08/07/2026
Ang cancer cells ay mga selula sa katawan na hindi na sumusunod sa normal na sistema ng katawan. Sa halip na tumigil sa pagdami kapag sapat na ang bilang nila, tuloy-tuloy silang dumadami at maaaring sumira sa mga normal na bahagi ng katawan.
Cancer ay nangyayari kapag may pagbabago o sira sa DNA ng isang cell kaya nawawala ang kontrol nito sa paglaki at paghahati.
Paano naiiba ang cancer cells sa normal cells?
Normal Cells
Lumalaki at naghahati lamang kapag kailangan
Kusang namamatay kapag luma o sira na
Nanatili sa tamang lugar sa katawan
Tumutulong sa normal na function ng organs
Cancer Cells
Patuloy ang pagdami kahit hindi kailangan
Iniiwasan nilang mamatay kaya naiipon sila
Maaaring kumalat sa ibang bahagi ng katawan
Nakakasagabal sa normal na function ng organs
Paano nabubuo ang cancer cells?
Maaaring dahil ito sa kombinasyon ng:
* Pagkakaroon ng genetic mutations
* Paninigarilyo
* Sobrang exposure sa radiation o harmful chemicals
* Ilang viral infections
* Edad
* Lifestyle factors tulad ng obesity at kakulangan sa ehersisyo
Ano ang tumor?
Kapag maraming cancer cells ang nagsama-sama, maaari silang bumuo ng tumor o bukol.
May dalawang uri:
* Benign tumor โ hindi cancer at hindi kumakalat.
* Malignant tumor โ cancerous at maaaring kumalat sa ibang organs.
Ano ang metastasis?
Kapag ang cancer cells ay nakalipat mula sa pinanggalingang organ papunta sa ibang bahagi ng katawan, ito ay tinatawag na metastasis. Halimbawa, ang cancer na nagsimula sa baga ay maaaring kumalat sa buto, atay, o utak.
Isang simpleng halimbawa:
Isipin mo ang katawan bilang isang lungsod at ang mga normal cells ay mga mamamayang sumusunod sa batas. Ang cancer cells naman ay parang mga taong:
*ayaw sumunod sa batas,
* patuloy na dumarami,
* kumukuha ng resources ng ibang tao,
* at lumilipat sa ibang lugar para manggulo rin doon.
