07/05/2026
Гол юмаа мартаж, Энэ тал дээр Хүүхэд гэдэг өнцөгөө бариад Сэтгэл зүйч рүү хандаж үзмээр санагдсан, Хэт нэг талдаа биш
Хүүхэд нь өөрийн сэтгэл хөдлөл, бухимдлаа биеэрээ илэрхийлж байгаа нь мэдрэхүйн хэт мэдрэг байдал эсвэл өөрийгөө зохицуулах (self-regulation) чадвартай холбоотой байх магадлалтай. Аутизмтай хүүхдийн хувьд энэ нь "мэдрэхүйн хариу үйлдэл" байдаг тул дараах чиглэлийн мэргэжилтнүүдэд хандаж, нарийн шинжилгээ хийлгэхийг зөвлөж байна.
1. Хөдөлгөөн засалч (Occupational Therapist - OT)
Хамгийн түрүүнд хандах ёстой мэргэжилтэн. Хүүхэд гараа чангалах, юм оролдох нь, хөл гараа хүчтэй савчих "Proprioceptive" буюу булчин, үе мөчний мэдрэхүй нь дутагдаж байгаагийн шинж байж болно.
• Юуг үзэх вэ: Мэдрэхүйн нэгтгэл (Sensory Integration).
• Зөвлөгөө: Хүүхдэд гүн даралт өгөх, хүндрүүлэгчтэй хантааз өмсгөх эсвэл гарын булчинг амраах тусгай дасгалуудыг зааж өгнө.
2. Хүүхдийн мэдрэлийн эмч (Pediatric Neurologist)
Уурлаж бухимдах үедээ бусдыг цохих, маажих гэж дайрах нь тархины сэрэл, саатлын үйл ажиллагаатай холбоотой байж болно. Энэ дээр бол хяналтгүй шууд дайраад байна уу, эсвэл хэн нэгэн уурлах орилох үед цохиод байдаггүй бол энийг асуудал гэж үзээд эмчид хандах
• Юуг үзэх вэ: Тархины цахилгаан бичлэг (EEG) хийлгэж, тархины идэвхжил хэвийн байгаа эсэхийг шалгана. Заримдаа мэдрэлийн цочролоос үүдэлтэй түгшүүр байгаа эсэхийг тодорхойлно.
3. Зан үйлийн засалч (ABA Therapist)
Бусдыг цохих үйлдлийг засахын тулд энэ зан үйл ямар үед, ямар зорилгоор (анхаарал татах, дургүй зүйлээсээ зугтах гэх мэт) гарч байгааг тодорхойлно.
• Юуг үзэх вэ: Зан үйлийн үйл ажиллагааны үнэлгээ (FBA).
• Зөвлөгөө: Уурласан үедээ цохихын оронд өөрийгөө илэрхийлэх өөр аргыг (жишээ нь: зураг үзүүлэх, тусгай тоглоом базаж тайвшрах) сургана.
4. Хүүхдийн сэтгэц засалч (Pediatric Psychiatrist)
Хэрэв хүүхэд маш их стресстэж, нойр болон хоолонд өөрчлөлт орж байгаа бол сэтгэц засалчийн зөвлөгөө хэрэгтэй.
• Юуг үзэх вэ: Сэтгэл түгшилт, хэт хөдөлгөөнтөх хам шинж байгаа эсэх.
Гэрийн нөхцөлд туршиж үзэх зүйлс:
• Мэдрэхүйн тоглоом: Гараа чангалаад байгаа үед нь стресс тайлагч бөмбөг (stress ball), баримлын шавар эсвэл татах, түлхэх хүч шаардсан тоглоом тоглуулж булчинг нь "цатгах".
• Тайвшрах орчин: Уурлах үед нь гэрлийг нь бүдгэрүүлсэн, чимээгүй, дуртай зүйлс нь байдаг "аюулгүй буланг" гаргаж өгөх.
• Visual Schedule (Зургийн хуваарь): Дараа нь юу болохыг мэдэхгүй байх нь аутизмтай хүүхдийг маш их стресстүүлдэг. Өдрийн төлөвлөгөөг нь зургаар харуулбал түгшүүр багасна.
Та хүүхдээ мэдрэхүйн нэгтгэл засал (Sensory Integration Therapy) хийдэг төвүүдэд үзүүлж, мэргэжлийн дүгнэлт гаргуулах нь хамгийн үр дүнтэй юм.