02/08/2026
DARIPADA KAWAL SELIA KEPADA PENGHARAMAN: BAGAIMANA NARATIF V**E DIBENTUK SEOLAH-OLAH “MUSUH NEGARA”
Malaysia bukan sebuah negara yang tidak mempunyai undang-undang berkaitan v**e.
Sejak 1 Oktober 2024, kerajaan telah menguatkuasakan Akta Kawalan Produk Merokok Demi Kesihatan Awam 2024 atau Akta 852. Akta ini diwujudkan khusus untuk mengawal rokok, produk tembakau, rokok elektronik dan v**e melalui peraturan mengenai pendaftaran produk, penjualan, pengiklanan, pembungkusan, pelabelan, jualan dalam talian, perlindungan kanak-kanak serta kawasan larangan merokok.
Namun, belum pun keseluruhan rangka kawal selia itu dinilai secara telus berdasarkan data pelaksanaan sebenar, wacana awam telah dialihkan daripada persoalan “bagaimana Akta 852 boleh diperkuat?” kepada kesimp**an politik yang lebih mudah: “v**e perlu diharamkan.”
Persoalannya, adakah ini hasil penilaian dasar yang lengkap—atau suatu naratif yang dibina secara berperingkat sehingga masyarakat melihat v**e bukan lagi sebagai produk yang perlu dikawal, tetapi sebagai ancaman yang kononnya mengatasi segala masalah kesihatan awam lain?
Sumber rasmi pelaksanaan Akta 852:
https://infosihat.moh.gov.my/images/media_sihat/lain_lain/Akta%20852%20%26%20Akta%20Makanan%20Pindaan%202024/FAQ%20PELAKSANAAN%20PENGUATKUASAAN%20AKTA%20852.pdf
⸻
1. Peringkat pertama: kerajaan membina sistem kawal selia
Akta 852 bukan undang-undang kosong. Ia menyediakan rangka kerja yang meliputi:
* pendaftaran produk merokok;
* kawalan jualan kepada individu bawah umur;
* larangan jualan dalam talian;
* kawalan promosi, pengiklanan dan penajaan;
* keperluan pembungkusan serta pelabelan;
* kawalan rupa bentuk produk yang menyerupai permainan;
* larangan penggunaan di kawasan tertentu;
* kuasa pemeriksaan, rampasan dan pendakwaan.
Dalam masa yang sama, industri v**e turut berada di bawah sistem percukaian dan pelesenan Kastam. Pengilang dikawal melalui lesen di bawah Akta Eksais 1976, penyimpanan rekod stok, rekod penghantaran, borang eksais dan sistem perakaunan.
Ini bermaksud kerajaan sendiri telah membangunkan ekosistem yang menganggap v**e sebagai produk sah tetapi dikawal—bukan barang seludup yang secara automatik berada di luar undang-undang.
Sumber:
https://myexcise.customs.gov.my/myexcise/services/rokok-elektronik/
https://myexcise.customs.gov.my/myexcise/
Tetapi selepas industri diarahkan mendaftar, mematuhi spesifikasi, membayar fi, mendapatkan lesen dan membayar cukai, muncul p**a tekanan agar keseluruhan produk tersebut diharamkan.
Di sinilah percanggahan dasar bermula.
Kerajaan tidak boleh pada satu masa membina sistem pendaftaran, percukaian dan pematuhan, tetapi pada masa yang sama memberi gambaran bahawa sistem itu tidak pernah mempunyai nilai dan bahawa satu-satunya jalan ialah pengharaman.
⸻
2. Peringkat kedua: kes dadah ditukar menjadi naratif terhadap keseluruhan v**e
Pada 20 Jun 2026, laporan Bernama memetik bahawa sebanyak 402 kes melibatkan peranti atau cecair v**e yang dicampur dengan pelbagai dadah sintetik telah direkodkan oleh polis sehingga April 2026.
