Bangi Hydrogen Wellness by Zedox

04/09/2026

DARIPADA HYDROGEN LAHIR OXYGEN DAN DARIPADA OXYGEN LAHIR AIR

Apabila kita melihat langit malam, sebenarnya kita sedang melihat sejarah yang terlalu panjang untuk dibayangkan. Al-Quran menyebut dalam Surah Al-Anbiya’ 21:30 bahawa langit dan bumi dahulu dalam keadaan yang bercantum, kemudian dipisahkan. Dalam Surah Adh-Dhariyat 51:47 p**a disebut tentang langit yang diluaskan. Sains moden menerangkan bahawa alam semesta bermula daripada keadaan yang amat panas dan padat, kemudian mengembang dan menyejuk.

Selepas alam semesta menyejuk, unsur paling awal yang banyak terbentuk ialah hydrogen, diikuti helium. Di sinilah hydrogen mengambil tempat sebagai salah satu watak utama dalam sejarah kosmos. Hydrogen ialah unsur nombor 1 dalam periodic table, yang paling ringkas, hanya satu proton pada nukleusnya. Tetapi jangan pandang kecil pada unsur yang kecil ini, kerana hydrogen menjadi bahan mentah utama kepada pembentukan bintang-bintang pertama.

Apabila awan hydrogen dan helium berkumpul di bawah tarikan graviti, tekanan dan suhu di pusatnya meningkat sehingga bermulalah nuclear fusion. Hydrogen bergabung membentuk helium dan membebaskan tenaga yang sangat besar. Itulah yang menyebabkan bintang bersinar. Matahari kita juga sedang melakukan proses yang sama pada saat kita membaca tulisan ini.

Tetapi bintang bukan sekadar lampu di langit. Bintang sebenarnya ialah kilang unsur. Dalam bintang yang cukup besar dan panas, proses fusion berterusan menghasilkan unsur yang semakin berat seperti carbon, oxygen, neon, magnesium, silicon dan akhirnya iron. Jadi oxygen yang kita hirup hari ini mempunyai sejarah kosmik, ia dibentuk melalui proses nuklear di dalam bintang generasi terdahulu.

Di sinilah cerita menjadi semakin menarik. Hydrogen yang terbentuk sangat awal dalam alam semesta kemudian bertemu oxygen yang dihasilkan oleh bintang. Apabila dua atom hydrogen bergabung secara kimia dengan satu atom oxygen, terbentuklah H₂O iaitu air.

Maka air yang kita minum sebenarnya membawa dua sejarah berbeza, hydrogen daripada alam semesta awal, dan oxygen daripada “dapur” bintang. Selepas unsur-unsur ini tersebar ke angkasa melalui evolusi dan kematian bintang, bahan tersebut membentuk awan gas, debu kosmik, sistem suria, planet, batuan dan akhirnya lautan.

Daripada air inilah chemistry kehidupan dapat berlangsung. Sel manusia sendiri sebahagian besarnya beroperasi dalam persekitaran berair. Carbon membentuk rangka biomolekul, oxygen membantu respirasi, nitrogen membina protein dan DNA, phosphorus berada dalam ATP, calcium membina tulang, iron membawa oxygen dalam darah, semuanya datang daripada periodic table yang sama.

Jadi periodic table sebenarnya bukan sekadar jadual yang kita hafal semasa sekolah. Ia boleh dibaca sebagai sejarah alam semesta.

Hydrogen datang sangat awal.
Hydrogen menyalakan bintang.
Bintang menghasilkan oxygen.
Hydrogen bertemu oxygen, terbentuk air.
Air menyediakan pentas kepada chemistry kehidupan.

Menarik juga Surah Fussilat 41:11 menyebut langit dalam keadaan “dukhan”, iaitu asap. Kita tidak perlu memaksa ayat ini menjadi istilah fizik moden, tetapi ia memberi ruang untuk kita merenung bahawa penciptaan alam berlaku melalui suatu proses yang tersusun dan bertahap.

