30/05/2026
🌍 ကမ္ဘာ့အစာအိမ်အူလမ်းကြောင်းကျန်းမာရေးနေ့ ၂၀၂၆ | မေ ၂၉ ရက်
🚨 ဝမ်းလျှောနေတာ (၄) ပတ်ကျော်ရင် သတိထားပါ
"နာတာရှည်ဝမ်းလျှောနေတဲ့ လက္ခဏာတွေကို လျှစ်လျူမရှုပါနဲ့"
ဒီနှစ် မေလ ၂၉ ရက်နေ့မှာ ကျရောက်တဲ့ ကမ္ဘာ့အစာအိမ်အူလမ်းကြောင်းကျန်းမာရေးနေ့ (World Digestive Health Day 2026) ရဲ့ ဆောင်ပုဒ်ကတော့ "Chronic Diarrhea: Don't Flush the Signs Away" — နာတာရှည်ဝမ်းလျှောနေတဲ့ လက္ခဏာတွေကို လျှစ်လျူမရှုပါနဲ့ ဖြစ်ပါတယ်။
ဝမ်းသွားနေတာ ကြာလာတာနဲ့ ကိုယ်ဘာသာ ဝမ်းပိတ်ဆေးဝယ်သောက်ပြီး ဖြေရှင်းနေသူတွေ အများကြီး ရှိပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ဝမ်းလျှောနေတာ (၄) ပတ်ကျော်လာရင်တော့ ခန္ဓာကိုယ်ကပေးတဲ့ အချက်ပြတစ်ခု ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။
နာတာရှည်ဝမ်းလျှောခြင်းဆိုတာ
ဝမ်းပျော့ပျော့ (တစ်ရက် ၃ ကြိမ်နဲ့အထက်) သွားနေတာ (၄) ပတ်ကျော် ကြာလာရင် နာတာရှည်ဝမ်းလျှောခြင်း (Chronic Diarrhea) လို့ သတ်မှတ်ပါတယ်။ လူ (၁၀) ယောက်မှာ (၁) ယောက် (၂) ယောက်လောက် ခံစားနေရတဲ့ ပြဿနာ ဖြစ်ပါတယ်။
အဖြစ်များတာမို့ သာမာန်ထင်ပြီး ဆေးပြောင်းဆေးလဲ သောက်နေရင်း နှစ်ပေါင်းများစွာ ကြာသွားတတ်ပါတယ်။ ဒါကို ဂရုမစိုက်လို့တော့ မရပါဘူး။
ဘာကြောင့်ဖြစ်နိုင်သလဲ
နာတာရှည်ဝမ်းလျှောခြင်းနောက်ကွယ်မှာ ဒီရောဂါတွေ ရှိနိုင်ပါတယ် —
👉 IBS — အူလှုပ်ရှားမှုမမှန်ခြင်း (အဖြစ်အများဆုံး)
👉 IBD — နာတာရှည်အူရောင်ရောဂါ (Crohn's disease, Ulcerative Colitis)
👉 Microscopic Colitis — မှန်ပြောင်းနဲ့မမြင်ရ၊ အသားစ စစ်ဆေးမှသာ တွေ့ရတဲ့ အူရောင်ရောဂါ
👉 အစာမစုပ်ယူနိုင်တဲ့ ရောဂါများ (Malabsorption)
👉 ဂျုံဓာတ်မတည့်ခြင်း (Celiac disease)
👉 သည်းခြေအက်ဆစ် အူထဲပိုဆင်းလို့ ဝမ်းလျှောခြင်း
👉 အူမကြီးကင်ဆာ — ဝမ်းပြောင်းလဲမှုများနဲ့ ဝမ်းလျှောတတ်ပါတယ်
