Shubham Health Clinic, Rupandehi, Bhairahawa (2026)

25/04/2026

#उमेर_अनुसार_बच्चाको_सामान्य_तौल

बच्चाको तौल (weight) उमेर अनुसार मिलिरहेको छ कि छैन भन्ने कुरा बच्चाको स्वास्थ्य बुझ्न धेरै महत्वपूर्ण हुन्छ। यहाँ म तपाईंलाई उमेर अनुसार तौल, र तौल बढाउन के ध्यान दिने

👶 उमेर अनुसार बच्चाको सामान्य तौल (Weight Chart)
🔹 जन्मेदेखि 1 वर्षसम्म
जन्म हुँदा: 2.5 – 4 kg
5 महिना: जन्म तौलको 2 गुणा
1 वर्ष: जन्म तौलको 3 गुणा (~8–10 kg)

🔹 1 – 5 वर्षसम्म
सामान्य formula 👇
👉 Weight (kg) = (Age in years × 2) + 8

उदाहरण:
2 वर्ष → (2×2)+8 = 12 kg
3 वर्ष → 14 kg
5 वर्ष → 18 kg

🔹 5 – 10 वर्षसम्म
👉 Weight (kg) = (Age × 2) + 10

उदाहरण:
6 वर्ष → 22 kg
8 वर्ष → 26 kg
10 वर्ष → 30 kg

📌 नोट:
-केटा र केटीमा सानो फरक हुन सक्छ
-बच्चाको height, खानपान, genetics अनुसार पनि फरक पर्छ
-धेरै कम वा धेरै बढी भएमा जाँच गर्नुपर्छ

⚠️ बच्चाको तौल कम भएको संकेत
-उमेर अनुसार धेरै कम तौल
-बारम्बार बिरामी हुने
-कमजोरी, खेल्न नमान्ने
-कुपोषणको जोखिम

🍲 बच्चाको तौल बढाउन के ध्यान दिने?
1. 🥗 सन्तुलित आहार (Balanced Diet)
-दाल, भात, तरकारी, फलफूल
-दूध, दही, घ्यू
-अण्डा 🥚 (protein धेरै हुन्छ)
-मासु, माछा (सम्भव भएमा)

2. 🍼 साना बच्चाको लागि
-6 महिना सम्म exclusive breastfeeding

6 महिना पछि:
-लिटो, जाउलो, दालभात
-केरा, आलु, अण्डा

3. 🍌 Energy-rich खाना
-केरा, सख्खर (gud)
-घ्यू/मक्खन
-दुधजन्य पदार्थ

4. ⏰ समयमै खाना खुवाउने
-दिनमा 4–5 पटक थोरै थोरै meal
-जबरजस्ती नखुवाउने

5. 🧼 सरसफाइ
-सफा खाना
-हात धोएर खुवाउने 👉 यसले Diarrhea बाट बचाउँछ

6. 💊 नियमित खोप र Vitamin
-समयमै vaccination
-Vitamin A program (नेपालमा धेरै महत्वपूर्ण)

7. 🏃 खेलकुद र सक्रियता
-बच्चा active भए appetite बढ्छ

8. 😴 पर्याप्त निद्रा
-राम्रो growth का लागि आवश्यक

🚨 कहिले डाक्टर देखाउने?
-तौल बढिरहेको छैन
-अचानक घट्दै छ
-बच्चा धेरै कमजोर देखिन्छ

👍 निष्कर्ष
👉 बच्चाको तौल मात्र हेरेर होइन,
👉 समग्र विकास (height, activity, appetite) पनि हेर्नुपर्छ।

