Neurolog Marta Bott-Karoń

28/08/2026

Obalamy mity! Dziś pochylamy sie nad tematem udaru mózgu.....

Gdy mówię słowo „udar”, wiem, że większość pacjentów i ich bliskich ma przed oczami starszą osobę. To bardzo częste przekonanie, ale niestety bywa niezwykle zdradliwe.....i czasem opozniajace rozpoznanie i leczenie.....

Jako neurolog ( pracujacy juz w Oddziale Neurologii ponad 20 lat) w swojej pracy widzę to aż nader często. Udar nie wybiera - Młody/ Starszy
i coraz częściej dotyka młodych ludzi..... Statystyki są bezlitosne – aż 10–15% przypadków dotyczy osób przed pięćdziesiątką.

Na oddziałach neurologicznych nikogo już nie dziwi widok trzydziesto-, a nawet dwudziestolatków z objawami udaru....

Niedawno na ostry dyżur Naszego Oddzialu Neurologii trafił młody człowiek z ostrymi objawami udaru.....

Ten przypadek zakończył się bardzo dobrym efektem klinicznym – szybka decyzja zespołu, natychmiastowe leczenie, walka z zegarkiem i... pacjent wyszedł z tego prawie bez szwanku.

Ta satysfakcja, gdy widzisz młodą, wysportowaną osobę wracającą do normalnego życia, jest dla nas, lekarzy, nie do opisania.

Ale ten happy end zaczął się znacznie wcześniej. Kluczowa była kapitalna, błyskawiczna reakcja ludzi, z którymi ten chłopak akurat trenował. To oni nie czekali ani minuty......to oni rozpoznali objawy udaru mozgu i wezwali PR.....

Czasem to nie my sami, ale ludzie wokół nas zauważają, że dzieje się coś złego. Dlatego tak ważne jest, abyśmy byli uważni na siebie nawzajem. Reagujcie, pytajmy, nie bójmy się wyjść na nadgorliwych, gdy widzimy, że z kimś bliskim lub znajomym z maty czy siłowni dzieje się coś niepokojącego. Czasem ta 'nadgorliwość' ratuje komuś życie.

Jeśli poczujecie nagłe odrętwienie ręki, opadanie kącika ust czy problem z wyartykułowaniem słowa – nie tłumaczcie tego zmęczeniem po treningu czy pracy. Reagujcie natychmiast. W neurologii czas to mózg, a nasza czujność może uratować komuś całe jutro.....

i pamiętajcie udar nie patrzy na PESEL !

25/08/2026

Urlop, urlop i po urlopie...

Podobno organizm potrzebuje tylko 3 dni - to jakaś bajka pisana grubymi nicmi- żeby odpocząć, ale wystarczą 3 minuty w pracy, żeby o tym zapomnieć- i z tym zgadzam sie w 200%!

Powroty bywają stresujące i generują spore napięcie w naszych głowach😅 U mnie zawsze slabo przespana noc przed pierwszym dniem pracy 🥲

Na szczescie, tym razem u nas nie prosto z samolotu do pracy, tylko weekend prania w domu.....

Żeby nie zwariować w pierwszym tygodniu, warto dawkować sobie obowiązki i nie oczekiwać od siebie od razu 100% normy. My się tego ciągle uczymy.....

Sprawdźmy, jak sobie radzicie:

👍– Wróciłem/am z pełną energią i działam!
❤️ – Odliczam dni do kolejnego wyjazdu...
😢 – Przytłacza mnie ilość zadań.

p.s . u mnie 1,2, 3.....łącznie, nie wiem jak u mojego Męża🤣

Milego wtorku!!!!
Ja jak co wtorek doba w szpitalu ❤️pełna gotowość

20/08/2026

Dzień dobry Moi Kochani !!!!

Mam dziś dla Was temat, który może uratować Wasz żołądek, portfel i... czas.....

Nie wiem czy wiecie, ale...

