ဖယ်ရှားနိုင်ဖို့နဲ့ အသက်ရှူလမ်းကြောင်း စိုစွတ်နေဖို့အတွက် ရေကို ပုံမှန်ထက် ပိုသောက်ပေးပါ။
• အိမ်ထဲမှာ အပင်စိုက်ပါ: လေထုကို သန့်စင်ပေးနိုင်တဲ့ ရှားစောင်းလက်ပတ် စတဲ့ အပင်တွေကို အိမ်ထဲမှာ ထားရှိပါ။

❌ ရှောင်ရန် (Don’ts)
• အပြင်မှာ ကိုယ်လက်လှုပ်ရှားမှု လုပ်ခြင်းကို ရှောင်ပါ: လေထုညစ်ညမ်းချိန်မှာ အပြင်ထွက် လမ်းလျှောက်တာ၊ ပြေးတာ ဒါမှမဟုတ် အားကစားလုပ်တာမျိုးကို လုံးဝ မလုပ်သင့်ပါ (အသက်ရှူမြန်လေ အဆိပ်ငွေ့တွေ အဆုတ်ထဲ ပိုဝင်လေ ဖြစ်တတ်လို့ပါ)။
• အမှိုက်မရှို့ပါနဲ့: အမှိုက်ရှို့ခြင်းက လေထုကို ပိုမိုဆိုးရွားစေတဲ့အပြင် အိမ်နီးနားချင်းတွေကိုပါ ဒုက္ခပေးရာ ရောက်ပါတယ်။
• အိမ်တွင်း ညစ်ညမ်းမှုကို ရှောင်ပါ: အိမ်ထဲမှာ ဆေးလိပ်သောက်တာ၊ အမွှေးတိုင်ထွန်းတာနဲ့ ခြင်ဆေးခွေထွန်းတာတွေကို တတ်နိုင်သလောက် လျှော့ချပါ။
• မီးဖိုချောင် မီးခိုးငွေ့ကို သတိထားပါ: ထင်းမီးဖိုနဲ့ ချက်ပြုတ်ခြင်းကို ရှောင်ကြဉ်ပြီး လေဝင်လေထွက် ကောင်းအောင် ထားပါ။
• လမ်းမကြီးများနား သွားလာခြင်းကို ရှောင်ပါ: ကားအသွားအလာများတဲ့ လမ်းမကြီးတွေမှာ မီးခိုးငွေ့ (Carbon Monoxide) ပိုများတဲ့အတွက် အဲဒီနေရာတွေမှာ အချိန်ကြာကြာ မနေပါနဲ့။

💡 အကြံပြုချက်
လေထုအရည်အသွေးညွှန်းကိန်း (AQI) က ၁၅၀ အထက် ကျော်နေပြီဆိုရင် ကျန်းမာရေးအတွက် စိုးရိမ်ရတဲ့အဆင့် ဖြစ်လို့ အထက်ပါအချက်တွေကို တိတိကျကျ လိုက်နာဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။

Photo crd






Photo

၁။ အရေးပေါ်တားဆေး ဆိုသည်မှာ ဘာလဲ?     အကာအကွယ်မပါဘဲ လိင်ဆက်ဆံမိခြင်း (သို့မဟုတ်) ကွန်ဒုံးပေါက်ပြဲခြင်းကဲ့သို့သော မတော်တဆ...
15/02/2026

၁။ အရေးပေါ်တားဆေး ဆိုသည်မှာ ဘာလဲ?

အကာအကွယ်မပါဘဲ လိင်ဆက်ဆံမိခြင်း (သို့မဟုတ်) ကွန်ဒုံးပေါက်ပြဲခြင်းကဲ့သို့သော မတော်တဆမှုများ ဖြစ်ပွားပြီးနောက် ကိုယ်ဝန်မရစေရန် သောက်သုံးရသော ဆေးဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် သားဥကြွေခြင်းကို နှောင့်နှေးစေခြင်းဖြင့် ကိုယ်ဝန်မရအောင် တားဆီးပေးပါသည်။

၂။ မည်သည့်အချိန်တွင် သောက်ရမည်နည်း?

• အချိန်မီသောက်ရန်: လိင်ဆက်ဆံပြီးပြီးချင်း အမြန်ဆုံးသောက်လေ ထိရောက်မှု မြင့်မားလေဖြစ်သည်။

• သတ်မှတ်ချိန်: များသောအားဖြင့် ဆက်ဆံပြီး ၇၂ နာရီ (၃ ရက်) အတွင်း သောက်ရသော်လည်း အချို့ဆေးအမျိုးအစားများသည် ၁၂၀ နာရီ (၅ ရက်) အတွင်း သောက်လျှင် ထိရောက်မှု ရှိနေဆဲဖြစ်သည်။

၃။ သတိပြုရန် အချက်များ

• ကိုယ်ဝန်ရှိနေလျှင်: ကိုယ်ဝန်ရှိနေပြီဆိုပါက ဤဆေးသောက်သော်လည်း ကိုယ်ဝန်ပျက်ကျမည်မဟုတ်ပါ။ (၎င်းသည် ကိုယ်ဝန်ဖျက်ဆေး မဟုတ်ပါ)။

• ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးများ: ဆေးသောက်ပြီးနောက် ပျို့အန်ခြင်း၊ ခေါင်းကိုက်ခြင်း၊ ရင်သားနာခြင်း သို့မဟုတ် ရာသီလာချိန် အနည်းငယ် ပြောင်းလဲခြင်း (စောလာခြင်း သို့မဟုတ် နောက်ကျခြင်း) တို့ ဖြစ်နိုင်ပါသည်။

• အန်ထုတ်မိလျှင်: ဆေးသောက်ပြီး ၂ နာရီအတွင်း ပြန်အန်ထုတ်မိပါက ဆေးတစ်လုံး ထပ်သောက်ရန် လိုအပ်ပါသည်။

‼️အရေးပေါ်တားဆေးနှင့် ပတ်သက်၍ အထူးသတိပေးချက်

⚠️ပုံမှန်တားဆေး မဟုတ်ပါ

အရေးပေါ်တားဆေးကို ပုံမှန်တားဆေးအဖြစ် မသုံးသင့်ပါ။ ဟော်မုန်းပမာဏ များပြားသည့်အတွက် ရာသီစက်ဝန်းကို ထိခိုက်စေနိုင်ပါသည်။

⚠️ရောဂါမကာကွယ်နိုင်ပါ

ဤဆေးသည် ကိုယ်ဝန်ကိုသာ တားဆီးပေးနိုင်ပြီး HIV နှင့် အခြားလိင်မှတစ်ဆင့် ကူးစက်တတ်သော ရောဂါများကို မကာကွယ်ပေးနိုင်ပါ။

⚠️ထိရောက်မှု

ပုံမှန်တားဆေးများ (နေ့စဉ်သောက်ဆေး၊ ထိုးဆေး) လောက် ထိရောက်မှု မမြင့်မားပါ။

💡ရေရှည်အတွက် အကြံပြုချက်

မလိုလားအပ်သော ကိုယ်ဝန်ကို စိတ်ချလက်ချ တားဆီးလိုပါက အရေးပေါ်တားဆေးထက် ပိုမိုစိတ်ချရသော ပုံမှန်တားဆေးနည်းလမ်းများ (Regular Contraceptives) ကို အသုံးပြုရန် အကြံပြုလိုပါသည်။

🔺နေ့စဉ်သောက်ဆေး (OCP)
🔺၃ လခံ ထိုးဆေး
🔺လက်မောင်းထဲ ပစ္စည်းထည့်ခြင်း (Implant)

🚨အရေးကြီးသော မှတ်ချက်:

အကယ်၍ ဆေးသောက်ပြီးနောက် ၃ ပတ်ထက်ကျော်သည်အထိ ရာသီမလာပါက ဆီးစစ်ကြည့်ရန် သို့မဟုတ် ဆရာဝန်နှင့် တိုင်ပင်ရန် လိုအပ်ပါသည်။


#တားဆေး
#အရေးပေါ်

#ကိုယ်ဝန်

သတိ ပြုစရာ နီပါဗိုင်းရပ်စ် (Nipah Virus)                 2026 ခုနှစ် ၊ ဇန်နဝါရီလလယ်မှစ၍ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ အနောက်ဘင်္ဂလားပြ...
29/01/2026

သတိ ပြုစရာ နီပါဗိုင်းရပ်စ် (Nipah Virus)

2026 ခုနှစ် ၊ ဇန်နဝါရီလလယ်မှစ၍ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ အနောက်ဘင်္ဂလားပြည်နယ်အတွင်း နီပါဗိုင်းရပ်စ် (Nipah Virus) ပြန်လည်တွေ့ရှိလာမှု ဖြစ်ပွားခြင်းကြောင့် ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်း စိုးရိမ်ပူပန်မှု ရှိလာပါသည်။ လက်ရှိအခြေအနေအရ ရောဂါဖြစ်ပွားလျှင် သေဆုံးနှုန်းမြင့်မားနိုင်ခြင်းနှင့် ကုသဆေးနှင့် ကာကွယ်ဆေးမရှိသေးသောကြောင့် WHO ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့မှ Alert လုပ်ထားရခြင်းလည်းဖြစ်ပါသည်။
သတင်းများအရ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ ကာလကတ္တားမြို့အနီးတွင် ကူးစက်ခံရသူ ၅ဦးအား စောင့်ကြည့်ကုသနေပြီး ထိတွေ့မိသူ (Contact) ပေါင်း၁၀၀ကျော်အား Quarantine ထားရှိ၍ ကြီးကြပ်နေကြောင်း သိရှိရသည်။