Antara bahan yang disebut termasuk benzodiazepine, nimetazepam, M**A, kanabinoid, THC dan methamphetamine.
Ini sememangnya kes serius.
Tetapi fakta terpenting yang sering tenggelam ialah bahan-bahan tersebut merupakan dadah terlarang. Kesalahan utamanya ialah pemilikan, pengedaran dan penyalahgunaan dadah—bukannya kewujudan peranti v**e yang sah semata-mata.
Sumber:
https://www.bernama.com/en/general/news.php?id=2571000
Pada 9 Julai 2026, laporan lain menyatakan sebanyak 718.43 kilogram produk yang disyaki mengandungi bahan terlarang telah dirampas antara 2023 hingga Jun 2026, melibatkan 585 tangkapan dan 400 kes.
Sekali lagi, angka itu membuktikan adanya kegiatan jenayah dan sindiket. Ia tidak dengan sendirinya membuktikan bahawa keseluruhan produk yang didaftarkan, diuji, dikilangkan secara sah dan tertakluk kepada Akta 852 mengandungi dadah.
Sumber:
https://bernama.com/en/general/news.php?id=2578630
Pada 27 Julai 2026, AADK p**a memberi amaran mengenai cecair v**e yang dicampur dadah sintetik dan menjadikannya ancaman baharu kepada golongan muda.
Sumber:
https://bernama.com/en/news.php?id=2586344
Masalah dalam pembentukan naratif berlaku apabila tiga entiti yang berlainan disatukan seolah-olah semuanya sama:
1. peranti v**e;
2. produk v**e sah yang dikawal;
3. cecair dadah yang diedarkan sindiket.
Apabila sindiket memasukkan dadah ke dalam suatu peranti, kesalahan itu seharusnya kekal sebagai kes dadah. Peranti hanyalah medium.
Dadah juga boleh disembunyikan dalam minuman, makanan, gula-gula, ubat, botol kosmetik, kenderaan atau bungkusan kurier. Namun kita tidak mengharamkan semua minuman, makanan, gula-gula, kenderaan atau perkhidmatan kurier kerana ia pernah digunakan oleh penjenayah.
Logik penguatkuasaan sepatutnya jelas: tangkap sindiket, rampas dadah, dakwa pengedar dan tutup saluran haram—bukan memindahkan kesalahan penjenayah kepada keseluruhan industri yang tertakluk kepada undang-undang.
⸻
3. Peringkat ketiga: kes jenayah dijadikan “bukti” bahawa pengharaman diperlukan
Selepas angka rampasan dan tangkapan disiarkan, hujah tersebut terus digunakan bagi mengukuhkan gesaan pengharaman.
Laporan Bernama pada 20 Jun 2026 secara langsung menyatakan bahawa 402 kes berkaitan dadah sintetik memberikan asas yang lebih kukuh kepada usaha mengharamkan v**e.
Sumber:
https://www.bernama.com/en/general/news.php?id=2571000
Pada 22 Julai 2026, The Star menerbitkan laporan bertajuk “High time for Malaysia to ban v**es, say experts”, dengan isu v**e bercampur dadah dan kebimbangan penggunaan oleh pelajar dijadikan hujah utama.
Sumber:
https://www.thestar.com.my/news/nation/2026/07/22/high-time-for-malaysia-to-ban-v**es-say-experts
Di sinilah perubahan bingkai berlaku.
Perbincangan tidak lagi tertumpu kepada:
* keberkesanan penguatkuasaan terhadap sindiket;
* kelemahan kawalan sempadan;
* kegagalan mengesan bahan dadah;
* penjualan produk haram dalam talian;
* pemantauan makmal;
* kelewatan pendaftaran produk;
* atau pemisahan pasaran sah daripada pasaran gelap.
Sebaliknya, setiap insiden digunakan untuk menguatkan satu kesimp**an yang sama: haramkan v**e.