Tanpa hydrogen, tiada bintang. Tanpa bintang, tiada oxygen. Tanpa hydrogen dan oxygen, tiada air. Dan tanpa air, tiadalah kehidupan seperti yang kita kenali.

Al-Quran ialah wahyu yang mengajak manusia memerhati langit, bumi dan penciptaan, sains memberi kita satu cara untuk melihat betapa luar biasanya perjalanan daripada alam semesta awal, kepada hydrogen, bintang, oxygen, air dan akhirnya kehidupan.

03/09/2026

Saya sangat bersyukur dengan kajian disease model Alzheimer 2026 ini. Walaupun ia masih kajian ke atas haiwan, resultnya sangat menarik dan membuka ruang yang cukup cantik untuk kajian seterusnya dilakukan pada manusia.

Dalam kajian ini, 5xFAD mouse model Alzheimer diberikan 2% molecular hydrogen melalui inhalation selama 1 jam sehari, selama 4 minggu. Hasilnya menunjukkan beberapa perubahan penting. ROS menurun, neuroinflammation berkurang, NRF2 meningkat, ATP meningkat, signalling apoptosis berkurang dan beban amyloid-beta Aβ42 di hippocampus turut menurun. Ini memberi gambaran bahawa molecular hydrogen mungkin memainkan peranan bukan sekadar sebagai antioxidant, tetapi sebagai modulator redox, mitochondrial function dan inflammatory signalling.

Yang menarik, concentration H₂ yang digunakan dalam kajian ini ialah 2%. Mesin Elken yang kita bincangkan juga direka menghasilkan hydrogen sekitar concentration tersebut. Namun kita kena tepat dari sudut sains, concentration yang sama tidak bermaksud dose klinikalnya terus sama, kerana flow rate, jumlah gas, tempoh rawatan dan fisiologi manusia berbeza daripada tikus.

Di Malaysia, corak penjagaan pesakit Alzheimer yang ramai ditempatkan secara berkelompok di pusat jagaan warga emas mungkin memudahkan satu pilot clinical study dijalankan secara tersusun. NIH Malaysia, universiti atau hospital pengajar boleh merangka kajian secara independent, manakala pihak industri seperti Elken hanya menyediakan mesin dan technical support.

Kalau signal yang dilihat dalam animal model ini dapat diterjemahkan kepada manusia, ia tentu sangat bermakna. Tetapi itulah fungsi kajian klinikal, bukan untuk membuktikan hydrogen mesti berkesan, tetapi untuk menguji sama ada ia benar-benar selamat dan memberi manfaat kepada pesakit Alzheimer manusia. Sains bergerak dengan data, bukan andaian.

30/08/2026

ADAKAH MOLECULAR HYDROGEN DAN VITAMIN C BEKERJA DENGAN CARA YANG SAMA?

Vitamin C dan molecular hydrogen (H₂) sama-sama sering dibincangkan dalam konteks oxidative stress, tetapi mekanisme mereka tidak sama. Vitamin C, terutama sebagai ascorbate, ialah antioxidant klasik yang boleh bertindak sebagai electron donor. Ia menyerahkan reducing equivalent kepada spesies teroksida tertentu, kemudian dirinya menjadi ascorbyl radical yang relatif stabil dan boleh dikitar semula oleh sistem antioxidant badan.

Perjalanan masuk ke dalam sel juga berbeza. Pada physiological pH, vitamin C kebanyakannya berada sebagai ascorbate yang bercas, jadi ia memerlukan transporter seperti SVCT1/SVCT2 untuk menyeberangi cell membrane. Dehydroascorbic acid p**a boleh menggunakan transporter GLUT. H₂ sebaliknya sangat kecil, neutral dan tidak memerlukan receptor atau transporter khusus. Selepas diserap melalui paru-paru atau hydrogen-rich water, H₂ boleh berdifusi merentasi biological membrane dan memasuki pelbagai cellular compartments.