ရောဂါပိုးစတင်တွေ့ရှိပုံနှင့်တွေ့ရှိရာဒေသများ

နီပါဗိုင်းရပ်စ် (Nipah virus-Niv)ကို ၁၉၉၉ ခုနှစ်တွင် မလေးရှားနိုင်ငံ အနောက်ဘက် ကမ်းရိုးတန်းရှိ နက်ဂရီ ဆင်းဘီလန် (Negeri Sembilan) ပြည်နယ်၊ ပို့ဒစ်ဆင် (Port Dickson) ခရိုင်၊ ဆွန်ဂိုင်းနီပါးရ် (Sungai Nipah) ရွာတွင် ကပ်ရောဂါအသွင်ဖြစ်ပွားခဲ့စဉ်က စတင်တွေ့ရှိခဲ့ ပြီး အဆိုပါရွာကို အစွဲပြု၍ "နီပါ ဗိုင်းရပ်စ်" ဟု အမည်ပေးခဲ့ခြင်းဖြစ်ပါသည်။ သို့ဖြစ်၍ နီပါဗိုင်းရပ်စ်သည် ကိုဗစ်-၁၉ ဗိုင်းရပ်စ်ပိုးကဲ့သို့ အသစ်ပေါ်ပေါက်လာသည့် ဗိုင်းရပ်စ်ပိုး မဟုတ်ပေ။
ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ၌ ဤရောဂါကို ၂၀၀၁ ခုနှစ်တွင် စတင်တွေ့ရှိခဲ့ရာမှ နှစ်စဉ်နီးပါးရောဂါ ဖြစ်ပွားမှုများ ရှိခဲ့ပြီး အိန္ဒိယနိုင်ငံ အရှေ့ပိုင်းဒေသများတွင်လည်း ရောဂါဖြစ်ပွားမှုများရှိကြောင်း သိရသည်။ သို့ရာတွင် အဆိုပါရောဂါ ဖြစ်ပွားသည့် နေရာဒေသများမှ အဆိုပါနိုင်ငံများ၏ နိုင်ငံတွင်း အခြားဒေသများနှင့် နိုင်ငံတကာသို့ ရောဂါပျံ့နှံ့ခဲ့ခြင်းမရှိကြောင်း သိရသည်။
နီပါဗိုင်းရပ်စ်၏ မူလလက်ခံကောင်ဖြစ်သော လင်းနို့မျိုးစိတ် (Pteropus bat species) နှင့် အခြားလင်းနို့မျိုးစိတ်များတွင် ဗိုင်းရပ်စ်ပိုးရှိကြောင်း အထောက်အထားများကို ဒေသတွင်း နိုင်ငံများဖြစ်သည့် ကမ္ဘောဒီးယား၊ အင်ဒိုနီးရှား၊ ဖိလစ်ပိုင်နှင့် ထိုင်းနိုင်ငံ တို့တွင်လည်း တွေ့ရှိထားပါသည်။
ရောဂါကူးစက်ပုံ