Apabila kes sindiket dijadikan gambaran umum terhadap keseluruhan industri, masyarakat tidak lagi melihat perbezaan antara peniaga berlesen dengan pengedar dadah.
Inilah ciri utama pembentukan propaganda dasar: fakta tertentu tidak semestinya palsu, tetapi ia dipilih, disusun dan diulang tanpa konteks yang mencukupi sehingga menghasilkan kesimp**an yang lebih besar daripada apa yang sebenarnya boleh dibuktikan oleh data.
⸻
4. Peringkat keempat: angka RM369 juta digunakan sebagai tekanan emosi
Pada 29 Julai 2026, Kementerian Kesihatan dilaporkan menyatakan bahawa beban kos kesihatan dan ekonomi berkaitan v**e dianggarkan mencapai kira-kira RM369 juta setahun.
Perkataan yang paling penting ialah “dianggarkan.”
Sumber:
https://bernama.com/en/region/news.php?id=2587498
Namun dalam laporan media dan kenyataan susulan, angka tersebut mudah dibaca oleh masyarakat seolah-olah ia merupakan bil rawatan sebenar yang telah dibayar hospital bagi pesakit v**e dalam satu tahun tertentu.
Pada 30 Julai 2026, CAP menggunakan angka RM369 juta itu untuk mendesak pengharaman sepenuhnya dan menyifatkan kos berkenaan sebagai pembaziran yang boleh dielakkan.
Sumber:
https://malaysiagazette.com/2026/07/30/kos-rawatan-cecah-rm369-juta-cap-desak-v**e-diharamkan/
Masalah metodologinya ialah unjuran ekonomi tidak sama dengan rekod klinikal sebenar.
Satu anggaran boleh dibina daripada andaian mengenai:
* jumlah pengguna;
* kebarangkalian penyakit;
* kadar rawatan;
* produktiviti yang hilang;
* kos kematian pramatang;
* trend penggunaan masa hadapan;
* dan tempoh unjuran beberapa tahun.
Angka sedemikian mungkin berguna untuk perancangan dasar, tetapi ia tidak boleh dipersembahkan seolah-olah merupakan jumlah pesakit sebenar, bil hospital sebenar atau kerugian tunai yang telah diaudit.
Lebih penting lagi, unjuran yang dibangunkan sebelum pelaksanaan penuh Akta 852 tidak semestinya menggambarkan kesan selepas:
* pendaftaran produk diwajibkan;
* had pembungkusan diperkenalkan;
* jualan dalam talian dilarang;
* promosi disekat;
* jualan kepada bawah umur dilarang;
* pelabelan dikawal;
* dan penguatkuasaan diperluaskan.
Sekiranya dasar telah berubah, unjuran lama perlu dinilai semula berdasarkan keadaan baharu. Mengulang angka yang sama tanpa menjelaskan perubahan dasar boleh mengelirukan masyarakat.
⸻
5. Peringkat kelima: kelemahan pelaksanaan Akta 852 tidak dibincangkan
Sekiranya masih terdapat produk haram, penjualan bawah umur atau cecair tidak berdaftar selepas Akta 852 dikuatkuasakan, persoalan yang wajar ditanya ialah:
Adakah undang-undang itu gagal—atau pelaksanaannya belum dilaksanakan secara konsisten?
Akta 852 memberi kuasa untuk mengawal penjualan, pemasaran, pembungkusan dan pendaftaran. Kastam p**a mempunyai sistem pelesenan, dokumentasi dan kawalan pengilang.
Oleh itu, penyelesaian dasar sepatutnya termasuk:
* mempercepat dan memperjelas pendaftaran produk;
* mengaudit kilang dan pengimport;
* mewajibkan ujian makmal;
* mewujudkan sistem jejak dan kesan;
* menyekat penjualan kepada kanak-kanak;
* memperketat jualan dalam talian;
* memburu produk dadah dan tiruan;
* serta membezakan produk berdaftar daripada barangan pasaran gelap.