ဒီလိုအကြောင်းတွေကို မသိပဲ ဝမ်းပိတ်ဆေးပဲ သောက်နေရင် ရောဂါ အချိန်မီ မတွေ့ရဘဲ ကြာသွားနိုင်ပါတယ်။
⚠️ ဒီလက္ခဏာတွေရှိရင် ဆရာဝန်ဆီ အမြန်ဆုံးသွားပါ
⚠️ ဝမ်းထဲ သွေးပါနေခြင်း
⚠️ မတော်တဆ ကိုယ်အလေးချိန်ကျလာခြင်း
⚠️ ဝမ်းလျှောခြင်းနှင့်အတူ ဖျားခြင်း
⚠️ သွေးအားနည်းခြင်း
⚠️ ညဘက် ဝမ်းသွားချင်ပြီး နိုးနေပါက
⚠️ မိသားစုထဲ အူမကြီးကင်ဆာဖြစ်ဖူးသူ ရှိပါက
⚠️ အသက် (၄၅) ကျော်မှ ဖြစ်လာတဲ့ ဝမ်းပြောင်းလဲမှုများ
ဒီလက္ခဏာတွေ တစ်ခုခုနဲ့ တွဲနေရင် အူမကြီးကင်ဆာ ဖြစ်နိုင်ခြေ စစ်ဆေးဖို့ အူမကြီးမှန်ပြောင်းကြည့် ဖို့ လိုအပ်နိုင်ပါတယ်။
ရှက်ဖို့မဟုတ်၊ ဂရုထားဖို့ပါ
ဝမ်းနဲ့ပတ်သက်တဲ့ ပြဿနာ ဆရာဝန်ကို ပြောဖို့ ရှက်တတ်ကြပါတယ်။ WGO ကဒီနှစ် ဆောင်ပုဒ်ကနေ ပြောချင်တာက — နာတာရှည်ဝမ်းလျှောခြင်းဟာ ရှက်ရမဲ့ ကိစ္စမဟုတ်ပဲ၊ ဂရုထားရမဲ့ ကျန်းမာရေး ပြဿနာ ဖြစ်ပါတယ်။
နာတာရှည်ဝမ်းလျှောနေတာ အကြောင်းမသိပဲ ကြာနေပြီဆိုရင် — ဒါ သင့်ခန္ဓာကိုယ်က ပေးနေတဲ့ အချက်ပြ ဖြစ်ပါတယ်။ ကျွမ်းကျင်တဲ့ ဆရာဝန်နဲ့ တိုင်ပင်ပြီး မှန်ကန်တဲ့ စစ်ဆေးမှုနဲ့ ကုသမှု ခံယူပါ။
❓ ဘယ်အချိန်မှာ အစာအိမ်အူလမ်းကြောင်းအထူးကုဆရာဝန်နဲ့ ပြသင့်သလဲ
ဝမ်းလျှောနေတာ (၄) ပတ်ကျော်ရင်၊ ဒုတိယအကြိမ်ပြန်ဖြစ်ရင်၊ ဝမ်းပိတ်ဆေးနဲ့ မသက်သာရင် သို့မဟုတ် အပေါ်မှာ ဖော်ပြထားတဲ့ အရေးကြီး လက္ခဏာတွေ (red flags) ရှိနေရင် ကျွမ်းကျင်တဲ့ ဆရာဝန်နဲ့ အမြန်ဆုံး တိုင်ပင်ပါ။ ပြဿနာကို အချိန်မီ ရှာဖွေကုသမှုခံယူရင် ပျောက်ကင်းနိုင်တဲ့ ရောဂါတွေ အများကြီး ရှိပါတယ်။
Reference
World Gastroenterology Organisation (WGO). World Digestive Health Day 2026
ဒေါက်တာငြိမ်းကိုဟိန်း
Happy & Healthy
အစာအိမ်အူလမ်းကြောင်း၊ သည်းခြေလမ်းကြောင်းနှင့် မုန့်ချိုအိတ်ရောဂါ အထူးကုသမားတော်
ကျန်းမာပျော်ရွင်ကြပါစေ