W tym roku ukazały się najnowsze polskie rekomendacje leczenia pierwotnych bólów głowy.
Lekarze zrobili coś fajnego ( ja osobiscie uważam, ze genialnego) – zamiast pisać tylko o tym, co pomaga, stworzyli oficjalną czarną listę rzeczy( tzw leków nierekomendowanych) , które NIE DZIAŁAJĄ ( brak badań, brak dowodów)....

I ja dziś na tapetę biorę ból głowy typu napięciowego (ten tępy, uciskający, jak za ciasny kask, garnek na głowie 🙉)....nomen omen najczęstszy samoistny ból głowy🙏

Jeśli macie ten konkretny ból i leczycie go poniższymi metodami, to według najnowszej wiedzy medycznej – to ślepy zaułek ( czarna uliczka prowadzaca do nikąd):

Nie Stosujemy w tym bólu głowy:

* Tizanidyna i benzodiazepiny (uzależniają, usypiają, a na pewno nie leczą)
* Winpocetyna, piracetam, cerebrolizyna (leki „na tzw krążenie mozgowe , pamięć, neuroplastyczność ” – tu bezcelowe)
* Toksyna botulinowa typu A (uwaga! ona działa na migrenę przewlekłą, ale przy bólu glowy typu napięciowego NIE pomaga!)
* Tropokolagen, lidokaina, blokady nerwów
* Kannabinoidy (CBD/THC)
* Akupunktura i medycyna chińska

Dlaczego to jest ważne?
Bo unikanie leków, które nie są przeznaczone do danego schorzenia, to podstawa bezpiecznego leczenia. Szkoda testować na sobie metod bez potwierdzonej skuteczności.
Leczcie się mądrze i dbajcie o siebie!

Źródło: Rekomendacje Sekcji Bólu Głowy PTN oraz Polskiego Towarzystwa Bólów Głowy (Część II)

https://journals.viamedica.pl/polski_przeglad_neurologiczny/article/view/112876?fbclid=IwdGRjcATzeKhwZG9mBWV4dG4DYWVtAjExAHNydGMGYXBwX2lkDDM1MDY4NTUzMTcyOAABHkffPMCzltkmAyPpgV5dNAav55dPRsrsvhELVmPXYClQiLpETNEfp741DUDf_aem_7IX6g8peWPeQ3k9xXD41lg

A tak a propo !!! Dobra robota te rekomendacje!!!

12/08/2026

Trudności z połykaniem w chorobie Parkinsona :

Na co musisz zwrócić uwagę?

Choroba Parkinsona to bardzo skomplikowane schorzenie, które wpływa na pracę wielu mięśni – także tych odpowiedzialnych za gryzienie i połykanie.

Z czasem niestety u wielu pacjentów pojawiają się zaburzenia połykania.

Jedzenie lub picie, które „pójdzie w złą stronę”, może prowadzić do niebezpiecznego zachłyśnięcia, a nawet do zapalenia płuc.

Jak rozpoznać pierwsze objawy Dysfagii?

Wczesne sygnały to:
• Chrząkanie i pokasływanie
• „Mokry” głos – głos brzmi bulgocząco lub wilgotnie zaraz po tym, jak chory napije się wody.
• Problem z połykaniem tabletek
• Długie jedzenie – chory bardzo długo żuje, trzyma kęs w ustach i ma problem z samym rozpoczęciem przełykania

Co możesz zrobić w domu?

Bezpieczeństwo podczas posiłków !