Bagaimana p**a dengan hydroxyl radical (•OH)? •OH ialah antara ROS paling reaktif dan mempunyai hayat yang sangat singkat. Ia menyerang molekul yang berada paling hampi iaitu lipid, protein atau DNA. Literatur awal H₂ mencadangkan kemungkinan interaksi relatif selektif dengan oxidants sangat reaktif seperti •OH. Secara chemistry mudah kadangkala digambarkan sebagai H₂ + 2•OH → 2H₂O. Tetapi dalam tubuh manusia, kita tidak boleh terus mengatakan H₂ bekerja sama seperti vitamin C dengan “menderma elektron”. Manusia juga tidak diketahui mempunyai hydrogenase seperti bakteria dan archaea yang boleh memecahkan H₂ kepada proton dan elektron untuk metabolisma tenaga.

Peroxynitrite (ONOO⁻) p**a lebih kompleks. Ia terhasil daripada interaksi nitric oxide (•NO) dengan superoxide (O₂•⁻) dan boleh menyebabkan oxidation serta nitration biomolecules. ONOO⁻ bercas negatif, tetapi berada dalam keseimbangan dengan peroxynitrous acid (ONOOH) yang neutral dan lebih mudah bergerak melalui persekitaran lipid. ONOOH boleh terurai menghasilkan radical sekunder yang sangat reaktif. H₂ telah dicadangkan boleh mengurangkan sebahagian oxidative/nitrosative damage ini, tetapi sejauh mana ia berlaku melalui direct scavenging ONOO⁻, ONOOH atau radical sekundernya masih belum dipastikan sepenuhnya.

Jadi jangan samakan H₂ dengan “Vitamin C dalam bentuk gas.” Vitamin C ialah direct reducing antioxidant dengan mekanisme electron donation dan transporter yang diketahui. H₂ p**a ialah molekul neutral yang mempunyai kelebihan besar dari segi diffusion merentasi membrane, tetapi mekanisme biologinya kemungkinan lebih luas, melibatkan redox signalling, inflammatory pathways dan adaptive antioxidant responses seperti Nrf2. Matlamat akhirnya bukan menghapuskan semua ROS kerana H₂O₂ dan •NO juga diperlukan untuk signalling, tetapi membantu sistem kembali kepada REDOX HOMEOSTASIS.

H₂ bukan antioxidant yang sekadar “menyapu semua ROS” tetapi ia lebih tepat dikaji sebagai REDOX MODULATOR.

29/08/2026

AIR ITU SATU KEHIDUPAN

Di celah banjaran tinggi Hunza, mengalir air glasier yang jernih dari gunung-ganang, menjadi sebahagian daripada kehidupan harian masyarakatnya sejak turun-temurun. Pemerhatian terhadap komuniti ini sering mencetuskan rasa kagum kerana ramai dalam kalangan mereka dikaitkan dengan kehidupan yang aktif, sederhana dan seolah-olah menua dengan lebih perlahan. Dari sinilah lahir satu persoalan yang indah dalam dunia sains longevity, adakah alam semula jadi telah lama menghadiahkan kepada manusia sesuatu yang istimewa melalui air, pemakanan dan gaya hidup mereka?

Air glasier Hunza sering digambarkan sebagai unik kerana datang terus daripada cairan ais pergunungan, membawa mineral semula jadi dan kesegaran yang luar biasa. Dalam naratif moden molecular hydrogen, air seperti ini sering dikaitkan secara pemerhatian dengan kemungkinan kewujudan H₂ terlarut, lalu menimbulkan minat terhadap peranan hydrogen dalam keseimbangan redox, tekanan oksidatif dan kesihatan sel. Walaupun ia belum boleh dijadikan bukti muktamad bahawa H₂ ialah rahsia panjang umur mereka, pemerhatian ini tetap sangat menarik sebagai titik permulaan kepada persoalan saintifik yang lebih besar.