WHO ၏ သတ်မှတ်ချက်အရ Nipah Virus သည် Zoonotic disease (တိရစ္ဆာန်မှတဆင့် ) ကူးစက်တက်သောရောဂါ ပိုးမျိုးဖြစ်သည်။ ရောဂါပိုးရှိသော တိရစ္ဆာန်အချင်းချင်း ကူးစက်ခြင်းနှင့် ထိုတိရစ္ဆာန်မှတစ်ဆင့် လူကိုကူးစက်နိုင်ခြင်း၊ ထိုမှတစ်ဆင့် လူအချင်းချင်းကူးစက်ပြီး ရောဂါပျံ့ပွားခြင်း တို့ဖြစ်နိုင်သည်။
ရောဂါကူးစက်ပုံ
နီပါဗိုင်းရပ်စ်ပိုးသည် နီးကပ်စွာနေထိုင်၍ တိုက်ရိုက်ထိတွေ့ခြင်း (Direct Contact) မှတစ်ဆင့်သာ အဓိကကူးစက်ခြင်းဖြစ်၍ ကိုဗစ်-၁၉ ဗိုင်းရပ်စ်ကဲ့သို့ အလွန်ကူးစက်မြန်ခြင်း မရှိကြောင်း သိရသည်။ ရောဂါကူးစက်မှုပုံစံများအနေဖြင့် -
(က) တိရစ္ဆာန်မှ လူသို့ကူးစက်ခြင်း - နီပါဗိုင်းရပ်စ်ရောဂါပိုးရှိသော ဝက်များ သို့မဟုတ် လင်းနို့များ၏ ထွက်ရည်များ (တံတွေး၊ ဆီး) နှင့် တိုက်ရိုက်ထိတွေ့ခြင်း၊
(ခ) အစားအသောက်မှတစ်ဆင့်ကူးစက်ခြင်း - လင်းနို့များ ကိုက်ထားသော သစ်သီး များ၊ လင်းနို့တံတွေး သို့မဟုတ် ဆီးများပေကျံနေသော သစ်သီးများ/ထန်းရည်/ ဓနိရည်များကို စားသောက်မိခြင်း၊
(ဂ) လူအချင်းချင်းကူးစက်ခြင်း - လူနာထံမှ ထွက်သည့်အရည်များနှင့် တိုက်ရိုက် ထိတွေ့ခြင်း၊ လူနာနှင့်နီးကပ်စွာထိတွေ့ရသည့် လူနာပြုစုသူများနှင့် ကျန်းမာရေး ဝန်ထမ်းများကို ကူးစက်စေခြင်းတို့ဖြစ်ပါသည်။
ရောဂါလက္ခဏာ နှင့် ပြင်းထန်မှု
ရောဂါပိုးရှိသူ နှင့် ထိတွေ့မိပြီး ရောဂါပျိုးချိန် (Incubation Period) ၄ရက်မှ ၁၄ ရက်အတွင်း ဖြစ်ပါသည်။
နီပါဗိုင်းရပ်စ်၏ ရှေ့ပြေးလက္ခဏာများသည် တုပ်ကွေးရောဂါ လက္ခဏာများနှင့် ဆင်တူသော်လည်း အဆိုးဆုံးမှာ လျင်မြန်စွာဖြင့် ပြင်းထန်ဦးနှောက်ရောင်ခြင်း (Encephalitis) အဆင့်သို့ရောက်နိုင်ပါသည်။
ပထမအဆင့်တွင် သာမန် တုတ်ကွေးလက္ခဏာများ ဖြစ်သည့်
- အဖျားကြီးခြင်း
- ကြွက်သားနာကျင်ကိုက်ခဲခြင်း
- ပြင်းထန်ခေါင်းကိုက်ခြင်း
- လည်ချောင်းနာခြင်း
- ပျို့အန်ခြင်း တို့ဖြစ်နိုင်ပြီး
ပြင်းထန်အဆင့်တွင် အန္တရာယ်ရှိသော အာရုံကြောလက္ခဏာများ
- မူးဝေခြင်းနှင့် အလွန်အမင်းအိပ်ငိုက်ခြင်း
- သတိမကောင်းခြင်း
- အသက်ရှုရခက်ခဲခြင်း
- အကြောဆွဲခြင်း / အတက်ရောဂါကဲ့သို့တက် ခြင်း
- သတိလစ်ခြင်း စသည်တို့ အထိ ဖြစ်ပွားနိုင်ပါသည်။
ရောဂါပိုးစစ်ဆေးနည်း
ပိုးကိုစစ်ဆေးရန် မှာ Rapid test kit ကဲ့သို့ အိမ်သုံးကိရိယာ နှင့် သာမန်သွေးစစ်ဆေးမှုများဖြင့် ရှာဖွေ၍ မရပါ။
ဖြစ်ပွားသူ ၏ နှာခေါင်း၊ လည်ချောင်း သို့မဟုတ် ဆီး နှင့် သွေး နမူနာများဖြင့် RT- PCR နည်းဖြင့် ဓာတ်ခွဲခန်းတွင်သာ ပိုးမွေးစစ်ဆေး၍ ရပါသည်။
ကုသခြင်း
ယခုလက်ရှိအခြေအနေတွင် ရောဂါဖြစ်ပွားသူ ၏ လက္ခဏာများကိုသာ ကုသနိုင်ခြင်း (Supportive Care) နှင့် Isolation ပြုလုပ် ၍စောင့်ကြည့် ကြည့်ရှုကုသခြင်းသာရနိုင်ပါသည်။
ရောဂါပိုးကိုတိုက်ရိုက်ကုသပေးနိုင်သော ဆေးဝါးမရှိသေးပါ။
ကာကွယ်ခြင်း
ပြင်းထန်ပျံ့ပွားမှုမဖြစ်ပေါ်မီ ကြိုတင်ကာကွယ်ခြင်း သည်သာ ကူးစက်မှုကို တားဆီးနိုင်သော အဓိကအကြောင်းအရင်း ဖြစ်ပါသည်။
၁။ လင်းနို့ကိုက်ထားနိုင်သည်ဟု ယူဆရသော သစ်သီးများ၊ ကြွေကျထားသောသစ်သီးများအား လွယ်လင့်တကူကောက်မစားသင့်ပါ။
၂။ အသီးအနှံများကို အစိမ်းစားခြင်းကိုရှောင်ကြဉ်ပြီး ၊ သန့်စင်သောရေနှင့် သေချာစွာဆေး၍ အခွံခွာစားပါ။
၃။ လင်းနို့ကျက်စားသော နေရာများဟု သတ်မှတ်နိုင်သည့် ထန်းပင်မှရသော ထန်းရည်များ အစိမ်းသောက်သုံးခြင်းကို ရှောင်ကြဉ်ပါ။ ထန်းပင်၊ကြံပင် အစိမ်းများနှင့် ထိတွေ့ခြင်း၊ အရည်သောက်ခြင်းများ ရှောင်ကြဉ်သင့်သည်။
၄။ တိရစ္ဆာန်မွေးမြူသော နေရာများတွင် ထိတွေ့ရသောသူများသည် လက်အိတ်ဝတ်ခြင်း၊ Mask တပ်ခြင်း မဖြစ်မနေလုပ်ဆောင်ရန်
၅။ အသားစိမ်းများကို သေချာဆေးကြော၍ မီးအပူမှန်ကန်စွာကျက်သည်အထိ ချက်ပြုတ်စားသောက်ရန်။
၆။ လူအများနှင့်ထိတွေ့ဆက်ဆံသည့်သူများ၊ ခရီးသွားလာခြင်းပြုရသည့်သူများခရီးသွားသည့်အခါများတွင် Mask တပ်ပါ။ လက်ဆေးခြင်း
ပြုလုပ်ပါ။
၇။ မိမိကိုယ်ကို ကျန်းမာအောင် အာဟာရရှိသော
အစာများစား၍ ခုခံအား ကောင်းအောင်စောင့်ရှောက်ရန်လိုပါသည်။