22/04/2026

गर्मी मौसममा पानीको महत्व
गर्मी मौसममा बच्चालाई पानी खुवाउनु निकै महत्वपूर्ण हुन्छ। शरीरको ६०–७०% भाग पानीले बनेको हुन्छ, त्यसैले पानीको कमी हुँदा बच्चामा धेरै समस्या आउन सक्छ।
🌞 गर्मीमा पानीको महत्व
-शरीरलाई चिसो राख्न मद्दत गर्छ
-डिहाइड्रेसन (Dehydration) बाट बचाउँछ
-पाचन प्रणाली राम्रो राख्छ
-छाला र मस्तिष्कलाई स्वस्थ राख्छ
-थकान र कमजोरी कम गर्छ
👶 बच्चालाई कति पानी खुवाउने?
👉 उमेर अनुसार फरक हुन्छ:
🍼 ०–६ महिना
-आमाको दूध मात्र पर्याप्त हुन्छ
-छुट्टै पानी दिनु पर्दैन
🍼 ६ महिना–१ वर्ष
-दूधसँगै थोरै पानी (२–३ पटक, ५०–१०० ml)
-जब खाना सुरु हुन्छ, पानी पनि दिन थाल्नु
👦 १–३ वर्ष
-दैनिक १–१.३ लिटर (४–५ गिलास)
👧 ४–८ वर्ष
-दैनिक १.३–१.७ लिटर (५–७ गिलास)
👦👧 ९–१३ वर्ष
-दैनिक १.८–२.४ लिटर (७–१० गिलास)
👉 खेल्ने, पसिना आउने वा धेरै गर्मीमा अझ बढी पानी चाहिन्छ
⚠️ पानी कम हुँदा देखिने लक्षण
-मुख सुख्खा हुनु
-पिसाब कम वा गाढा हुनु
-थकान, चक्कर
-आँखा भित्र धस्सिनु
-रोए पनि आँसु नआउनु
👉 यी लक्षण देखिएमा तुरुन्त पानी वा ORS दिनुहोस्
💡 बच्चालाई पानी कसरी खुवाउने?
-एकैचोटि धेरै होइन, थोरै–थोरै गरेर बारम्बार दिनु
-खेल्दै गर्दा पनि पानी सम्झाएर दिनु
-सफा, उमालेको वा फिल्टर गरिएको पानी मात्र दिनु
-पानी फलफूल (जस्तै: Watermelon, Cucumber) पनि दिनु
🚫 के नगर्ने?
-धेरै चिसो (ice) पानी नदिनु
-कोल्ड ड्रिंक वा धेरै चिनी भएको जुस कम दिनु
-फोहोर वा नउमालेको पानी नदिनु
🧠 विशेष सुझाव
-बच्चा आफै पानी माग्दैन, अभिभावकले ध्यान दिनु पर्छ
-स्कूल जाने बच्चालाई पानीको बोतल अनिवार्य दिनु पर्छ
-घाममा धेरै खेल्दा बीच–बीचमा आराम र पानी दिनु पर्छ

25/09/2025

🌍💊 Happy World Pharmacists Day
विश्व फार्मासिस्ट दिवसको शुभकामना!

15/05/2025

कुकुरले टोकेको अवस्थामा तत्काल लिनुपर्ने कदमहरू
१. घाउ सफा गर्नुहोस्
जति सक्दो छिटो साबुन र सफा पानीले टोकेको स्थान कम्तीमा १५ मिनेटसम्म बिस्तारै घिसेर धुनुहोस्
यसले भाइरस वा फोहोर बाहिर निकाल्न मद्दत गर्छ
२. घाउलाई कीटाणु रहित बनाउनुहोस्
सफा गरेपछि स्प्रिट, डेटोल वा आयोडिन लगाउनुहोस् ताकि संक्रमण नहोस्
३. तुरुन्तै स्वास्थकर्मी तथा भेटेरिनरियनसङ्ग सम्पर्क गर्नु होस

घाउ सानो भए पनि नजिकको अस्पतालमा जानुहोस्
डाक्टरलाई स्पष्ट रूपमा कुकुरले टोकेको हो भनेर भन्नुहोस्
जति सक्दो छिटो खोप लागाउनुहोस
खोप जिल्ला अस्पतालहरु मा निशुल्क उपलब्ध हुन्छ

