06/08/2026
“Doc, sorry. No choice ako. Wala talaga akong gatas…”
Ito marahil ang isa sa pinakakaraniwang linyang naririnig ko during newborn follow-up.
Ang tanong… talaga bang walang gatas?
Walang nanay na walang kakayahang mag-produce ng sapat na gatas para sa kanilang sanggol - unless meron kang Sheehan Syndrome, endocrine disorder, etc.
Ang breastmilk ay hindi po kasi “iniimbak” sa dibdib. Ginagawa ito kapag may demand. Mas madalas magbreastfeed, mas maraming stimulation, mas maraming gatas.
Kaya medyo mapapailing na lang with matching kunot ng noo na lang ako ang conclusion agad ay, “Wala akong gatas” kapag ang baby ay umiyak lang ng ilang minuto. Parang isang araw ka pa lang nag-gym, tapos sasabihin mo, “Wala talaga akong muscles.” 😅
Ang totoo, maraming nanay ang sumusuko bago pa man mabigyan ng sapat na pagkakataon ang katawan nilang gawin ang trabaho nito.
Oo, mahirap ang breastfeeding.
Masakit minsan.
Nakakapuyat.
Nakakaiyak.
At oo, may mga pagkakataong kailangan talagang mag-supplement. Walang dapat ikahiya kung medically indicated.
Pero bago magclaim na “wala akong gatas,” tanungin muna natin:
✔️ Tama ba ang latch?
✔️ Madalas ba ang pagpapadede?
✔️ Bote ba agad ang unang solusyon sa bawat iyak?
✔️ Nakapagpatulong na ba tayo sa pediatrician, OB, o breastfeeding counselor?
Alam n’yo ba na kahit mga lola ay naipapabalik pa ang gatas sa pamamagitan ng tuloy-tuloy na breast stimulation (relactation)? Paano pa kaya ang isang nanay na bagong panganak, nasa reproductive age, at nasa kasagsagan ng hormones na ginawa mismo ng katawan para sa breastfeeding?
At kung kailangan ng tulong, meron na rin tayong mga paraan para suportahan ang milk production, kabilang ang tamang breastfeeding techniques, counseling, at sa piling sitwasyon, mga gamot na maaaring ireseta ng inyong doktor.
Sa Breastfeeding Week na ito, ang hiling ko lang ay isang bagay:
Huwag agad susuko sa unang iyak.
Minsan, ang kailangan ni baby ay hindi bote.
Kundi kaunting tiyaga, kaunting tiwala… at kaunting panahon para makasabay ang katawan ni mommy.
Kung gusto nating bumuo ng mas malusog, mas matatag, at mas matalinong next generation ng Pinoy, simulan natin sa pinakamagandang unang regalo na kaya nating ibigay—
Breastmilk. ❤️