25/02/2022
❤️❤️❤️ट्याटु को सुरुवात आज भन्दा ५ हजार २०० वर्ष अगाडी देखि नै प्रचलनमा आएको पाइन्छ । विभिन्न देशको विभिन्न समुदायमा आफ्नो आफ्नो धार्मिक परम्परा अनुसार ट्याटु हान्ने प्रचलन रहेको पाइन्छ ,त्यस्तै प्रेमको चिन्ह , बेक्तिगत सुन्दरतामा निखार देखाउनको लागि र रोग निवारण ताबिजको रूपमा पनी चर्चित थियो ट्याटु ।
हामी धेरै जनाको मनमा उब्जिने प्रश्न मध्य एक यो पनि होकी के नेपालमा ट्याटु हाम्रै अहिलेको पुस्ता बाट प्रचलनमा आयोको हो त ? वा प्राचीनकाल देखि नै यसको प्रचलन अहिलेको पुस्ता सम्म आइपुगेको हो । यो प्रश्न हजुरहरू जस्तै मलाई नी उब्जियो अनि इनै प्रश्नको उत्तर खोज्न म नेपालको धेरै समुदायहरुमा पुगेँ जस् मध्य महोत्तरी , जनकपुर , चितवनको गाँउहरु आदी ठाउँमा भरमण गरी हरेक प्रश्नको उत्तर खोज्यौँ जस् अनुसार प्राचीन काल देखि नै यसको प्रचलन रहेको पाइन्छ । नेपालमा विभिन्न समुदायमा विभिन्न जातका मानिसहरु बस्दथे , इनै मध्य तराईमा बस्दै आएका जनजातीहरु मध्य थारु , धिमाल , नेवार , गुरुङ , र अन्य जनजाति द्वारा यसको अभ्यास रइआएको पाइन्छ ।
प्राचीनकालमा राजाका साषकहरु भरमणमा जाँदा जनजातिका राम्रा महिलाहरुलाई यौन शोषण गर्ने , कष्ट दिने हुनाले जनजाति महिलाहरुले आफू कुरुप देखिनका लागी ट्याटु खुप्ने गरेको कुरा अझै नी सुन्नमा पाइन्छ ।
विभिन्न समुदायका मानिसहरूमा आफ्नै धर्म , संस्कृति झल्काउने ट्याटु रहेको देख्न सकिन्छ । जस मध्य थारु समुदायमा आफ्नो एक विशेषता छ , कुनै स्त्रीले बिहे अगाडिनै ट्याटु खोपेकै हुनु पर्दछ , ट्याटु नहान्ने स्त्रीले छोएको खान नहुने प्रचलन अझै पनी त्यो समुदायमा देख्न सकिन्छ । तथा विभिन्न चाड पर्वमा समाबेश गराउनका लागि पनी ट्याटु अपरिहार्य उदाहारण रहेको पाइन्छ भने नेवारी परम्परामा पनी यसको आफ्नै विशेषता रहेको छ
काठमाण्डौ उपत्यकाको रातो मच्छिन्द्र जात्रा , इन्द्र जात्रा जस्ता जात्रा र मेलाहरुमा महिला हरूले मसी लगाउने प्रचलन लोकप्रिय नै थियो । विशेष गरी भक्तपुरको तेबल र ठीमिमा ल्हा : चयोगु पनी भन्ने गरेको पाइन्छ ।
ल्हा : भन्नाले मासु बुझिन्छ भने चयोगु भन्नाले लेखन भन्ने बुझिन्छ । नेवारी समुदायमा खुट्टामा ट्याटु खोप्ने उनको शक्तिको प्रतीक पनी मानिन्छ ।
त्यसैले ट्याटु प्रचलन नेपालको इतिहासकाल देखि रहिआएको छ , पहिलेको समाज बाट अहिलेको समाजमा आउँदा धेरै कारणहरु मैले पाएँ , पहिलेको समुदायमा यस्लाई बिकृतिको रूपमा प्रयोग गरेता पनी अझै पनी कतिपय समाजमा यस्लाई इतिहासको चिनो , सुन्दरता , प्राचीनकाल देखि आएको परम्परा , मानेर जोगाउँदै आएको मैले पाएँ । हरेक चाडपर्व हामीलाई उत्तिनै महत्वपूर्ण छ भने के यो पुरानो पुस्ता देखी आएको परम्परालाई अहिलेको पुस्ताले जोगाउनुका साथै अब हामी पछिका पुस्तालाई गोदनीको इतिहास र यस्लाई नी संगै लिएर गयौ भने हाम्रो पुर्खाको झल्को देखिनको लागि नी जोगाउनु पर्छ भनेर सुम्पिनु हाम्रो दायित्व हैन र ? मेरो विचारमा यो हाम्रो नेपालको इतिहासको हो भन्ने सोँचका साथ हाम्रो अहिलेको पुस्ताले हान्ने polynesian , Tribal, maori जस्ता ट्याटुमा गोदनिको झल्को देखिने ट्याटु थपियो भने फुलमा मग्न मग्न आउँने बास्ना जस्तै ,सुनमा सुँगन्ध थपिन्थ्योकी जस्तो लाग्छ मलाई।