रेबीज खोप तालिका
० औं दिन (टोकेको दिन): पहिलो रेबीज खोप

३ औं दिन: दोस्रो खोप

७ औं दिन: तेस्रो खोप

१४ औं दिन: चौथो खोप

२८ औं दिन: पाँचौँ खोप
यदि टोकेको घाउ गहिरो छ वा अनुहार, घाँटी वा हातमा छ भने, ० औं दिनमा रेबीज इम्युनोग्लोबुलिन पनि लगाइन्छ
घाउ निको भए पनि सबै पाँचवटा खोप पुरा गर्नुअनिवार्य हुन्छ
नोट
यदि तपाइको समुदायमा पनि रेबिज जस्तै लक्ष्यण देखा परेको छ भने यश पशुपन्छी सेवा शाखामा खबर गर्न सक्नुहुन्छ
समयमै आफुले पालेका कुकुर बिरालो हरु लाई रेबिज विरुद्ध को खोप अनिवार्य लगाउनुहोस
रेबिज विरुद्ध को खोप यश पशुपन्छी सेवा शाखा मा निशुल्क उपलब्ध छ ।

28/04/2025

गर्भवति जाँच कति-कति हप्तामा गर्ने र यसको महत्व ?

28/03/2025

वैशाख ६ र ७ गते देशैभर भिटामिन ए क्याप्सुलसँगै जुकाको औषधी खुवाऔं ! .............................
राष्ट्रिय पोषण कार्यक्रम अन्तर्गत वैशाख ६ र ७ गते ६ महिना देखि ५ वर्ष मुनिका बालबालिकालाई भिटामिन ए क्याप्सुल तथा १ वर्ष देखि ५ वर्ष मुनिका बालबालिकालाई जुकाको औषधी खुवाऔं । साथै १५ महिनासम्म लगाउनु पर्ने कुनै नियमित खोप छुटेको छ भने ५ वर्ष मुनिका बालबालिकालाई नजिकैको स्वास्थ्य संस्थामा छुटेको खोप लगाऔं ।

03/02/2025

बसन्त पञ्चमीको हार्दिक शुभकामना।
विद्याकि देवि सरस्वती माताले सबैको मनोकमना पूरा गरून् र सबैलाई ज्ञान, बुद्धि, विवेक दिउन। 🙏❤️
Happy Saraswati Puja to all of you❤️
Shubham Health Clinic

28/01/2025

एच.पि.भी. भनेको के हो?

यो एक प्रकारको भाइरस हो । यसलाई ह्युमन प्यापिलोमा भाइरस (Human Papillomavirus, ) भनिन्छ । पाठेघरको मुखको क्यान्सरको प्रमुख कारक एच.पि.भी. हो । यो भाइरसको २०० भन्दा बढी किसिमका प्रजातिहरू हुन्छन् र तीमध्ये कम्तिमा १२ वटा प्रजाति पाठेघरको मुखको क्यान्सर गराउने प्रमुख कारक मानिन्छ भने यस मध्ये पनि प्रजाति १६ र प्रजाति १८ प्रमुख कारक हुन् । नेपालमा ८० प्रतिशत पाठेघरको मुखको क्यान्सर यि दुई प्रजातिहरूबाट भएको देखिन्छ ।

२०८१ माघ २२ देखि फागुन ६ गते सम्म कक्षा ६ देखि १० सम्मका छात्राहरू र विद्यालय नजाने १० देखि १४ वर्ष उमेरका किशोरीहरूलाई एच.पि.भी खोप दिइँदैछ।

थप जानकारीको लागि पैसा नलाग्ने नम्बर १११५ मा फोन गर्नुहुन अनुरोध छ।

Source: National Health Education Information and Communication Centre

10/01/2025

गर्भावस्थामा ४ पटक भिडियो एक्सरे (USG) किन गर्ने ?

07/12/2024

पोषण तथ्य :--
- जंक फुड भनेको शरीरलाई अति आवश्यक पर्ने Protein, Vitamin खनिज जस्ता अति आवश्यक पदार्थ नभएको वा अतिकम भएको तर चिनी, चिल्लो पदार्थ जस्ता क्यालोरी युक्त तत्व र नुनको मात्रा अत्यधिक भएको खाद्य वस्तु हो।
- अङ्ग्रेजी भाषामा Junk Food भनेको काम नलाग्ने, बेकारको भन्ने अर्थ लाग्छ। त्यसैले नेपालीमा यसलाई पत्रु खाना भन्ने गरिन्छ।

Shubham Health Clinic

25/04/2026

22/04/2026

25/09/2025

15/05/2025

28/04/2025

28/03/2025

03/02/2025

28/01/2025

10/01/2025

07/12/2024

Address

Telephone

Website

Alerts

Contact The Business

Shortcuts

Share

Category