Tetapi langkah-langkah ini hampir tidak mendapat perhatian setanding dengan gesaan pengharaman.
Apabila pendaftaran diperlahan atau dihentikan, tetapi produk tidak berdaftar terus berada dalam pasaran, kegagalan pentadbiran itu kemudian boleh digunakan sebagai bukti bahawa kawal selia “tidak berkesan”.
Ini menghasilkan kitaran yang berbahaya:
pendaftaran terhalang → pasaran sah mengecil → pasaran haram berkembang → kes haram meningkat → kes tersebut digunakan untuk menyokong pengharaman.
Dasar sedemikian bukan membuktikan kawal selia telah gagal. Ia mungkin membuktikan bahawa kawal selia tidak diberi peluang untuk berfungsi sepenuhnya.
⸻
6. Rokok kekal di rak, tetapi v**e digambarkan sebagai musuh utama
Bahagian paling ketara dalam keseluruhan naratif ini ialah ketidakseimbangan layanan terhadap rokok.
Rokok masih:
* dijual secara terbuka;
* berada di kedai serbaneka;
* dikenakan cukai;
* dikilangkan dan diimport;
* serta kekal sebagai produk pengguna yang sah.
Kastam mengesahkan bahawa rokok dikenakan duti eksais RM0.40 sebatang, bersamaan RM8 bagi pek 20 batang.
Sumber:
https://myexcise.customs.gov.my/myexcise/services/rokok/
Pada masa yang sama, laporan tempatan pada Jun 2026 memetik data NHMS 2023 bahawa Malaysia mempunyai sekitar 4.8 juta perokok dewasa, atau kira-kira 19 peratus penduduk dewasa.
Sumber:
https://malaysiagazette.com/2026/06/04/penggunaan-rokok-v**e-dalam-kalangan-belia-membimbangkan-pakar-ums/
Namun dalam gelombang laporan media Julai 2026, rokok tidak menerima tekanan naratif yang setara.
Tiada desakan harian berdasarkan setiap kes kanser untuk menutup semua penjualan rokok.
Tiada setiap rampasan rokok haram digunakan untuk menghukum semua pengilang rokok berlesen.
Tiada setiap kes pelajar merokok dijadikan alasan bahawa keseluruhan sistem percukaian rokok perlu dimansuhkan serta-merta.
Sebaliknya, apabila dadah ditemui dalam cecair yang digunakan melalui peranti v**e, keseluruhan kategori v**e terus diseret ke kandang pesalah.
Ini menimbulkan persoalan yang sah:
Mengapa produk pembakaran yang telah lama dikaitkan dengan jutaan perokok diberi layanan sebagai komoditi terkawal, sedangkan v**e—yang juga telah dimasukkan secara khusus ke dalam Akta 852—digambarkan seolah-olah tidak boleh dikawal langsung?
Sebuah komentar MalaysiaGazette pada 2025 turut membangkitkan percanggahan yang sama: mengapa v**e ditekan melalui larangan selektif sedangkan rokok kekal tersedia di ribuan kedai?
Sumber:
https://malaysiagazette.com/2025/06/10/first-v**e-next-cake-the-slippery-slope-of-selective-bans/
⸻
7. Garis masa pembentukan naratif pengharaman
1 Oktober 2024
Akta 852 mula berkuat kuasa. Kerajaan memperkenalkan kawalan terhadap pendaftaran, penjualan, pemasaran, pembungkusan dan penggunaan produk merokok termasuk v**e.
Sumber:
https://infosihat.moh.gov.my/images/media_sihat/lain_lain/Akta%20852%20%26%20Akta%20Makanan%20Pindaan%202024/FAQ%20PELAKSANAAN%20PENGUATKUASAAN%20AKTA%20852.pdf
28 Julai 2025
Menteri Kesihatan mengumumkan bahawa kerajaan sedang mempertimbangkan pengharaman v**e di seluruh negara.
