09/10/2026
MASJID AL-AQSA & KUBAH BATU: WARISAN ISLAM DI BAITULMAQDIS 🇵🇸
Di tengah-tengah Kota Lama Baitulmaqdis, Palestin, terletaknya sebuah kawasan yang sangat istimewa dalam sejarah Islam, iaitu kompleks Al-Haram al-Sharif, yang juga dikenali sebagai kompleks Al-Aqsa.
Kawasan ini bukan sekadar tempat ibadah, malah menyimpan sejarah panjang yang berkait rapat dengan perkembangan Islam, keindahan seni bina Islam dan kehidupan masyarakat Palestin sejak berabad-abad lamanya.
1. Mengenali Kompleks Al-Aqsa
Apabila menyebut Masjid Al-Aqsa, ramai yang membayangkan sebuah bangunan masjid berkubah kelabu keperakan. Namun, kompleks Al-Aqsa sebenarnya merangkumi kawasan yang luas, lengkap dengan pelbagai bangunan, ruang solat, halaman dan struktur bersejarah.
Antara mercu tanda paling terkenal di kawasan ini ialah Masjid Al-Qibli, yang mempunyai kubah kelabu keperakan, dan Kubah Batu (Dome of the Rock), yang mudah dikenali melalui kubah emasnya.
Walaupun kedua-duanya terletak dalam kompleks suci yang sama, kedua-duanya merupakan struktur berbeza dengan sejarah dan ciri seni bina tersendiri.
2. Kedudukan Al-Aqsa dalam Sejarah Islam
Kedudukan Baitulmaqdis dalam Islam berkait rapat dengan peristiwa Israk dan Mikraj Nabi Muhammad SAW.
Dalam peristiwa Israk, Rasulullah SAW diperjalankan pada waktu malam dari Masjidil Haram di Makkah ke Masjid Al-Aqsa. Peristiwa agung ini disebut dalam Surah Al-Isra’, ayat pertama, yang menceritakan perjalanan malam tersebut.
Masjid Al-Aqsa juga mempunyai kedudukan penting dalam sejarah awal umat Islam kerana kawasan ini dikaitkan dengan kiblat pertama umat Islam sebelum arah kiblat dipindahkan ke Kaabah di Makkah.
Selain itu, Masjid Al-Aqsa merupakan salah satu daripada tiga masjid yang disebut dalam hadis sebagai tempat yang diberikan keistimewaan untuk perjalanan khusus bagi tujuan ibadah.
Disebabkan sejarah dan kedudukannya yang istimewa, Al-Aqsa terus dekat di hati umat Islam di seluruh dunia. Ia melambangkan hubungan antara sejarah para nabi, ibadah dan warisan Islam yang diwariskan daripada satu generasi kepada generasi seterusnya.
3. Kubah Batu: Keindahan Seni Bina Islam Sejak Abad Ketujuh
Antara bangunan paling ikonik di Baitulmaqdis ialah Kubah Batu atau Dome of the Rock. Dengan kubah emas yang menyerlah serta dinding yang dihiasi corak geometri, mozek dan seni khat Arab, bangunan ini menjadi antara mercu tanda seni bina Islam yang paling dikenali di dunia.
Kubah Batu dibina pada zaman pemerintahan Khalifah Umayyah, Abdul Malik bin Marwan, sekitar tahun 691–692 Masihi. Ia merupakan antara monumen seni bina Islam terawal yang masih berdiri hingga hari ini.
Bangunan ini mempunyai pelan berbentuk segi lapan, manakala bahagian dalamnya dihiasi dengan mozek, corak tumbuhan dan tulisan Arab yang memperlihatkan kehalusan seni pertukangan pada zaman tersebut.
Kubah Batu didirikan di sekitar batu yang dikenali sebagai Foundation Stone, yang mempunyai kepentingan dalam tradisi keagamaan di rantau tersebut. Dalam tradisi Islam, kawasan ini turut dikaitkan dengan peristiwa Israk dan Mikraj.
Satu perkara yang menarik untuk diketahui ialah Kubah Batu bukanlah bangunan yang sama dengan Masjid Al-Qibli. Masjid Al-Qibli ialah bangunan masjid berkubah kelabu keperakan yang turut terletak dalam kompleks Al-Aqsa. Kedua-duanya mempunyai identiti seni bina dan fungsi tersendiri.
Sehingga hari ini, Kubah Batu terus menjadi lambang warisan seni bina Islam, memperlihatkan bagaimana keindahan, kemahiran pertukangan dan nilai keagamaan digabungkan dalam sebuah monumen bersejarah.
Warisan yang Terus Hidup
Kompleks Al-Aqsa dan Kubah Batu bukan sekadar mercu tanda bersejarah. Kedua-duanya membawa makna yang mendalam dalam sejarah Islam serta menjadi sebahagian daripada warisan dan identiti masyarakat Palestin.
Mengenali sejarah Baitulmaqdis membantu kita memahami nilai tempat ini dengan lebih mendalam, menghargai keindahan warisan Islam dan memastikan kisahnya terus dikenali oleh generasi akan datang.