Dr.Kyaw Zin Thant

သပြေညို
(၂၄)နာရီ အထွေထွေရောဂါကုဆေးခန်း
အမှတ် (၁၃၇)၊ဗဟိုလမ်း၊BRB မှတ်တိုင်အနီး၊ကမာရွတ်မြို့နယ်

ဆက်သွယ်ရန် - 09767393640



ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုတွင် လျှို့ဝှက်မှု (Confidentiality)  အရေးကြီးပုံ လျှို့ဝှက်မှု (Confidentiality) ဆိုသည်မှာလူနာ...
14/01/2026

ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုတွင် လျှို့ဝှက်မှု (Confidentiality) အရေးကြီးပုံ

လျှို့ဝှက်မှု (Confidentiality) ဆိုသည်မှာ
လူနာ၏ ကျန်းမာရေးဆိုင်ရာ အချက်အလက်၊ ရောဂါအခြေအနေ၊ ကုသမှုမှတ်တမ်းများအား လူနာ၏ ခွင့်ပြုချက်မပါဘဲ တတိယပုဂ္ဂိုလ်ထံ ထုတ်ဖော်မပြောဆိုခြင်း ဖြစ်ပါသည်။ ဤအချက်သည် ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှု၏ အခြေခံကျသော ကျင့်ဝတ်နှင့် ဥပဒေအရ တာဝန်တစ်ရပ် ဖြစ်ပါသည်။

လျှို့ဝှက်မှု (Confidentiality) အရေးကြီးရသည့် အကြောင်းရင်းများ
၁။ ယုံကြည်မှုတည်ဆောက်ခြင်း - လူနာများအနေဖြင့် မိမိတို့၏ ကျန်းမာရေးအခြေအနေကို ပွင့်ပွင့်လင်းလင်း ပြောပြနိုင်ရန် ဆရာဝန်/ဆေးဝန်ထမ်းများအပေါ် ယုံကြည်မှု လိုအပ်ပါသည်။ လျှို့ဝှက်မှုရှိမှသာ ထိုယုံကြည်မှု ပေါ်ပေါက်နိုင်ပါသည်။

၂။ ထိရောက်သောကုသမှုပေးနိုင်ခြင်း - ဆရာဝန်အနေဖြင့် ရောဂါရာဇဝင် (Medical History) အပြည့်အစုံ သိရှိမှသာ မှန်ကန်ထိရောက်သော ကုသမှုပေးနိုင်ပါသည်။ထိုသို့ မဟုတ်ပါက လူနာသည် ရောဂါနှင့်ပတ်သက်သည်များကိုထိန်ချန်ထားတတ်ပြီး ကုသမှုအပေါ် သက်ရောက်မှုရှိပါသည်။

၃။ ကိုယ်ရေးကိုယ်တာအခွင့်အရေး - လူတစ်ဦး၏ ကျန်းမာရေးအချက်အလက်များသည် သူ၏ ကိုယ်ပိုင်လျှို့ဝှက်ပိုင်ခွင့် (Right to Privacy) ဖြစ်ပါသည်။

၄။ လူမှုရေးနှင့် စီးပွားရေး နစ်နာမှုမှ ကာကွယ်ခြင်း - ရောဂါအခြေအနေများ (ဥပမာ - HIV/AIDS၊ စိတ်ရောဂါ၊ မျိုးရိုးဗီဇရောဂါ) ပေါက်ကြားပါက လူနာသည် လူမှုရေးဖယ်ကျဉ်မှု၊ အလုပ်အကိုင်အခွင့်အလမ်းဆုံးရှုံးမှုများ ကြုံတွေ့ရနိုင်ပါသည်။

၅။ ဥပဒေအရ ကာကွယ်ခြင်း - မြန်မာနိုင်ငံတွင် လူနာ၏ လျှို့ဝှက်ခွင့်ကို မြန်မာနိုင်ငံ ကျန်းမာရေးဝန်ထမ်းများ ကိုယ်ကျင့်တရားနှင့် ကျင့်ဝတ်များ၊ လူနာအခွင့်အရေးကြေညာစာတမ်း နှင့် အခြားသော ဥပဒေပြဋ္ဌာန်းချက်များဖြင့် ကာကွယ်ထားပါသည်။