1. Zawsze na siedząco: Pacjent musi jeść z plecami wyprostowanymi pod kątem 90 stopni. Nigdy nie należy podawać posiłków w pozycji półleżącej w łóżku.
2. Głowa lekko w dół: Podczas połykania chory powinien skierować brodę delikatnie w stronę klatki piersiowej. Ta pozycja naturalnie osłania drogi oddechowe.
3. Zagęszczaj wodę: Czysta woda przelatuje przez gardło bardz szybko, co sprzyja zachłyśnięciom. Warto kupić w aptece specjalne, bezsmakowe zagęszczacze, by nadać płynom konsystencję np. rzadkiego kisielu.
4. Jednolita konsystencja dań: Unikaj dań, które łączą płyn z kawałkami (np. rosołu z makaronem). Wybieraj gęste zupy kremy, purée, mięsa z dużą ilością sosu lub potrawy zblendowane.
5. Cisza i skupienie: Wyłącz telewizor i radio podczas posiłku. Chory nie powinien rozmawiać z pełnymi ustami
6. Odpoczynek po jedzeniu: Po skończonym posiłku pacjent powinien posiedzieć prosto przez co najmniej 30 minut.

08/08/2026

Dziś refleksyjnie, bo taki mam vibe w serduchu.....

Chwila zatrzymania w codziennym biegu.

Kiedy patrzę na to zdjęcie, myślę o tym, jak bardzo w pracy neurologa- lekarza potrzebny jest nam moment spokoju, wytchnienia.....

Na co dzień analizuję wyniki badań ( czasem ogromnych teczek), dobieram leki ( redukuje, dodaje, zamieniam)i szukam przyczyn różnych dolegliwości.Biegnę, run , run jak Forrest......

Jednak im dłużej pracuję z ludźmi, tym wyraźniej widzę, że bardzo dobre efekty przynosi moja uważność....i stop !zatrzymaj sie i posluchaj !!!

Prawdziwa pomoc nie zaczyna się od wypisania recepty, ale od momentu, w którym bez pośpiechu wysłucham drugiej osoby, spojrzę jej w oczy i spróbuję naprawdę zrozumieć, z czym się mierzy.
Niestety nie zawsze sie to udaje......

W medycynie łatwo skupić się wyłącznie na dokumentach i procedurach.

Ja jednak głęboko wierzę, że za każdym objawem kryje się człowiek, który potrzebuje poczucia bezpieczeństwa i uwagi.

W dzisiejszym świecie wszyscy za czymś pędzimy.

Życzę Wam dzisiaj chwili na głęboki oddech i odnalezienie spokoju w głowie, bo to właśnie od niego zaczyna się nasze zdrowie.

Ciepłego dnia!

29/07/2026

Dziś opowiem Wam o objawie, który jest niezwykle często zaniedbywany i nieleczony......

Udajemy, że go nie ma, zużywamy tony chusteczek ( papieru toaletowego, papierowych ręczników) i udajemy, że wszystko jest w porządku.

Najgorsze, że ten koszmarny dyskomfort z czasem staje się dla nas i pacjentów „normą”.

Mowa o nadmiernym ślinieniu( ślinotoku), które niszczy codzienność:

Zniszczony sen: Budzenie się w nocy przez krztuszenie się i wiecznie mokra poduszka.

Poraniona skóra: Bolesne pęknięcia w kącikach ust i pieczenie wokół warg, maceracja skóry....

Problemy z mówieniem i jedzeniem: Zaburzone przełykanie śliny, które zamazuje słowa

Ryzyko zapalenia płuc ( najczesciej u pacjentów z zaburzeniami połykania)

Już nie wspomne o tonach mokrych ubrań, koszulek.....a czasem mebli, podłogi.......

Dlaczego to tak bardzo ignorujemy?

Ponieważ ślinienie to objaw, który często towarzyszy chorobom neurodegeneracyjnym ( np Chorobie Parkinsona) , mózgowemu porażeniu dziecięcemu czy też stwardnieniu zanikowemu bocznemu.......a my wpadamy w pułapkę – nie zwracamy uwagi na nadmierne ślinienie, bo inne ciężkie objawy tych chorób wydają nam się o wiele ważniejsze.

Ślinotok schodzi na dalszy plan i staje się pomijanym pasażerem poważnej diagnozy.

A przecież to nie jest coś, z czym trzeba się godzić.

Zamiast kupować kolejne paczki chusteczek, czas zauważyć ten problem u siebie lub bliskiego.
To się leczy. Istnieją metody, które pozwalają to hamować.