Sumber:
https://www.thestar.com.my/news/nation/2025/07/28/putrajaya-considering-nationwide-v**e-ban-says-health-minister
9 Ogos 2025
Pengharaman dinyatakan bukan lagi persoalan “jika”, tetapi “bila”.
Sumber:
https://www.thestar.com.my/news/nation/2025/08/09/nationwide-v**e-ban-no-longer-an-039if039-matter-says-dzulkefly
25 September 2025
KKM menyasarkan pengharaman penuh menjelang pertengahan 2026.
Sumber:
https://malaysiagazette.com/2025/09/25/kkm-sasar-haramkan-v**e-sepenuhnya-pertengahan-2026/
16 Disember 2025
Laporan media menyatakan pengharaman penuh disasarkan untuk dimuktamadkan pada 2026.
Sumber:
https://malaysiagazette.com/2025/12/16/v**e-diharamkan-sepenuhnya-pada-2026/
6 Januari 2026
Menteri Kesihatan menyatakan larangan akan dilaksanakan secara berperingkat, bermula dengan sistem terbuka.
Sumber:
https://www.thestar.com.my/news/nation/2026/01/06/health-minister-outlines-plan-to-ban-open-v**e-systems-first
20 Jun 2026
Sebanyak 402 kes v**e bercampur dadah sintetik disebut sebagai asas yang menguatkan cadangan pengharaman.
Sumber:
https://www.bernama.com/en/general/news.php?id=2571000
9 Julai 2026
Lebih 700 kilogram produk disyaki bercampur bahan terlarang dilaporkan dirampas, dengan 585 tangkapan sejak 2023.
Sumber:
https://bernama.com/en/general/news.php?id=2578630
22 Julai 2026
The Star menerbitkan gesaan pakar supaya Malaysia mengharamkan v**e, dengan fokus terhadap v**e bercampur dadah dan remaja.
Sumber:
https://www.thestar.com.my/news/nation/2026/07/22/high-time-for-malaysia-to-ban-v**es-say-experts
27 Julai 2026
AADK memberi amaran bahawa cecair v**e bercampur dadah sintetik menjadi ancaman baharu kepada golongan muda.
Sumber:
https://bernama.com/en/news.php?id=2586344
29 Julai 2026
Angka anggaran RM369 juta setahun bagi beban kesihatan dan ekonomi berkaitan v**e diumumkan.
Sumber:
https://bernama.com/en/region/news.php?id=2587498
30 Julai 2026
CAP menggunakan angka RM369 juta untuk menggesa pengharaman penuh.
Sumber:
https://malaysiagazette.com/2026/07/30/kos-rawatan-cecah-rm369-juta-cap-desak-v**e-diharamkan/
⸻
8. Formula naratif yang digunakan
Apabila keseluruhan urutan ini disusun, coraknya menjadi jelas:
Langkah 1: Umumkan hasrat mengharamkan v**e.
Langkah 2: Ulang bahawa pengharaman hanya menunggu masa.
Langkah 3: Pilih kes penyalahgunaan dadah melalui peranti v**e.
Langkah 4: Kurangkan pemisahan antara sindiket dadah dengan industri sah.
Langkah 5: Gunakan angka rampasan dan tangkapan sebagai gambaran terhadap keseluruhan pasaran.
Langkah 6: Masukkan isu kanak-kanak dan pelajar untuk meningkatkan tekanan moral.
Langkah 7: Perkenalkan angka kos RM369 juta sebagai tekanan ekonomi.
Langkah 8: Dapatkan pertubuhan serta “pakar” untuk mengulangi tuntutan yang sama.
Langkah 9: Kurangkan perbincangan mengenai keberkesanan sebenar Akta 852.
Langkah 10: Biarkan rokok kekal di luar fokus utama walaupun bilangan perokok jauh lebih besar.
