01/06/2026
Stworzenie medycznego drzewa rodziny (nazywanego w genetyce rodowodem) to jeden z najprostszych, a zarazem najpotężniejszych kroków w profilaktyce onkologicznej.
To mapa dla lekarza genetyka, która pozwala ocenić, czy w Waszych genach krąży podwyższone ryzyko zachorowania.
🛠️ Wystarczy czysta kartka, kilka kolorowych długopisów i chwila rozmowy z bliskimi.
1. Kogo uwzględnić?
Na drzewie powinni znaleźć się:
• Twoje dzieci (to dla nich robisz tę mapę),
• Wy (rodzice),
• Wasze rodzeństwo (wujkowie i ciocie dziecka) oraz ich dzieci,
• Dziadkowie dziecka z obu stron,
2. Jakie informacje zbierać?
Przy każdej osobie spróbuj zapisać cztery kluczowe fakty:
1. Kto chorował?
2. Na jaki typ nowotworu? (np. rak piersi, rak jelita grubego, rak jajnika, rak prostaty).
3. W jakim wieku padła diagnoza? (wiek jest tu kluczowy – nowotwory wykryte przed 50. rokiem życia mocno sugerują podłoże dziedziczne).
4. Czy w rodzinie były już robione testy genetyczne? (np. w kierunku mutacji genów BRCA1, BRCA2 czy zespołu Lyncha).
🚨 Sygnały ostrzegawcze – kiedy drzewo mówi: "Idź do genetyka"?
Czerwona lampka powinna się jednak zapalić, gdy na drzewie zauważysz:
• Młody wiek zachorowania: Nowotwory złośliwe zdiagnozowane u krewnych przed 50. rokiem życia.
• Kumulacja tych samych chorób: Trzy lub więcej osób po tej samej stronie rodziny (np. tylko od strony mamy) chorujących na ten sam typ nowotworu lub nowotwory powiązane (np. rak piersi i rak jajnika).
• Dwustronność zmian: Np. rak obu piersi lub obu nerek u jednego krewnego.
• Nietypowe przypadki: Np. rak piersi u mężczyzny w rodzinie.
💡 Co zrobić z gotowym drzewem?
Taka mapa to gotowy plan działania.
Dzięki temu Twoje dziecko w przyszłości nie będzie musiało zgadywać – wejdzie w dorosłość z precyzyjną wiedzą, jakich badań potrzebuje częściej niż rówieśnicy, by skutecznie chronić swoje zdrowie.
❤️