21/07/2023
Z Ł O Ś Ć
"Odczuwamy ją zwykle wtedy, kiedy coś nie idzie po naszej myśli, czyli nasze działania zostają zablokowane, a my nie mamy na to żadnego wpływu. Albo tylko wydaje nam się, że nie mamy. Złość jest silnie skorelowana z poczuciem utraty bezpieczeństwa oraz sprawczości. Dlatego ze złością często zmieszany jest strach – sytuacja zagrożenia wywołuje w nas bowiem obie te emocje. Często też pojawia się w reakcji na długo oddziałujący na nas stres, zwłaszcza jeśli żywimy przekonanie, że nie jesteśmy w stanie zrobić niczego, by go niwelować. Czasem reagujemy złością, kiedy coś dzieje się wbrew naszej woli, a bardzo chcielibyśmy, by było inaczej, gdy przegrywamy lub w głębi duszy wiemy, że nie mamy racji. Złość to bardzo gorące, intensywne uczucie, wyrażające się najczęściej grymasem, krzykiem, zaciskaniem pięści, machaniem rękami, tupaniem czy innymi gwałtownymi ruchami. Krew napływa nam do twarzy i kończyn, dlatego nasze ciało skłonne jest do natychmiastowego działania. Jak widać, w przeciwieństwie do gniewu, złość jest reakcją automatyczną, nad którą nie mamy kontroli. Natomiast już od nas zależy, czy doprowadzamy do jej intensyfikacji. „Obsługi” złości powinni uczyć nas nasi rodzice i opiekunowie – pokazywać, jak wyrażać ją w bezpieczny dla nas i dla innych sposób. Tymczasem od dziecka słyszymy, że „złość piękności szkodzi” i że nie wypada się złościć, bo to niegrzeczne i źle o nas świadczy. Dlatego złość jest jedną z najczęściej tłumionych emocji, co nie wypływa jednak na jej wyeliminowanie z naszego życia, a wprost przeciwnie – oddziałuje na nas podskórnie, skrycie i niezauważalnie, często przeradzając się w długotrwały smutek lub schorzenia psychosomatyczne – bóle głowy, karku czy brzucha albo próbuje się z nas wydostać w postaci sarkastycznych, przykrych dla innych żartów. Niektórzy mają mniejszą skłonność do reagowania złością, inni tak obawiają się uczuć typu smutek, żal czy wstyd, że przykrywają je właśnie złością, odczuwaną nadmiernie i nieadekwatnie do sytuacji.
Po co nam to uczucie? 🤔
Złość mówi nam przede wszystkim o tym, że coś ze świata zewnętrznego nam zagraża – fizycznie lub psychicznie. Że coś godzi w nasze wartości, cele lub przyzwyczajenia. Może ktoś nie zaspokaja naszych potrzeb albo przekracza nasze granice, wykorzystując nas, manipulując lub namawiając do zrobienia tego, czego nie chcemy zrobić. Albo, że nam się coś bardzo nie podoba, nie życzymy sobie tego, nie znosimy. Złość jest często reakcją na własną oraz cudzą krzywdę, mówi nam o tym, co jest dla nas ważne i co stanowi o nas samych. Dobrze skanalizowana, przeżyta złość potrafi nam dać porządnego kopa do działania, zaktywizować do rozwiązania niekorzystnej dla nas sytuacji. Pokazuje nas też od tej normalnej, bardziej ludzkiej strony i pozwala budować bardziej autentyczne relacje."
- Miller, Olekszyk, Poznaj siebie. Karty emocji.
Źródło grafiki: Materiały dydaktyczne psychologkejt.pl ❤🌹