Hasil akhirnya ialah persepsi bahawa v**e merupakan ancaman luar biasa yang tidak boleh dikawal—walaupun kerajaan sendiri telah menggubal undang-undang khusus untuk mengawalnya.
⸻
9. Ini bukan hujah bahawa v**e bebas risiko
Analisis ini tidak mendakwa bahawa v**e selamat sepenuhnya.
V**e mengandungi risiko dan perlu dikawal. Penjualan kepada kanak-kanak mesti dihukum tegas. Produk tidak berdaftar mesti dirampas. Cecair yang mengandungi dadah mesti ditangani di bawah undang-undang dadah. Pengilang yang melanggar standard mesti didakwa.
Tetapi dasar kesihatan awam perlu berasaskan:
* data klinikal yang boleh disahkan;
* pemisahan jelas antara produk sah dan dadah;
* penilaian keberkesanan Akta 852;
* perbandingan risiko yang konsisten;
* serta analisis kesan pengharaman terhadap pasaran gelap.
Kesihatan awam tidak boleh dibina melalui kekeliruan kategori.
Sindiket dadah bukan industri v**e berdaftar.
Cecair dadah bukan produk yang mematuhi Akta 852.
Anggaran ekonomi bukan bil rawatan sebenar.
Dan kegagalan melaksanakan undang-undang bukan bukti bahawa undang-undang tersebut mesti dibuang.
⸻
KESIMP**AN: YANG GAGAL DINILAI BUKAN V**E SAHAJA, TETAPI DASAR KERAJAAN SENDIRI
Malaysia telah membelanjakan masa, sumber pentadbiran dan modal industri untuk membangunkan Akta 852.
Pengilang diminta mendapatkan lesen.
Produk diminta didaftarkan.
Pembungkusan dikawal.
Jualan kepada kanak-kanak dilarang.
Promosi disekat.
Cukai dikutip.
Namun sebelum hasil sebenar sistem itu dinilai secara terbuka, v**e kembali diletakkan di kandang pesalah dan pengharaman dipersembahkan sebagai satu-satunya penyelesaian.
Lebih ganjil, rokok terus dijual secara sah dan dikenakan cukai, sedangkan v**e digambarkan seolah-olah lebih berbahaya daripada sindiket dadah, rokok haram dan kelemahan penguatkuasaan digabungkan sekali.
Sekiranya Akta 852 belum dilaksanakan sepenuhnya, kuatkuasakan.
Sekiranya pendaftaran mempunyai kelemahan, baiki.
Sekiranya ada produk haram, rampas.
Sekiranya ada sindiket dadah, dakwa.
Sekiranya ada peniaga menjual kepada kanak-kanak, tutup premis dan kenakan hukuman maksimum.
Tetapi jangan membina undang-undang, mengutip fi dan cukai, mengarahkan industri mematuhi peraturan—kemudian menggunakan kesalahan sindiket yang tidak mematuhi undang-undang sebagai alasan untuk menghukum semua pihak yang telah patuh.
Itu bukan kegagalan kawal selia.
Itu ialah kegagalan memberi peluang kepada kawal selia yang dibangunkan oleh kerajaan sendiri untuk berfungsi.
PENAFIAN
Artikel ini ialah analisis kritikal terhadap pembentukan naratif media dan dasar awam. Penggunaan istilah “propaganda” merujuk kepada corak pemilihan, pengulangan dan pembingkaian maklumat yang boleh menghasilkan persepsi tertentu; ia bukan tuduhan bahawa semua laporan media atau kenyataan pihak berkuasa adalah palsu. Artikel ini tidak menggalakkan penggunaan v**e oleh individu bukan perokok, kanak-kanak atau remaja, dan tidak menafikan bahawa v**e mempunyai risiko kesihatan. Semua produk perlu mematuhi Akta 852 dan undang-undang berkaitan, manakala sebarang penyalahgunaan dadah mesti ditangani dengan tegas di bawah undang-undang jenayah dan dadah.
