09/06/2026
PIRIFORMIS
We kennen allemaal het woord “ischias”.
Maar Travell en Simons maken een belangrijk onderscheid: pijn die naar het been trekt is een beschrijving, geen diagnose.
En bij de Piriformis is het verraderlijke dat een pijnlijke plek of MTrP (myofasciale triggerpoint) een patroon kan geven dat heel overtuigend lijkt op radiculaire pijn, terwijl het myofasciaal of lokaal in de bil begint.
Dit is waarom je hem zo makkelijk mist
De pijn wordt vaak gevoeld rond de si-regio, in de bil en achter het heupgewricht.
Het kan ook uitbreiden over het proximale deel van de achterzijde van het bovenbeen.
Daardoor denken cliënten vaak aan hamstring, lies, “heup” of “lage rug”, en niet aan een diepe bilspier.
Travell en Simons beschrijven dat klachten vaak verergeren bij zitten, zeker bij langdurige heupflexie en weinig bewegen.
Ze noemen specifieke houdingen die Piriformis triggerpoints kunnen onderhouden, zoals lang autorijden met de heupen gebogen en knieën uit elkaar, of het zitten op één voet.
Ze noemen het ook “back pocket sciatica”: druk door een portemonnee in de achterzak kan de diepe heuprotatoren, vooral de Piriformis, overbelasten en klachten in bil en lage rug geven die makkelijk aan “zenuwdruk” worden toegeschreven.
Travell en Simons zeggen expliciet dat pijnreferentie vanuit Piriformis en andere externe rotatoren alleen meestal geen typische ischiaspatroon geeft.
Als er echt een breed zenuwbeeld is, moet je ook aan zenuwbeknelling en andere mogelijke oorzaken denken.
Ze noemen dat het Piriformis muscle syndrome een controversiële term is en dat soms andere diepe heuprotatoren, of zelfs gewrichtsdysfunctie, de eigenlijke bron kunnen zijn.
Een snelle kapstok
Piriformis myofasciale pijn herken je volgens hen o.a. aan het karakteristieke pijnpatroon, aan reproduceerbare gevoeligheid bij palpatie, en aan provocatie bij houdingen of bewegingen die spanning op de Piriformis zetten.
Ze noemen ook dat symptomen gemakkelijk te verwarren zijn met zenuwwortelprikkeling en dat je dus bewust de Piriformis moet onderzoeken bij elke “ischias”-vermoeden.
Praktisch
Als iemand zegt: zitten is duidelijk erger, en de pijn zit in bil/si en trekt soms naar de achterkant van het been, zet de Piriformis dan hoog op je verdachtenlijst.
Vraag meteen door naar portemonnee achterzak, lang autorijden, zitten op één voet en langdurig op een been hangen.
En blijf scherp: bij duidelijke paresthesiën of klachten die ver voorbij het midden van het bovenbeen lopen, dan wil je naast MTrP’s ook zenuwirritatie en lumbale oorzaken onderzoeken.
Bron: travell & simons, myofascial pain and dysfunction: the trigger point manual
Wil je deze en andere spieren goed leren behandelen?
Dan kan door de techniek-video's (per spier) in de Pijngids te bekijken of door je aan te melden voor Spier van de week. Iedere week een spier in je mailbox met twee duidelijke behandelopties.
www.triggerpointcoach.nl/spier-van-de-week-academy/
www.pijngids.nl