Namun kisah masyarakat Hunza bukan sekadar tentang air semata-mata. Ia juga tentang gaya hidup aktif, pemakanan yang lebih semula jadi, hubungan rapat dengan alam dan kemungkinan beban stres metabolik yang lebih rendah berbanding kehidupan moden di bandar. Semua faktor ini boleh saling berinteraksi dalam membentuk homeostasis tubuh, iaitu keadaan keseimbangan biologi yang membantu tubuh bertahan lebih lama daripada kerosakan, keradangan dan ketidakseimbangan redox yang berpanjangan.

Maka, kisah Hunza paling sesuai dilihat sebagai sebuah natural observation yang penuh inspirasi. Mereka mungkin tidak pernah mengenal istilah seperti molecular hydrogen, oxidative stress atau redox homeostasis, tetapi kehidupan mereka seolah-olah memberi petunjuk awal bahawa alam, air, pemakanan dan keseimbangan hidup mempunyai hubungan yang sangat mendalam dengan proses penuaan. Hari ini, sains hanya sedang cuba memahami dengan lebih dekat apa yang mungkin telah lama diperhatikan oleh alam semula jadi.

29/08/2026

DARI AIR KEPADA KEHIDUPAN

Al-Quran menyebut satu perkara yang sangat asas tetapi sangat besar maknanya: “Dan daripada air Kami jadikan segala sesuatu yang hidup” Al-Anbiya’ 21:30. Dalam An-Nur 24:45, Allah juga menyebut bahawa setiap haiwan diciptakan daripada air, manakala Al-Furqan 25:54 mengaitkan penciptaan manusia dengan air. Ayat-ayat ini tidak menyebut H₂, LUCA atau hydrothermal vent secara literal, tetapi ia meletakkan air sebagai asas kehidupan, sesuatu yang selari dengan apa yang kita fahami dalam biologi moden.

Sains hari ini menunjukkan bahawa di bumi purba, interaksi antara air dan batuan tertentu melalui proses seperti serpentinization boleh menghasilkan molecular hydrogen, H₂. H₂ ini boleh bertindak sebagai electron donor dalam tindak balas kimia yang membantu mereduksi CO₂ kepada molekul organik yang lebih kompleks. Dalam beberapa hipotesis origin-of-life, chemistry seperti ini mungkin menyediakan salah satu sumber tenaga terawal sebelum wujudnya oksigen atmosfera seperti hari ini.

Lebih menarik, sesetengah mikroorganisma purba dan moden seperti methanogens dan acetogens masih menggunakan H₂ dalam metabolisme mereka. Ini memberi petunjuk bahawa chemistry berasaskan H₂ mungkin sangat tua dalam sejarah kehidupan. Rekonstruksi terhadap LUCA, Last Universal Common Ancestor juga mencadangkan bahawa nenek moyang bersama kehidupan mungkin hidup dalam persekitaran anaerobik dan menggunakan H₂ serta CO₂ dalam metabolismenya.

Jadi hubungan yang wajar kita buat bukanlah, “Al-Quran telah menerangkan molecular hydrogen.” Itu terlalu jauh. Yang lebih tepat ialah, Al-Quran meletakkan air sebagai asas kehidupan, manakala sains moden cuba memahami mekanisme bagaimana daripada air, mineral dan tenaga, terbentuk chemistry yang akhirnya menyokong kehidupan awal. Wahyu memberi petunjuk manakala sains p**a menelusuri prosesnya.

Mungkin sebab itu perjalanan ini begitu menarik, daripada air, lahir chemistry, daripada chemistry, lahir metabolism dan daripada metabolism, lahir kehidupan. Dan dalam salah satu bab terawal kisah itu, molecular hydrogen mungkin pernah menjadi salah satu “mata wang elektron” terpenting di bumi purba.