လျှို့ဝှက်မှု ချိုးဖောက်သည့် အခြေအနေများ (Exceptions)
• တစ်ခါတစ်ရံ လူနာ၏ အကျိုးစီးပွား သို့မဟုတ် ပြည်သူ့အကျိုးစီးပွားအတွက် လျှို့ဝှက်မှုကို ချိုးဖောက်ရန် လိုအပ်ပါသည်။
• လူနာ၏ ခွင့်ပြုချက်ဖြင့် - အာမခံတင်သွင်းရန်၊ ကျန်းမာရေးအကြံပေးခံရန် စသည်တို့တွင်လည်းကောင်း
• ဥပဒေအရ တာဝန်ရှိခြင်း - ကူးစက်ရောဂါများ (ဥပမာ - ငှက်ဖျား၊ တီဘီ၊ ကိုဗစ်-၁၉) ကို ကျန်းမာရေးဌာနသို့ သတင်းပေးပို့ရန်။
• တရားရုံးက အမိန့်ချမှတ်ခြင်း - ရာဇဝတ်မှုဆိုင်ရာ စစ်ဆေးမှုများတွင်လည်းကောင်း
• အခြားသူများ၏ ဘေးအန္တရာယ်ကို ကာကွယ်ရန် - လူနာက သူတစ်ပါးကို ထိခိုက်စေရန် ရည်ရွယ်ရှိကြောင်းထင်ရှားလျှင်(ဥပမာ - အကြမ်းဖက်မှု ကျူးလွန်ရန် ရည်ရွယ်ချက်)။
• အရေးပေါ်ကျန်းမာရေးအခြေအနေ - လူနာသတိလစ်နေပြီး မိသားစုဝင်များကို အချက်အလက်ပေးရန် လိုအပ်သောအခါ။

ကျန်းမာရေးဝန်ထမ်းများ၏ တာဝန်
• လူနာ၏ မှတ်တမ်းများကို လုံခြုံစွာ သိမ်းဆည်းထားရန်။
• လူနာ၏ အချက်အလက်များကို ဆွေးနွေးရာတွင် သီးသန့်နေရာကို သုံးရန်။
• လူနာ၏ အမည်၊ ရောဂါအခြေအနေကို မလိုအပ်ဘဲ ဝန်ထမ်းအချင်းချင်း၊ အခြားလူနာများရှေ့တွင် မဆွေးနွေးရန်။
• ဆေးစစ်ချက် ရလဒ်များကို လူနာသို့ တိုက်ရိုက်ပေးအပ်ရန်။
• လူနာများအား သူတို့၏ ကျန်းမာရေးဆိုင်ရာ အချက်အလက်များကို မည်သို့သုံးစွဲမည်၊ မည်သူ့ထံ မျှဝေမည်ကို လူနာထံမှခွင့်တောင်းရန်။

လူနာများ၏ တာဝန်
• မိမိ၏ ကျန်းမာရေးအခြေအနေနှင့် ရောဂါရာဇဝင်ကို မှန်ကန်စွာ ပြောပြရန်။
• မိမိအချက်အလက်များ လုံခြုံမှုရှိစေရန် ပူးပေါင်းကူညီရန် (ဥပမာ - ဆေးစစ်ချက်စာရွက်များ ဂရုတစိုက်ထားရန်)။

သတိပြုရန် - ကျန်းမာရေးဝန်ထမ်းတိုင်းသည် လူနာ၏ လျှို့ဝှက်ခွင့်ကို ကာကွယ်ရန် ကျင့်ဝတ်နှင့်ဥပဒေအရ တာဝန်ရှိပါသည်။ လျှို့ဝှက်မှုကို ချိုးဖောက်သည်ဟု သံသယရှိပါက သက်ဆိုင်ရာ ဆေးရုံအုပ်ချုပ်ရေးမှူး၊ ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာန သို့မဟုတ် ဆေးဘက်ဆိုင်ရာကောင်စီသို့ တိုင်ကြားနိုင်ပါသည်။လျှို့ဝှက်မှုသည် ထိရောက်
ကောင်းမွန်သော ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှု၏ အဓိကကျသော အုတ်မြစ်တစ်ရပ် ဖြစ်ကြောင်း
သတိပြုစေလိုပါသည်။

Dr.ကျော်ဇင်သန့်

သပြေညို
(၂၄)နာရီအထွေထွေရောဂါကုဆေးခန်း

☎️ 09767393640

အမှတ်(၁၃၇)၊ဗဟိုလမ်း၊BRB ကားမှတ်တိုင်အနီး၊(၃)ရပ်ကွက်၊ကမာရွတ်မြို့နယ်။





#

ပျော်ရွှင်စေသော ဟော်မုန်းများ     ကျွန်တော်တို့၏ ခန္ဓာကိုယ်တွင် ပျော်ရွှင်အောင် လုပ်ပေးသော ဟော်မုန်း (၄)မျိုးရှိသည်။ ✔️ဒ...
29/12/2025

ပျော်ရွှင်စေသော ဟော်မုန်းများ

ကျွန်တော်တို့၏ ခန္ဓာကိုယ်တွင် ပျော်ရွှင်အောင် လုပ်ပေးသော ဟော်မုန်း (၄)မျိုးရှိသည်။