22/07/2026

To już dziś 22 lipca – jedne z nielicznych imienin, na które nie musisz kupować prezentu, bo sam jesteś gospodarzem!

Zastanawiasz sie jak to możliwe i przeglądasz kalendarz.....szukasz odpowiedniego imienia🙉

Dziś obchodzimy Światowy Dzień Mózgu.
Z tej okazji czas na oficjalne i szczere spotkanie z samym Szefem Naszego boskiego ciała.
Wyobraź sobie Prezesa, który waży zaledwie 1,5 kg, ale bezczelnie ( jak tak można) zabiera aż 20% całej energii, którą wyprodukujesz w ciągu dnia. Mało tego – bez Twojej wiedzy zarządza absolutnie wszystkim: od bicia serca, przez przypomnienie sobie, gdzie (u licha!) leżą klucze, aż po analizę, dlaczego ta piosenka z lat 90. znowu utknęła Ci w głowie.

Mózg nie potrzebuje od Ciebie kwiatów ani czekoladek. Chce tylko jednego: żebyś przestał mu codziennie rzucać kłody pod nogi.

Czego Twój mózg nie lubi najbardziej?

• Multitaskingu (wielozadaniowości):

Myślisz ( tak jak ja), że jesteś superbohaterem, bo jednocześnie odpisujesz na maila, gotujesz obiad i rozmawiasz przez telefon?

Twoj mozg bardzo sie przy tym meczy, bo po prostu błyskawicznie przełącza się między zadaniami, płacąc za to ogromną cenę (tzw. switching cost). Co gorsza, żonglowanie zadaniami drastycznie podnosi poziom kortyzolu (hormonu stresu) i potrafi obniżyć sprawność intelektualną. To spadek formy porównywalny do zarwanej nocy.

• Bezmyślne scrollowanie:

Godzina spędzona na TikToku, facebooku czy Instagramie przed snem to dla mózgu jak fast food. Dostaje tonę taniej dopaminy (za każdy szybki filmik), przez co oducza się głębokiego skupienia. Do tego niebieskie światło z ekranu krzyczy do szyszynki: „Jest środek dnia, nie produkuj melatoniny!”. A potem zdziwienie, że nie możesz zasnąć.

• Święty spokój kanapowy:
Brak ruchu dosłownie kurczy Twój hipokamp – czyli strukturę odpowiedzialną za pamięć. Mózg bez ruchu to jak samochód sportowy stojący w korku. Rdzewieje.

Jak z okazji dzisiejszego święta zrobić mu szybki „tuning”?

1️⃣ Zafunduj mu „monozadaniowość”

Przez najbliższą godzinę rób tylko jedną rzecz na raz. Jak czytasz ten post – to tylko go czytaj (nie mieszaj w tym czasie zupy, nie zerkaj na telewizor).

2️⃣ Wypij toast... szklanką wody!

Mózg w ponad 70% składa się z wody. Nie bądź jak suszona śliwka – spadek nawodnienia o zaledwie 2% drastycznie obniża koncentrację, pogarsza pamięć krótkotrwałą i wywołuje ból głowy.

3️⃣ Zmień rękę (i daj popalić półkulom!)

Dziś wieczorem umyj zęby lub trzymaj widelec niedominującą ręką. Twój mózg natychmiast dostanie sygnał: „Alarm! Coś tu nie gra!"

11/07/2026

Dziś będzie długo.......

„Weź tabletkę i pracuj dalej” - ile razy to słyszałaś/słyszałeś?

Dlaczego w pracy wciąż brakuje wyrozumiałości dla migreny?

Piszę dziś te słowa niestety z podwójnej perspektywy....

Jako lekarz, który w gabinecie często widzi bezradność pacjentów....

I jako osoba chorująca na migrenę...

Doskonale znam ten paraliżujący strach – strach nie tylko przed rozsadzającym czaszkę bólem, ale przed tym, co pomyśli szef, że zespół uzna mnie za mało zaangażowaną, a pacjenci pomyślą, że uciekam od obowiązków.....