Menariknya, kisah hydrogen itu seolah-olah masih “hidup” dalam badan kita hari ini. Di dalam usus besar, bakteria tertentu seperti Bacteroides, Clostridia dan sebahagian Firmicutes memfermentasi serat dan karbohidrat yang tidak sempat dihadam di usus kecil. Salah satu hasil fermentasi itu ialah molecular hydrogen, H₂, bersama CO₂ dan short-chain fatty acids. H₂ ini kemudian sama ada diserap ke dalam darah, keluar melalui nafas, atau digunakan p**a oleh mikroorganisma lain seperti methanogens untuk menghasilkan methane.

Jadi daripada perspektif evolusi, ada satu kesinambungan yang sangat menarik, H₂ mungkin pernah menjadi salah satu electron donor penting bagi metabolisma kehidupan awal, dan berbilion tahun kemudian mikrobiota dalam usus manusia masih menghasilkan dan menggunakan H₂ sebagai sebahagian daripada ekosistem metabolik mereka. Ini bukan bermaksud gut microbiome ialah “LUCA hidup”, tetapi ia menunjukkan bahawa chemistry berasaskan hydrogen masih kekal sangat relevan dalam biologi moden.

Daripada hydrothermal vent di bumi purba hingga ke gut microbiome manusia hari ini, molecular hydrogen terus muncul sebagai sebahagian daripada chemistry kehidupan.

29/08/2026

Terbaik. Ini adalah satu HARAPAN.
Dr.Malwinder

29/08/2026

RCT HYDROGEN INHALATION DALAM TYPE 2 DIABETES — LIN & NI, 2022

Kajian Lin & Ni melibatkan 110 pesakit T2DM yang tidak terkawal dengan baik menggunakan metformin sahaja. Mereka dirandomkan kepada hydrogen inhalation + metformin (n=55) atau placebo air + metformin (n=55) selama 12 minggu. Hydrogen diberi pada kadar 3000 mL/jam, 3 jam sehari. Kedua-dua kump**an mempunyai baseline yang hampir sama sebelum intervensi.

RESULT — Glycaemic control: Dalam kump**an hydrogen, HbA1c turun 9.04% → 8.26%, FPG 9.56 → 8.66 mmol/L, dan 2-hour postprandial glucose, 2hPG 17.30 → 15.40 mmol/L. Sebaliknya control menunjukkan HbA1c 8.99 → 8.93%, FPG 9.47 → 9.98, dan 2hPG 16.77 → 17.47 mmol/L. Perbezaan antara kump**an selepas 12 minggu adalah signifikan untuk ketiga-tiga endpoint, p

29/08/2026

PERJALANAN HYDROGEN DARI KAMPUNG KE BANDAR

Cerita ini boleh kita mulakan dari sebuah tempat yang cukup terkenal dalam dunia longevity, Okinawa, Jepun, yang sejak beberapa dekad lalu menjadi perhatian saintis kerana mempunyai komuniti dengan kepadatan centenarian, iaitu mereka yang mampu hidup melebihi 100 tahun, yang luar biasa. Kajian Okinawa Centenarian Study sendiri telah meneliti pelbagai faktor yang mungkin menyumbang kepada longevity mereka termasuk diet tradisional, aktiviti fizikal, genetik, kehidupan sosial dan persekitaran. Jadi jangan p**a kita kata hydrogen sahaja menyebabkan mereka panjang umur, science tidak bekerja begitu.

Tetapi kemudian muncul satu lagi observation yang sangat menarik tentang Japanese centenarians. Pada 2013, Yuji Aoki melaporkan bahawa golongan centenarian Jepun yang dikajinya mempunyai breath hydrogen yang jauh lebih tinggi berbanding healthy controls. Purata breath H₂ mereka sekitar 59.4 ppm, berbanding kira-kira 17.7 ppm pada kump**an kawalan sihat. Hydrogen ini bukannya mereka sedut daripada mesin. Ia dihasilkan secara semula jadi di dalam usus apabila gut microbiota melakukan fermentasi terhadap karbohidrat, kemudian sebahagiannya diserap ke dalam badan dan dikeluarkan melalui paru-paru. Kajian tersebut mencadangkan bahawa peningkatan penghasilan endogenous hydrogen ini mungkin mempunyai hubungan dengan longevity, walaupun ia belum membuktikan sebab-akibat.