✔️ဒိုပါမင်း (Dopamine) ကို “Reward Hormone” ဟုလည်းခေါ်ပြီး မိမိဘာသာချမှတ်ထားသော အသေးစားရည်မှန်းချက်လေးများ အောင်မြင်သည့်အခါ၊အသစ်အဆန်းလေ့လာသည့်အခါ(ဥပမာ- စာအုပ်ဖတ်ခြင်း၊ အွန်လိုင်းသင်တန်းတက်ခြင်း)၊မိမိကြိုက်နှစ်သက်သောအစားအသောက်စားသုံးခြင်း၊ကော်ဖီသောက်ခြင်း နှင့် သီချင်းနားထောင်သည့် အခါများတွင် ထွက်ရှိပြီး စိတ်ဓာတ်တက်ကြွစေပြီး အာရုံစူးစိုက်မှုကို ပိုမိုကောင်းမွန်စေသည်။

✔️ဆီရိုတိုနင် (Serotonin) သည် “Mood Stabilizer” အနေနှင့်သိကြပြီး မနက်ခင်း နေရောင်ခံခြင်း၊ကျေးဇူးတင်စရာများအား ကျေးဇူးတင်ချီးကျူးခြင်း၊အိုမီဂါ-၃ ကြွယ်ဝသောအစာများ (ဥပမာ - ငါး၊ သစ်ကြားသီး)စားသုံးခြင်းတို့မှ ထွက်ရှိကာ စိတ်တည်ငြိမ်စေခြင်း နှင့် ကောင်းမွန်စွာအိပ်ပျော်စေပြီး စိတ်ခံစားချက်များကို ထိန်းညှိပေးနိုင်ပါသည်။

✔️အောက်ဆီတိုစင် (Oxytocin) ဟော်မုန်းသည် “Love Hormone” ဖြစ်ပြီး မိသားစု၊ သူငယ်ချင်းများ၊ချစ်ရသူများကို ပွေ့ဖက်ခြင်း။ချစ်ရသူနှင့် အချိန်အတူတူကုန်ဆုံးခြင်း။တိရစ္ဆာန်လေးများနှင့်အတူဆော့ခြင်း။မိသားစုစားပွဲ၊ သူငယ်ချင်းများနှင့်တွေ့ဆုံခြင်း နှင့် ကလေးမွေးဖွားသည့်အချိန်တွင် ထွက်ရှိလာတတ်ပါသည်။၎င်းသည် အခြားသူများနှင့် ယုံကြည်မှုနှင့် စာနာမှုကို တိုးမြှင့်စေပါသည်။

✔️အန်ဒေါ်ဖင်း (Endorphins) သည် လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်ခြင်း။ဟာသဇာတ်လမ်းကြည့်ခြင်း၊ ဟာသစာအုပ်ဖတ်ခြင်းကာ ရယ်မောခြင်း စသည့်အခါများတွင် ထွက်ရှိကာ ခန္ဓာကိုယ် တွင် မသက်မသာဖြစ်စေမှုများ စိတ်ဖိစီးမှုများကို လျော့ကျ စေပါသည်။

ရှောင်ကြဉ်ရန်

❌အိပ်ရေးပျက်ခြင်း - ဟော်မုန်းမျှတမှုကိုပျက်စီးစေသည်။

❌အလွန်အကျွံစားသောက်ခြင်း - ယာယီပျော်ရွှင်မှုသာဖြစ်ပေါ်စေသည်။

ဆောင်ရွက်ရန်
👉နေ့လယ်စာစားပြီး ၁၀ မိနစ်ခန့် လမ်းလျှောက်ပါ (ဆီရိုတိုနင် + အင်ဒေါ်ဖင်)

👉အလုပ်ပြီးတိုင်း ကိုယ်နှစ်သက်တဲ့သီချင်း ၁ ပုဒ် နားထောင်ပါ (ဒိုပါမင်း)

👉မိသားစုဝင်/မိမိချစ်ခင်ရသူများအား မိမိ၏ ချစ်ခြင်းမေတ္တာကိုဖော်ပြပါ (အောက်ဆီတိုစင်)

🙏ယခုကဲ့သို့ စိတ်ပင်ပန်းရသည့် ကာလများတွင် မိမိချစ်ခင်ရသူများနှင့် ကျန်းမာပျော်ရွှင်စွာနေနိုင်ကြပါစေရန် ဆုတောင်းမေတ္တာပို့သလိုက်ရပါသည်။

Dr.ကျော်ဇင်သန့်
သပြေညို
(၂၄)နာရီအထွေထွေရောဂါကုဆေးခန်း

အမှတ်(၁၃၇)၊ဗဟိုလမ်း၊BRB မှတ်တိုင်အနီး၊(၃)ရပ်ကွက်၊ကမာရွတ်မြို့နယ်။

Ph - 09767393640



#ဟော်မုန်း

သကြားလျှော့စားခြင်း၏ အကျိုးကျေးဇူးများသကြားကို ထိန်းချုပ်လိုက်ရင် ဘာတွေဖြစ်လာမလဲ?✅ ကိုယ်အလေးချိန် ကျလာခြင်းအပိုကယ်လိုရီတ...
17/12/2025

သကြားလျှော့စားခြင်း၏ အကျိုးကျေးဇူးများ

သကြားကို ထိန်းချုပ်လိုက်ရင် ဘာတွေဖြစ်လာမလဲ?