Praca podczas ataku migreny to absolutny koszmar.....

Światła jarzeniówek tną oczy jak lasery, ekran komputerow wyciska łzy z oczu, głosy rozmów dudnią w głowie niczym młot pneumatyczny, a zapach kawy wywołuje natychmiastowe mdłości.....

Wiele osób zmagających się z tą chorobą wpada w destrukcyjne błędne koło. Zamiast wziąć zwolnienie lekarskie , przychodzimy do pracy i uprawiamy tzw. prezenteizm– jesteśmy obecni ciałem, ale z powodu bólu, światłowstrętu czy wymiotów funkcjonujemy na ułamek swoich możliwości.

Patrzymy w monitor przez łzy, zmuszamy się do uśmiechu, a w środku krzyczymy z bólu. Efekt?

Produktywność naszej pracy i tak spada, frustracja rośnie, a potworny stres wywołuje kolejny, jeszcze silniejszy atak.

Dlaczego tak bardzo boimy się zwolnienia lekarskiego przy migrenie i jak musimy to zmienić?

Przestańmy przepraszać za naszą chorobę neurologiczną...

W naszej kulturze pracy wciąż pokutuje okrutny mit, że migrena to „humory” ,, fanaberie" albo „zwykły ból głowy”, na który wystarczy wziąć tabletkę i działać dalej. Nie! Migrena to poważna choroba, która czasowo wyłącza nas z życia.

Ukrywanie napadu i udawanie, że wszystko jest w porządku, tylko pogłębia społeczne niezrozumienie i karmi nasze poczucie winy.....

Moje przesłanie dla Ciebie: postaw siebie na pierwszym miejscu

1. Mów językiem faktów, nie prośb:

Kiedy zgłaszasz napad migreny, nie tłumacz się słowami „źle się czuję”. Powiedz wprost pracodawcy, z pełną powagą:
„Mam napad migreny, który czasowo upośledza moje widzenie, koncentrację i uniemożliwia mi jakakolwiek pracę . Muszę pójść do domu ".
Masz do tego pełne prawo jako osoba chora.

2. Zwolnienie to ratunek, nie porażka:

Praca w trakcie intensywnego napadu drastycznie wydłuża czas trwania migreny i niszczy Twój organizm. Twój pracodawca naprawdę szybciej zaakceptuje Twoją 1-2 dniową pełną nieobecność, po której wrócisz do obowiązków zregenerowana, niż tydzień Twojej męczarni na 20% możliwości....

Czy Ty ukrywasz swoje ataki migreny w pracy ze strachu przed stratą pracy i oceną Twojej osoby?

10/07/2026

Polskie Towarzystwo Bólów Głowy i Sekcja Bólu Głowy Polskiego Towarzystwa Neurologicznego w niedawnym czasie wydały rekomendacje dotyczace leczenia pierwotnych bólów głowy. Wydaje sie, ze rekomendacje będą dobrym przewodnikiem dla osób zajmujacych sie pacjentami z bólami głowy.
Rekomendacje powstały długo, ale efekt końcowy, mysle , ze zadowoli wszystkich !!!!!

🧠 Nowe praktyczne wytyczne leczenia pierwotnych bólów głowy

Postęp w leczeniu migreny i innych bólów głowy jest ogromny. Niestety równie duża jest dezinformacja na ten temat, szczególnie w dobie mediów społecznościowych.
Odpowiedzią na ten problem są zaktualizowane, praktyczne wytyczne dotyczące diagnostyki i leczenia pierwotnych bólów głowy, które właśnie opublikowały Polskie Towarzystwo Bólów Głowy oraz Sekcja Bólu Głowy Polskie Towarzystwo Neurologiczne.

💡W dokumentach tych po raz pierwszy ujęto metody nierekomendowane oraz te, które nie posiadają żadnych dowodów naukowych popierających ich stosowanie.