Jadi di sinilah “kampung” dalam tajuk PERJALANAN HYDROGEN DARI KAMPUNG KE BANDAR mempunyai maknanya. Daripada pemerhatian terhadap masyarakat Jepun yang terkenal dengan longevity, saintis mula bertanya, apakah peranan diet, gut microbiota, endogenous hydrogen dan redox biology terhadap proses penuaan dan penyakit berkaitan usia?

Sebenarnya sejarah penyelidikan hydrogen lebih lama lagi. Pada 1975, Dole dan rakan-rakan telah menguji hyperbaric hydrogen pada model tumor tikus. Itu hanyalah animal study, bukannya bukti hydrogen merawat cancer manusia, tetapi ia menunjukkan bahawa kemungkinan biological effects hydrogen sudah dipersoalkan sejak puluhan tahun dahulu.

Kemudian tibalah satu landmark study pada 2007 yang benar-benar melonjakkan bidang molecular hydrogen moden. Ikuroh Ohsawa, Prof. Shigeo Ohta dan rakan-rakan dari Nippon Medical School menerbitkan kajian dalam Nature Medicine bertajuk “Hydrogen acts as a therapeutic antioxidant by selectively reducing cytotoxic oxygen radicals.” Dalam model cerebral ischemia-reperfusion, penyelidik menunjukkan bahawa H₂ mempunyai biological effects yang berkaitan dengan oxidative injury. Dari sinilah molecular hydrogen mula menarik perhatian jauh lebih besar dalam redox biology.

Selepas itu perjalanan H₂ semakin jauh: daripada in vitro - in vivo - rodent studies - animal studies - human studies - pilot clinical trials - Randomized Controlled Trials - systematic reviews dan meta-analyses. Hydrogen yang suatu ketika dahulu hanya dikenali sebagai gas paling ringan dalam jadual berkala kini menjadi satu molekul kecil yang dikaji oleh universiti, hospital dan penyelidik di pelbagai negara.

Jadi ceritanya bukan “orang Okinawa panjang umur sebab hydrogen.” Itu overclaim.

Cerita science yang lebih menarik ialah,
Okinawa menunjukkan fenomena longevity iaitu centenarian Jepun didapati mempunyai breath H₂ lebih tinggi dan saintis mula bertanya tentang endogenous H₂ dan gut microbiome - kajian makmal menguji biological mechanisms - landmark Ohsawa–Ohta 2007 membuka era molecular hydrogen moden dan kemudian manusia, RCT dan meta-analysis mula menyusul.

Daripada kampung longevity, masuk ke makmal universiti, kemudian menuju ke clinical research moden.

Itulah sebenarnya PERJALANAN HYDROGEN DARI KAMPUNG KE BANDAR. Senyum-senyum selalu😅.

21/08/2026

Kepada rakan-rakan, saya cadangkan mari kita fokus sekali lagi pada dokumentari NHK mengenai RCT HYBRID II, kerana ini bukan sekadar cerita testimoni tetapi satu kajian klinikal multicentre, randomized, double-blind, placebo-controlled yang dijalankan di 15 hospital di Jepun terhadap pesakit koma selepas out-of-hospital cardiac arrest. Public Health Malaysia

Dalam keadaan ini, selepas jantung berjaya dihidupkan semula dan aliran darah kembali ke otak, boleh berlaku ischemia-reperfusion injury yang mencetuskan oxidative stress serta kecederaan neurologi. HYBRID II menguji sama ada penyedutan 2% molecular hydrogen (H₂) selama 18 jam boleh membantu mengurangkan kesan kecederaan tersebut. Walaupun primary endpoint kajian tidak mencapai statistical significance, keputusan sekundernya amat menarik iaitu survival 90 hari ialah 85% dalam kump**an H₂ berbanding 61% kump**an kawalan, dan lebih ramai pesakit dalam kump**an H₂ mencapai keadaan tanpa kecacatan neurologi pada penilaian mRS.

