23/03/2024
Artroskopia kolana to metoda operacyjna, w której naprawę struktur wewnątrz stawu przeprowadza się bez jego otwierania – wykonuje się jedynie małe, jednocentymetrowe nacięcia pozwalające na wprowadzenie do wnętrza kolana kamery i specjalnych narzędzi służących do wykonania zabiegu. Tak przeprowadzona operacja dzięki temu, że jest mało inwazyjna, niesie ze sobą zdecydowanie mniejsze ryzyko powikłań.
Aktualnie artroskopia kolana pozwala na:
- rekonstrukcję więzadeł krzyżowych (przedniego i tylnego)
opracowanie uszkodzeń w obrębie obu łąkotek (bocznej i przyśrodkowej)
- naprawę niektórych uszkodzeń powierzchni chrzęstnych (w przypadku chondromalacji, osteochondritis dissecans itp.)
- usunięcie ciał wolnych (np. urazowo oderwanych fragmentów chrząstki)
- usunięcie zapalonej błony maziowej
płukanie i oczyszczenie kolana w przypadku infekcji.
Ortopeda może zdecydować o konieczności przeprowadzenia odpowiedniego cyklu fizjoterapii jeszcze przed operacją, co ma za zadanie wspomóc powrót pacjenta do sprawności już po zabiegu.
Przygotowanie do operacji, oprócz kwalifikującej konsultacji ortopedycznej, obejmuje także konsultację anestezjologiczną, podczas której określana jest metoda znieczulenia do zabiegu. Możliwe jest zastosowanie zarówno znieczulenia odcinkowego (podpajęczynówkowego i/lub zewnątrzoponowego), jak i ogólnego – decyzja na temat wyboru znieczulenia jest podejmowana indywidualnie. W związku z kwalifikacją do znieczulenia anestezjolog może wymagać od pacjenta wykonania innych, dodatkowych konsultacji specjalistycznych, np. kardiologicznej, pulmonologicznej itp.
Przed operacją może wystąpić konieczność czasowego odstawienia lub zmiany leków spośród tych, które pacjent stosuje na stałe (może to dotyczyć np. leków zmieniających krzepliwość krwi).
Operacja wykonywana w trybie planowym może zostać odpowiednio odłożona w czasie, jeśli pacjent wymaga dodatkowego ogólnego przygotowania – np. wyrównania cukrzycy, obniżenia zbyt wysokiego ciśnienia krwi, wyleczenia infekcji górnych dróg oddechowych itd.
Przed zabiegiem pacjent w obecności ortopedy podpisuje świadomą zgodę na planowaną operację. Zgoda na operację zawiera informacje na temat zakresu zaplanowanego zabiegu, możliwych odstępstw w jego przebiegu oraz ryzyku związanym z przeprowadzeniem danej operacji. Treść zgody powinna być zrozumiała dla pacjenta, a w razie jakichkolwiek wątpliwości pacjent powinien mieć możliwość ich wyjaśnienia z lekarzem, zadania mu pytań.
W zależności od rozległości zabiegi artroskopowe mogą trwać od kilkudziesięciu minut do 2–3 godzin. Rzadko tego typu operacje trwają dłużej.
Po przeprowadzeniu operacji zakładane są szwy zamykające wykonane dojścia artroskopowe. W okresie pooperacyjnym może być konieczne pozostawienie drenu (rurki odprowadzającej krew) w stawie – dren usuwany jest przed wypisem ze szpitala.
Hospitalizacja po artroskopii kolana zwykle trwa 1–2 dni. W większości przypadków w ciągu 24 godzin od operacji możliwa jest pionizacja pacjenta w asyście fizjoterapeuty, bardzo często pacjent otrzymuje już instrukcję wykonywania pierwszych ćwiczeń.
W zależności od tego, jaki zabieg w obrębie kolana przeprowadzono, może być konieczne zabezpieczenie kolana w ortezie oraz chodzenie o kulach – z częściowym obciążaniem kończyny lub bez obciążania nogi. O tym, czy dodatkowe zaopatrzenie ortopedyczne ma być zastosowane oraz o tym, kiedy rozpocznie się rehabilitacja i jaki powinien być jej zakres, decyduje lekarz, który przeprowadzał dany zabieg.
Zwiększone ryzyko powikłań po operacjach artroskopowych istnieje u osób:
- z nadwagą lub otyłością
-zaburzeniami metabolicznymi (np. cukrzyca, szczególnie niewyrównana) palaczy
- osób nadużywających alkoholu
- obciążonych niektórymi chorobami (np. reumatologicznymi)
- przewlekle stosujących niektóre leki (np. glikokortykosteroidy)
w starszym wieku po przebytych operacjach kolana.
Nasilenie dolegliwości bólowych po artroskopii kolana, jak po każdej innej operacji, zależy od rozległości operacji oraz indywidualnych predyspozycji pacjenta. Najsilniejsze dolegliwości zwykle występują w pierwszej dobie po operacji, którą pacjent standardowo spędza w szpitalu, gdzie otrzymuje odpowiednie środki łagodzące ból. Z upływem kolejnych dni po operacji ból stopniowo się zmniejsza, istotne dolegliwości (wymagające stosowania środków przeciwbólowych) są rzadko obecne dłużej niż 1–2 tygodnie.
Po artroskopii kolana istnieje zwiększone ryzyko wystąpienia żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej, dlatego może być konieczne stosowanie profilaktyki przeciwzakrzepowej, najczęściej w formie zastrzyków przeciwzakrzepowych – o ewentualnym stosowaniu tych środków i jak długo powinny być używane, decyduje operujacy lekarz.
Artroskopia kolana – rehabilitacja
W większości przypadków po zabiegu artroskopii kolana warunkiem uzyskania dobrego efektu operacji jest odbycie odpowiedniej rehabilitacji. Fizjoterapia pooperacyjna opiera się na zaleceniach przekazanych przez ortopedę, który operował pacjenta. Zakres i czas rehabilitacji jest ustalany indywidualnie. Rehabilitacja zwykle obejmuje kinezyterapię (ćwiczenia) oraz terapię manualną, rzadko fizykoterapię (zabiegi typu game ready - terapia zimnem, laser, pole magnetyczne itp.).
W początkowej fazie rehabilitacji pomaga ciągły ruch bierny (CPM)
Stosowanie szyn CPM (ciągły ruch bierny) w domu, od razu po operacji, pozwala na delikatne i regularne poruszanie kolana w obrębie ustawionego zasięgu ruchu, mobilizując wszelkie resztki krwi i utrzymując giętkość tkanek miękkich.
Sprawdź 535-610-565 i wypożycz.
Oczywiście proces uruchamiania pacjenta jest kontynuowany poprzez rehabilitację, ale nie jest to tematem niniejszego artykułu – omówiono jedynie kroki, które chirurg może podjąć dla zmniejszenia ryzyka zesztywnienia stawu kolanowego po operacji.
Czas rekonwalescencji po artroskopii kolana jest różny dla różnych pacjentów – zależy zarówno od typu przeprowadzonego leczenia, ale także od tego, czy pacjent sumiennie wykonuje ćwiczenia zalecone przez fizjoterapeutę. Samodzielne funkcjonowanie i przemieszczenie się możliwe jest zwykle już w pierwszych dniach po operacji (ewentualnie z zaopatrzeniem w ortezę i kule w zależności od potrzeb). Powrót do aktywności sportowej to sprawa indywidualna – decyduje o tym ortopeda na kontrolnych wizytach po operacji.
