31/05/2026
🫀 ٽيٽرالوجي آف فالوٽ (Tetralogy of Fallot)
پيدائشي نيري دل جي بيماري (Cyanotic Congenital Heart Disease)
ٽيٽرالوجي آف فالوٽ (TOF) ٻارن ۾ پيدا ٿيڻ وقت موجود هڪ پيچيده دل جي بيماري آهي، جنهن ۾ دل جون چار اهم خرابيون گڏ هونديون آهن. انهن خرابين جي ڪري آڪسيجن گهٽ رت جسم ۾ وڃي ٿو، جنهن سبب ٻار جي چپن، زبان ۽ آڱرين ۾ نيرو رنگ (Cyanosis) ظاهر ٿئي ٿو.
🔹 چار بنيادي خرابيون
1️⃣ Ventricular Septal Defect (VSD)
دل جي ساڄي ۽ کاٻي هيٺين خانن (Ventricles) جي وچ ۾ سوراخ موجود هوندو آهي.
2️⃣ Pulmonary Stenosis
ڦڦڙن ڏانهن رت کڻي ويندڙ رڳ (Pulmonary Artery) يا والو تنگ هوندو آهي، جنهن سبب ڦڦڙن تائين رت گهٽ پهچندو آهي.
3️⃣ Overriding Aorta
Aorta پنهنجي صحيح جڳهه بدران ٻنهي وينٽريڪلن مٿان هوندي آهي، جنهن سبب آڪسيجن گهٽ رت جسم ۾ وڃي سگهي ٿو.
4️⃣ Right Ventricular Hypertrophy
ساڄي وينٽريڪل جي ڀت ٿلهي ۽ مضبوط ٿي ويندي آهي، ڇاڪاڻ ته ان کي وڌيڪ دٻاءُ سان رت پمپ ڪرڻو پوي ٿو.
🔹 سبب
✔ حمل دوران جينياتي تبديليون
✔ Down Syndrome جهڙيون جينياتي بيماريون
✔ ماءُ ۾ ذیابيطس
✔ حمل دوران وائرس انفيڪشن (جهڙوڪ Rubella)
✔ سگريٽ نوشي يا شراب جو استعمال
✔ گهڻن ڪيسن ۾ صحيح سبب معلوم نه ٿيندو آهي
🔹 علامتون
🔸 چپن، زبان ۽ آڱرين جو نيرو ٿيڻ (Cyanosis)
🔸 تيز ساهه کڻڻ
🔸 کير پيئڻ دوران ٿڪجڻ
🔸 وزن ۾ واڌ نه ٿيڻ
🔸 راند يا هلڻ دوران ساهه چڙهڻ
🔸 بيهوشي يا چڪر اچڻ
🔸 Squatting Position (ٻار ويهي گوڏا سينو ڏانهن آڻيندو آهي)
🔸 Tet Spells (اوچتو شديد نيرو ٿيڻ ۽ ساهه ۾ تڪليف)
🔹 جسماني جاچ
🩺 Cyanosis
🩺 Clubbing (آڱرين جا ڇيڙا موٽا ٿيڻ)
🩺 دل ۾ Murmur ٻڌڻ
🩺 Oxygen Saturation گهٽ هجڻ
🔹 تشخيص
✅ Echocardiography
سڀ کان اهم ۽ بنيادي جاچ.
✅ ECG
Right Ventricular Hypertrophy ظاهر ڪري سگهي ٿو.
✅ Chest X-Ray
Boot-shaped Heart ڏسي سگهجي ٿو.
✅ Cardiac CT Scan / MRI
دل جي بناوت کي وڌيڪ واضح ڏيکاري ٿو.
✅ Cardiac Catheterization
ڪڏهن ڪڏهن آپريشن کان اڳ ضروري هوندي آهي.
🔹 Tet Spell جو علاج
🚑 ٻار کي گوڏا سينو ڏانهن آڻي ويهاريو
🚑 آڪسيجن ڏيو
🚑 Morphine يا Beta-blockers ڊاڪٽر جي هدايت موجب
🚑 ايمرجنسي طبي مدد حاصل ڪريو
🔹 مستقل علاج
❤️ Surgical Repair
✔ VSD بند ڪيو ويندو
✔ Pulmonary Stenosis درست ڪئي ويندي
✔ رت جي وهڪري کي نارمل ڪيو ويندو
عام طور تي زندگي جي پهرين سال اندر آپريشن جي صلاح ڏني ويندي آهي.
🔹 آپريشن کان پوءِ
✅ گهڻا ٻار عام زندگي گذاري سگهن ٿا
✅ باقاعده Cardiology Follow-up ضروري
✅ Echocardiography وقت بوقت ڪرائڻ گهرجي
✅ جسماني واڌ ويجهه ۽ تعليم عام ٻارن وانگر ٿي سگهي ٿي
🔹 ممڪن پيچيدگيون
⚠ Arrhythmias
⚠ Heart Failure
⚠ Pulmonary Regurgitation
⚠ Infective Endocarditis
⚠ ٻيهر سرجري جي ضرورت
🔹 اهم پيغام
Tetralogy of Fallot هڪ قابلِ علاج پيدائشي دل جي بيماري آهي. جلد تشخيص ۽ مناسب وقت تي سرجري سان گهڻا ٻار صحتمند ۽ عام زندگي گذاري سگهن ٿا.
👨⚕️ Dr. TakChand Lohano
Cardiologist 🩺❤️
"Early Diagnosis, Timely Surgery & Regular Follow-up Save Lives."
