06/09/2026
ကားမူးပျောက်ဆေးအဖြစ် အသုံးများတဲ့ Cinnarizine နဲ့ Promethazine က သောက်လိုက်ရင် ကားမူးတာကို သက်သာစေတာချင်း တူပေမဲ့ အလုပ်လုပ်ပုံ၊ ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးနဲ့ ခန္ဓာကိုယ်ထဲမှာ အာနိသင်ပြတဲ့အချိန်တွေ တော်တော်လေး ကွာခြားပါတယ်။ ကျနော့် GP ဆရာ/ဆရာမတွေအတွက် လိုတိုရှင်း ပြန်နွှေးပေးပါမယ်။ ကျနော်အလုပ်လုပ်တဲ့ဆီမှာ seasickness ခဏတိုင်းဖြစ်ကြတာ မြို့ပေါ်နဲ့က နာရီဝက်ပဲ။ Speed boat နဲ့နေ့စဉ်သွားလာနေကြတာ တချို့မူးရင် အရုပ်ကျိုးပျက်ပဲ။ မြန်မာမှာ GP ထိုင်စဉ်က ဒီလောက်မများဘူး Motion sickness ဆိုတာ ကြာကြာနေမှ တခါလောက်လာတာ။ အခုက နေ့စဉ်နေ့တိုင်းပဲ၊ ဒီပို့စ်က ကားမူးတဲ့သူတွေအကျိုးရှိမှာမို့ ရှဲပေးကြပါခင်ဗျာ။ စာတိုတိုလေးပဲရေးမှာပါ။
✅ Mechanism of Action လိုတိုရှင်း
Promethazine က ခန္ဓာကိုယ်ထဲက Histamine နဲ့ Acetylcholine ဓာတ်တွေကို ပိတ်ဆို့ပြီး အလုပ်လုပ်တာပါ။ ဦးနှောက်ထဲက အန်ချင်စိတ်ကို ထိန်းချုပ်တဲ့နေရာ (Vomiting center) ကို တိုက်ရိုက်သွားပိတ်ပေးတဲ့အပြင် ခန္ဓာကိုယ်ရဲ့ ဟန်ချက်ညီမှုကို ထိန်းပေးတဲ့ နားတွင်းပိုင်းဆဲလ်တွေကိုပါ ငြိမ်သက်သွားစေလို့ အော့အန်တာနဲ့ မူးဝေတာကို တားဆီးပေးပါတယ်။
Cinnarizine ကျတော့ Calcium Channel Blocker အမျိုးအစားထဲမှာ ပါဝင်ပါတယ်။ သူက နားတွင်းပိုင်း (Inner ear) ထဲက ဟန်ချက်ထိန်းစနစ်ကို လှုံ့ဆော်တဲ့ အချက်ပြလှိုင်းတွေကို နှေးကွေးသွားအောင် လုပ်ပေးတာပါ။ သွေးလှည့်ပတ်မှုကိုလည်း ကောင်းမွန်စေလို့ လှုပ်ရှားမှုကြောင့်ဖြစ်တဲ့ မူးဝေတာကို သက်သာစေပါတယ်။
✅ Onset & Duration လိုတိုရှင်း
Promethazine က အာနိသင် တော်တော်မြန်ပါတယ်။ ဆေးသောက်ပြီး မိနစ် ၂၀ ကနေ နာရီဝက်အတွင်း သိသာပြီး အာနိသင်က ၄ နာရီကနေ ၆ နာရီလောက်အထိပဲ ခံတတ်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် ခရီးတိုသွားမယ့်သူတွေ ဒါမှမဟုတ် ကားပေါ်ရောက်မှ ချက်ချင်းမူးလာတဲ့အခါမျိုးမှာ ပိုပြီး အဆင်ပြေပါတယ်။
Cinnarizine ကတော့ ခန္ဓာကိုယ်ထဲမှာ အာနိသင်ပြဖို့ အချိန် ၂ နာရီလောက် ယူရတတ်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ သူ့ရဲ့ အားသာချက်က အာနိသင် တော်တော်ကြာကြာခံတာပါ။ တခါသောက်ထားရင် ၈ နာရီကနေ ခရီးဝေးဆို ချက်ချင်းပြန်သောက်စရာမလိုဘဲ တနေ့လုံးနီးပါး ခံပါတယ်။ ခရီးမထွက်ခင် ၂ နာရီကြိုသောက်ထားရမယ့် ဆေးမျိုးပါ။
✅ အိပ်ငိုက်မှုအဆင့် လိုတိုရှင်း
Promethazine က အင်မတန် အိပ်ငိုက်စေတဲ့ ဆေး (Highly sedating) ဖြစ်ပါတယ်။ သောက်ပြီးရင် တအားမှိန်းပြီး အိပ်ချင်လာတတ်တာမို့ ခရီးသွားရင်း တလမ်းလုံး အိပ်ပျော်သွားချင်တဲ့သူတွေအတွက် အဆင်ပြေပေမဲ့ ကားမောင်းမယ့်သူ ဒါမှမဟုတ် ခရီးသွားရင်း လမ်းဘေးဝဲယာ ရှုခင်းကြည့်ချင်တဲ့သူတွေအတွက်တော့ အဆင်မပြေပါဘူး။
Cinnarizine ကလည်း အိပ်ငိုက်စေတတ်တာ မှန်ပေမဲ့ Promethazine လောက် မပြင်းပါဘူး (Less sedating)။ နည်းနည်းပဲ မှိန်းပြီး လူက သတိအပြည့်ရှိနေနိုင်လို့ ခရီးသွားရင်း လန်းလန်းဆန်းဆန်း ရှိနေချင်သူတွေအတွက် ပိုသင့်တော်ပါတယ်။
✅ GP လိုတိုရှင်းအနှစ်ချုပ်
၁။ ခရီးဝေးသွားမယ်၊ ကြိုတင်ကာကွယ်ချင်တယ်၊ တလမ်းလုံး အိပ်ငိုက်မနေချင်ဘူးဆိုရင် Cinnarizine က ပိုကောင်းပါတယ်။
၂။ ခရီးတိုပဲသွားမှာ၊ ချက်ချင်းမူးပြီး အန်ချင်စိတ် တားမရအောင် ဖြစ်နေပြီ၊ ဒါမှမဟုတ် တလမ်းလုံး အိပ်ပျော်သွားချင်တယ်ဆိုရင်တော့ Promethazine က ပိုပြီး ထိရောက်မြန်ဆန်ပါလိမ့်မယ်။
🟥 အကျိုးရှိရင် YES လို့မန့်ခဲ့ပေးပါ 🤍
ကိုယ့်မိသားစု မိတ်ဆွေတွေထဲက ကားမူးတတ်တဲ့သူရှိရင်လည်း ဝေမျှပေးပါခင်ဗျာ။
မေတ္တာဖြင့်
ဒေါက်တာအောင်မင်းသူ
၅၊၉၊၂၀၂၆ (စာပြီးချိန်)