Ada juga ujian clinical on ARDS dengan keputusan awal yang sangat promising, jadi dokumentari ini wajar ditonton dengan fikiran terbuka, bukan untuk mengatakan H₂ sudah menjadi rawatan standard cardiac arrest dan ARDS, tetapi untuk memahami mengapa molecular hydrogen sedang dikaji secara serius sebagai adjunct therapy bagi ARDS dan kecederaan otak akibat ischemia-reperfusion selepas cardiac arrest.

[Skip Intro] 00:07[Tips for Healthy Living: Easy matcha recipes] 2...

21/08/2026

Yang lebih merisaukan dalam dunia molecular hydrogen sebenarnya bukan semata-mata soal “scammer”, tetapi lambakan produk murah yang dijual tanpa maklumat teknikal yang jelas. Botol hydrogen atau mesin hydrogen mungkin kelihatan sama dari luar, malah ada yang mendakwa mampu menghasilkan ribuan ppb hydrogen, tetapi persoalan yang lebih penting ialah, material apa digunakan, jenis electrode dan membrane apa, berapakah purity gas yang dihasilkan, dan makmal mana yang benar-benar melakukan type test terhadap produk tersebut? Harga murah tidak semestinya bermaksud produk itu tidak baik, tetapi tanpa spesifikasi dan ujian bebas, kita sebenarnya tidak tahu apa yang kita beli.

Sebab itu saya lebih selesa menilai sesuatu produk berdasarkan engineering specification dan independent testing, bukan berdasarkan testimonial semata-mata. H2 Analytics di Amerika Syarikat memang menjalankan pengujian produk hydrogen menggunakan kaedah seperti gas chromatography, termasuk pengukuran kandungan molecular hydrogen serta pengujian berkaitan kualiti produk. H2 Analytics juga menyatakan bahawa mereka merupakan syarikat yang diluluskan IHSA untuk pengujian dan pensijilan produk hydrogen mengikut standard IHSA. Banyak kali juga saya berbual dengan H2 Analytics⁠ Director of Testing, Mr. Randy Sharpe untuk mengetahui methods dan parameters yang digunakan di makmal.

Dalam kes Elken Hydrogen Inhaler, sekurang-kurangnya kita mempunyai spesifikasi pengeluar yang boleh dirujuk secara terbuka, termasuk dakwaan hydrogen purity 99.997% serta sistem keselamatan seperti low-water detection, over-pressure protection, overheat protection dan pemantauan kualiti air. Bagi saya, inilah cara yang lebih betul untuk menilai teknologi hydrogen. Jangan hanya tanya “berapa murah?” atau “berapa tinggi ppm/ppb?” tetapi tanyakan juga “siapa yang menguji angka itu dan dengan kaedah apa?”

Lambakan produk hydrogen yang spesifikasinya tidak jelas di pasaran Malaysia mungkin juga menjadi salah satu sebab sesetengah pengguna mengatakan mereka “tidak rasa apa-apa” selepas menggunakannya. Kita tidak boleh terus menyimpulkan bahawa molecular hydrogen tidak mempunyai potensi terapeutik hanya kerana sesuatu produk gagal memberikan hasil yang diharapkan. Kita perlu terlebih dahulu memastikan bahawa produk tersebut benar-benar menghasilkan molecular hydrogen pada concentration, purity dan delivery yang sepatutnya. Dalam teknologi kesihatan, produk yang baik mesti boleh diuji, diukur dan disahkan, bukan sekadar dipercayai kerana claim pemasaran.