✅ ကိုယ်အလေးချိန် ကျလာခြင်း
အပိုကယ်လိုရီတွေ လျော့သွားပြီး ခန္ဓာကိုယ်က သဘာဝအတိုင်း အဆီလောင်ကျွမ်းစေပါသည်။

✅ စွမ်းအင်တည်ငြိမ်လာခြင်း
သွေးတွင်းသကြားဓာတ် အပြောင်းအလဲနည်းပြီး တစ်နေ့လုံး ပင်ပန်းမှုနည်းကာ စွမ်းအင်ပိုတည်မြဲစေပါသည်။

✅ ဆီးချိုအန္တရာယ် လျော့ကျခြင်း
အင်ဆူလင်ဟော်မုန်း ထိန်းချုပ်မှုပိုကောင်းလာပြီး အမျိုးအစား-၂ ဆီးချိုဖြစ်နိုင်ခြေလျော့ကျစေပါသည်။

✅ နှလုံးကျန်းမာရေး တိုးတက်ခြင်း
သွေးပေါင်ချိန်၊ ကိုလက်စထရောနဲ့ နှလုံးရောင်ရမ်းမှုတွေ သိသိသာသာ ကျဆင်းစေပါတယ်။

✅ အသားအရေ ကြည်လင်ခြင်း
ဝက်ခြံထွက်ခြင်းနဲ့ အရေးအကြောင်းဖြစ်ခြင်းတွေ လျော့ကျကာ အသားအရေ တင်းရင်းကြည်လင်စေပါသည်။

✅ ဦးနှောက်စွမ်းဆောင်ရည် မြင့်တက်ခြင်း
မှတ်ဉာဏ်ပိုကောင်းလာခြင်း။ အာရုံစူးစိုက်မှုတိုးပြီး စိတ်ကျရောဂါဖြစ်နိုင်ခြေလည်း လျော့ကျစေပါသည်။

✅ အိပ်စက်မှု အရည်အသွေးတိုးတက်စေနိုင်ခြင်း
ညဘက်အိပ်မပျော်ခြင်း၊ မကြာခဏ နိုးခြင်းတို့အားလျော့နည်းစေပြီး နှစ်ခြိုက်စွာအိပ်ပျော်စေပါသည်။

✅ ခံတွင်းကျန်းမာရေး ကောင်းမွန်စေခြင်း
သွားပိုးစားမှု၊ သွားဖုံးရောဂါနဲ့ ခံတွင်းအနံ့ဆိုးတွေ သိသိသာသာ လျော့ကျစေပါသည်။

ဘယ်လိုစတင်မလဲ?

· သကြားပါဝင်မှုများသော အချိုရည်တွေကို အရင်ဖြတ်ပါ
· သစ်သီးစိမ်း (သို့) သဘာဝသစ်သီးများကို အချိုအစားထိုးစားပေးပါ
· အစားအစာတွေရဲ့ အာဟာရပါဝင်မှု အညွှန်းကို ဖတ်ပါ
· ရေများများသောက်ပါ
· စိတ်ရှည်ပါ - ကိုယ့်ရဲ့အာသီသကို တဖြည်းဖြည်းပြန်လည်ပြင်ဆင်ယူပါ

သကြားကို လုံးဝရှောင်ရန်မလိုပါ။သို့သော် တန်ဆေးလွန်ဘေးဟုဆိုသည့်အတိုင်း ချင့်ချိန်စားသုံးရန်လိုပါသည်။

ကျန်းမာရွှင်လန်းတဲ့ ဘဝကို ယခုဘဲ စတင်လိုက်ပါ ❤️

Dr.ကျော်ဇင်သန့်
သပြေညို
(၂၄)နာရီအထွေထွေရောဂါကုဆေးခန်း

အမှတ်(၁၃၇)၊ဗဟိုလမ်း၊BRB မှတ်တိုင်အနီး၊(၃)ရပ်ကွက်၊ကမာရွတ်မြို့နယ်။

Ph - 09767393640

02/12/2025

လေဖြတ်ကာကွယ်ဆေးဆိုတာမရှိဘူးနော်

တစ်ကယ်ကာကွယ်ဖို့က ဆရာဝန်နဲ့တိုင်ပင်ပြီး
လိုအပ်ဆေးပုံမှန်သောက်သုံးဖို့ပဲလိုတယ်

Dr.ကျော်ဇင်သန့်
သပြေညို
(၂၄)နာရီအထွေထွေရောဂါကုဆေးခန်း

အမှတ်(၁၃၇)၊ဗဟိုလမ်း၊BRB မှတ်တိုင်အနီး၊(၃)ရပ်ကွက်၊ကမာရွတ်မြို့နယ်။

Ph - 09767393640

Address

Yangon

Website

Alerts

Be the first to know and let us send you an email when Dr.Kyaw Zin Thant posts news and promotions. Your email address will not be used for any other purpose, and you can unsubscribe at any time.

Shortcuts

Share