07/10/2025
Migdałki są narządem układu chłonnego pełniącym ważną rolę w ochronie organizmu przed infekcjami jamy ustnej i gardła. Są one częścią tzw. pierścienia Waldeyera (migdałek gardłowy – położony na sklepieniu gardła, zwany potocznie "trzecim migdałem", migdałki podniebienne – umiejscowione po obu stronach we wcięciach między łukami podniebienna-językowym i podniebienna-gardłowym, migdałek językowy - znajdujący się na nasadzie języka, migdałki trąbkowe - umiejscowione w okolicach ujść gardłowych trąbek słuchowych). Szczególnie istotną rolę pełnią w okresie wczesnego dzieciństwa, kiedy organizm dopiero uczy się rozpoznawać i zwalczać patogeny. Ich podstawową rolą jest inicjowanie odpowiedzi immunologicznej poprzez aktywację limfocytów oraz produkcję przeciwciał.
Zdarza się jednak, że funkcja ta zostaje zaburzona, a obecność migdałków prowadzi do przewlekłych, często powtarzających się infekcji i stanów zapalnych jamy ustnej i gardła. Powstają wówczas tzw. "przerośnięte migdałki" - sytuacja, z którą my logopedzi spotykamy się w gabinecie praktycznie codziennie.
🔍 Jakie są konsekwencje przerośniętych migdałków?
- nieprawidłowy ustny tor oddechowy, a w konsekwencji wady zgryzu, często nieodwracalne zmiany w proporcjach twarzy (tzw. adenoid face syndrome) i wady postawy
- niewydolność podniebienna gardłowa, m.in. chrapanie, bezdechy senne, a w konsekwencji zmęczenie, niedotlenienie, zaburzenia rozwoju (u dzieci często nadpobudliwość)
- częste infekcje gardła lub ucha, a w konsekwencji niebezpieczeństwo niedosłuchu
- problemy z przełykaniem
- nosowanie zamknięte („mówienie przez nos”) i inne wady wymowy
Sytuacja ta wymaga przede wszystkim rozwagi w ocenie. Warto aby oceny tej dokonywali różni specjaliści. Warto zastanowić się dlaczego w ogóle doszło do przerośnięcia migdałków, czyli dlaczego układ immunologiczny małego dziecka nie funkcjonuje prawidłowo i dlaczego dochodzi do zastoju limfy w tym rejonie. Pamiętajmy, że wycięcie migdałków to zabieg chirurgiczny, ze wszystkimi jego konsekwencjami, do którego należy się odpowiednio przygotować i po którym konieczna jest rehabilitacja oddechowa, terapia miofunkcjonalna, terapia logopedyczna, a czasem również opieka fizjoterapeuty i osteopaty.