Wytyczne zostały opublikowane w „Polskim Przeglądzie Neurologicznym” - oficjalnym czasopiśmie edukacyjnym Polskie Towarzystwo Neurologiczne.

👉 Część 1: https://journals.viamedica.pl/polski_przeglad_neurologiczny/article/view/112874

👉 Część 2: https://journals.viamedica.pl/polski_przeglad_neurologiczny/article/view/112876

Zachęcamy do lektury i zapoznania się z nowymi rekomendacjami, aby opieka nad pacjentem z bólem głowy była jeszcze lepsza!

05/07/2026

Z pamiętnika dyżurowego.....tym razem SOR-Neurologia

Godzina 3:14 w nocy ( jedna z najgorszych godzin na dyzurze). Głęboki sen przerywa przeraźliwy ( tak dobrze znany moim uszom) dźwięk telefonu. Kawa? O żadnej kawie nie ma mowy – na to nie ma i nie będzie czasu.

Słysze, jak dobrze znany mi głos, jednego z kolegów lekarzy....

Dzwoni lekarz dyżurny z sali obserwacyjnej SOR : „Mamy pacjenta, podejrzenie udaru w oknie terapeutycznym do lecznia trombolitycznego. Przywieziony przez ZRM, afazja, niedowład prawej strony”.

Oczywiście , adrenalina skacze w sekundę. W locie narzucam fartuch i zbiegam na dół, nasza neurologia jest na trzecim pietrze, a SOr na parterze.....

Wpadam na obserwację ( oczywiscie sale obserwacyjna Soru), pacjent już perfekcyjnie przygotowany do szybkiego transportu na tomografię.

Zawsze sobie powtarzam, ze czas to mózg i dlatego w neurologii każda minuta straty czasu to nieodwracalna strata milionów neuronów.

W tym samym momencie, kiedy podchodze badać pacjenta , szybko podbiega ratowniczka medyczna z wynikami wstępnych badań labolatoryjnych zrobionych przy przyjęciu- dosłownie chwile przed moim przyjściem. „Pani doktor, mamy wynik z małego aparatu. Glukoza 32 mg/dl”.

No i .........Zatrzymujemy się w pół kroku do wyjazdu do tomografi....

Zamiast na stół tomografu, pacjent dostaje natychmiast dożylnie stężoną glukozę.

Reakcja? Dla kogoś z zewnątrz to magia, dla nas – czysta fizjologia. Po kilku minutach pacjent „wraca do nas”. Niedowład całkowicie ustępuje, afazja znika, zaczyna logicznie odpowiadać na pytania.

To był właśnie klasyczny „stroke mimic” – stan, który perfekcyjnie udaje udar mózgu, ale jego podłoże jest zupełnie inne.

Jako neurolodzy na dyżurach spotykamy te „pułapki” regularnie.

Co najczęściej chce nas tak oszukać?

Ciężka hipoglikemia – mózg pozbawiony glukozy dosłownie odcina poszczególne ośrodki, dając objawy identyczne jak przy udarze.

Migrena z aurą (zwłaszcza hemiplegiczna) – potrafi wywołać jednostronny paraliż i afazję....

Stan ponapadowy (porażenie Todda) – po napadzie padaczkowym u pacjenta może utrzymywać się niedowład kończyn, sugerujący udar.

Zaburzenia konwersyjne (dysocjacyjne) – kiedy potężny stres psychiczny manifestuje się nagłym paraliżem ciała.

Dlaczego o tym piszę?

Bo chociaż ten pacjent nie miał udaru mózgu , to natychmiastowa reakcja i tak uratowała mu życie. Przy tak niskim cukrze czas decyduje o tym, czy nie dojdzie do nieodwracalnego uszkodzenia mózgu lub śpiączki.

Dla nas, lekarzy praktyków, to brutalna lekcja z każdego dyżuru: w medycynie nie ma miejsca na rutynę, a szybki screening z „małego aparatu” na SOR-ze potrafi diametralnie zmienić bieg zdarzeń.