20/01/2026
Genialny post Dominika Miedzińska-Golczyk, psycholożka :)
Interocepcja to zdolność odczuwania i rozumienia sygnałów płynących z wnętrza ciała.
U osób z ADHD często obserwuje się opóźnione, niespójne albo „skokowe” odczuwanie sygnałów z ciała, zwłaszcza tych, które wymagają stałej regulacji uwagi. To nie jest brak interocepcji, raczej trudność w jej monitorowaniu i integrowaniu.
Typowe przykłady:
• głód pojawia się nagle („jestem OK” → „jestem bardzo głodna”),
• sytość jest słabo odczuwana → jedzenie „za długo” albo „za dużo”,
• potrzeba toalety uświadamiana w ostatniej chwili,
• zmęczenie ignorowane do momentu „zjazdu”,
• trudność w rozpoznaniu, czy napięcie w ciele to lęk, złość, ból, czy pobudzenie,
• problemy z regulacją snu (brak sygnału „czas iść spać”).
Dlaczego w ADHD tak się dzieje?
Kilka mechanizmów nakłada się na siebie:
1. Deficyty uwagi i jej przerzutności – sygnały z ciała są „w tle”, łatwo je przegapić.
2. Dysregulacja dopaminowa – wpływa na system nagrody i „priorytetyzowanie” bodźców; sygnały wewnętrzne bywają mniej „pilne” niż zewnętrzne.
3. Słabsza integracja wykonawcza – nawet jeśli sygnał się pojawi, trudniej szybko zareagować adekwatnym działaniem.
4. Częsta współwystępowalność z zaburzeniami sensorycznymi (nad- lub podreaktywność).
W spektrum autyzmu częściej mówi się o jakości odczuwania (sygnały są zbyt intensywne, zniekształcone albo trudne do zinterpretowania).
A w ADHD częściej o czasie i regulacji (sygnał pojawia się za późno, jest przegapiany lub ignorowany).
Oczywiście u osób z AuDHD te trudności mogą się nakładać i wzmacniać.
Co pomaga?
• zewnętrzne „protezy interocepcji”: stałe pory posiłków, snu, przerw na toaletę,
• skanowanie ciała („co teraz czuję w brzuchu, szczęce, barkach?”),
• etykietowanie stanów („to napięcie to zmęczenie, nie lęk”),
• praca somatyczna, mindfulness w bardzo krótkich formach (1–2 min),
• psychoedukacja: to nie „brak samokontroli”, tylko neurobiologia uwagi.
❓Czy podobają Ci się takie posty?