04/06/2026
Is liefde dan niet voorwaardelijk?
Waarom kan ik geen liefde krijgen zonder voorwaarden? Een vraag waar ik al vele jaren mee loop. Die voelt zwaar, loodzwaar. Wie ervaarde dit ook, voor wie was liefde ook voorwaardelijk.
Kruipend omhoog langs de lijnen van mijn familiestamboom, stoppen we al snel bij mijn moeder. Haar liefde kende voorwaarden. Je kreeg het als je eraan voldeed, je eigenlijk onderschikte aan de op dat moment geldende voorwaarden en dat deed ik.
Nu, kijkend vanuit een andere invalshoek, naar hoe zij leerde dat liefde voorwaardelijk is en ze eigenlijk nog steeds kijkend is, vol verwachting, naar haar vader, mijn opa. Een strenge man, die graag overheerst, enkel op latere leeftijd werd hij wat zachter. Hij keek op vrouwen neer, die waren er echter om ter dienste te staan, niet om wat te bereiken, dat doen de mannen. Geheel volgens de normen van de maatschappij van toen. Vrouwen maakten zich kleiner, zo niet, dan zouden ze dat weten ook. En de vrouwen naast en onder opa wisten dat, donders goed. De verandering voor mij kwam, toen ik naar de agrarische school ging. Nou! dat was wat, opa was namelijk ook van boerenafkomst en ik eerde dat op die manier.
Staand en wachtend op de grup, achter een net afgekalfde koe, met een eruitgewerkte baarmoeder, rustend op een rekje, in mijn armen. Het kalf bleek een beste lu**el te zijn en zijn moeder had alles gegeven om deze eruit te werken en kon nog niet stoppen met persen. Het wachten was dan ook op de veearts. De staldeur ging open en daar kwam in plaats van de verwachte veearts, mijn opa binnengelopen, met open mond nam hij het hele tafereel waar. Ineens trok hij zijn jas uit, stroopte zijn mouwen op en kwam naast me staan om mij te helpen het rekje met daarop de uitgewerkte baarmoeder hoog te houden. De persdrang nam af en ik begon de baarmoeder terug te duwen met de hulp van opa. Ondertussen maakte de inmiddels gearriveerde veearts zijn spullen gereed om een zogeheten bĂŒhner-bandje vast te hechten, zodat de baarmoeder er niet opnieuw uit kon komen.
De veearts moest ook nog even naar de buurman, een ouderwets boertje die al op leeftijd was, hij had nog enkele koetjes. De veearts vroeg of we ook even mee wilden komen, want hij kon de hulp wel even gebruiken. Dus met mijn stageboerin en opa, stak ik het kleine weggetje over naar "Johan, van de overkante".
Daar was op dat moment een vaars, die voor het eerst moest afkalven en er enorm moeite mee had. 2 pootjes en een stukje snuit, staken er al uit, maar verder kwam ze niet. De veearts legde kettinkjes om de pootjes en gaf mij deze, ik begon voorzichtig te trekken, de veearts hielp met oprekken en daar schoot het kalf de wereld in. Er bleek nog een kalfje in te zitten, al ging deze een stuk gemakkelijker. Even later lagen er 2 vaarsjes bij te komen in het stro en wij keken lachend toe.
Ondertussen had opa alles zo ontzettend trots gadegeslagen, hij glunderde gewoon. "Zo!" zegt mijn stageboerin "Nu is het tied veur koffie!" En weer stak het hele gezelschap en dit keer met Johan in touw, het weggetje weer over.
"Mooi hĂš, die opa van jou, kijk hem trots zijn, hij wist niet wat hem overkwam!" zei ze toen ze me aanstootte en me een knipoog gaf.
Vanaf dat moment was er wat verandert bij mijn opa, hij raakte niet uitgepraat over wat hij had gezien en vooral wat hij, zijn kleindochter had zien doen. Die was maar wat mans!
Degene die vooral meelachte als een boer met kiespijn, was mijn moeder, het stak haar. Nu begrijpelijk, maar toen echter niet. Al gauw werd er binnen onze 4 muren niet veel meer over gesproken, het negatieve spiraal thuis werd zelfs nog iets meer aangezwengeld en stonk ik vooral flink als ik terugkwam van mijn stages en mijn moeder haar neus ervoor optrok.
Maar voor mijn opa niet, waar vrouwen eerst minder waren in zijn ogen, had ik hem toch even laten zien dat zijn perspectief niet klopte en was hij vol belangstelling was sindsdien, in mijn vervolg op de landbouwschool. Het liefst wilde hij overal wel komen kijken, waar ik stage liep.
En dat werd natuurlijk gevoeld door mijn moeder, al was ik onwetend.
De liefde die ik eigenlijk zo van haar verlangde, werd nog scherper onder toezicht gesteld. Ik kreeg het wel, maar in ruil voor het geven van geld, voor boodschappen en sigaretten die ik mee nam, rekeningen, wat zij even niet betalen kon, betaalde ik vaak samen met mijn broer.
Na de scheiding van mijn ouders en wij inmiddels een eigen huurhuis hadden, kreeg ik ook een vaste baan aangeboden, in de veehouderij, dat wat ik zo leuk vond én ging ineens véél meer verdienen dan enkel met mijn zaterdagbaantje.
Toen ze op een dag mijn post gezien had en besefte wat ik in een maand verdiende, zei ze; "Jouw broer werkt 6 dagen in de week en jij maar 4, soms 5, en jij verdient zóvéél meer?!". Dat kon blijkbaar niet, dan kon ik ook meer gaan meebetalen. En ik deed het, wat dat was wat ik geconditioneerd was om te doen, hopelijk in ruil voor wat moederliefde, aandacht en een "veilig" thuis.
Nu kan ik naar deze pijnlijke periode wel heel anders terugkijken als toen ik er net uit was. Het enige wat mijn moeder wilde, was van haar vader wat ik kreeg, aandacht, lof, trots, enkel doordat ik mijn 'mannetje' sta. Mijn moeders gemis kan ik niet fixen, het mijne echter wel.
Ik mag en kan mijn balans terug gaan pakken, zowel mijn mannelijke als vrouwelijke kant insluiten, evenredig en gelijkwaardig.
Ik hoef mijn mannetje niet continu meer te staan, die loyaliteit naar opa hoeft niet meer en die zwaarte ervan mag ik loslaten. De flexilijn van mijn moeder naar mij toe, waar ik mezelf terug zie in de symboliek als die trouwe hond, heb ik losgeclipt en de lijn terug laten vliegen naar zijn behuizing, want liefde ligt niet aan een lijntje, ik mag dit ervaren als iets vanzelfsprekend, als iets vrijblijvend, wat spontaan vrij en over en weer dartelt, maar vooral onbegrensd en onvoorwaardelijk.
En kijkend naar mijn jongens, zie ik het ineens, nog duidelijker, elk op hun eigen manier zijn ze zoveel mans en toch ook zo gevoelig. En dat is ook gewoon okĂ©, niet meer, maar vooral niet minderâ€ïžâđ©č
đ±www.opjeplekbijlianne.nl
