28/05/2026
Jak w każdy czwartek — wracamy z nową częścią cyklu „Edukacją w chorobę”.
Nadpłytkowość samoistna (ET) to rzadki nowotwór mieloproliferacyjny, w którym szpik zaczyna produkować zbyt dużo płytek krwi. Brzmi groźnie, ale wiedza naprawdę daje moc — pozwala szybciej reagować, rozumieć objawy i świadomie wspierać bliskich.
🔬 Co to właściwie jest?
W ET dochodzi do niekontrolowanych podziałów komórek szpiku — głównie megakariocytów. To one produkują płytki odpowiedzialne za krzepnięcie. Nadmiar płytek może zaburzać przepływ krwi i zwiększać ryzyko zakrzepów.
📊 Kogo dotyczy?
Choroba jest rzadka — ok. 1,5/100 000 osób rocznie. Częściej dotyczy kobiet i zwykle pojawia się po 50. roku życia, choć może wystąpić także u młodszych dorosłych.
🩸 Rodzaje nadpłytkowości
Nie każda wysoka liczba płytek to ET. Wyróżniamy m.in. nadpłytkowość odczynową (np. przy niedoborze żelaza, stanach zapalnych) czy nadpłytkowość rzekomą. Dlatego diagnostyka jest kluczowa.
🧪 Jak się to diagnozuje?
Często przypadkiem — w rutynowej morfologii. Potem wykonuje się badania genetyczne (mutacje JAK2, CALR, MPL), a gdy trzeba — ocenę szpiku.
⚠️ Objawy, które mogą niepokoić:
• bóle i zawroty głowy
• zaburzenia widzenia
• piekący ból dłoni/stóp (erytromelalgia)
• krwawienia z błon śluzowych
• zwiększone ryzyko zawału lub udaru
💊 Leczenie
Celem terapii jest zmniejszenie ryzyka zakrzepów — nie samo obniżenie liczby płytek. Stosuje się m.in. hydroksymocznik, interferon alfa, anagrelid, a także kwas acetylosalicylowy. Przy bardzo wysokich wartościach możliwa jest trombocytaferaza.
🔮 Rokowanie
U większości osób ET nie skraca życia. Rzadko może przekształcić się w AML lub włóknienie szpiku, ale to sytuacje wyjątkowe.
👉 Edukacja to realna pomoc. Podaruj innym moc — wiedzę, która ratuje zdrowie.
