24/08/2026
📌 Kiedy pojawia się lęk, smutek, złość czy napięcie, często niemal automatycznie uruchamia się pytanie: „Co zrobić, żeby przestać to czuć?”. Jakby trudna emocja była problemem, który trzeba możliwie szybko rozwiązać.
📌 Tymczasem regulacja emocji nie oznacza ich wyciszania, kontrolowania ani zamieniania na bardziej przyjemne. Czasem najbardziej adekwatną reakcją jest… pozwolić emocji być.
📌 Emocje są odpowiedzią organizmu na to, co dzieje się w nas i wokół nas. Smutek może pojawić się po stracie, lęk wobec niepewności, złość, gdy zostały naruszone nasze granice. W takich sytuacjach próba natychmiastowej zmiany emocji może nie być tym, czego potrzebujemy.
📌 Współczesne badania coraz częściej odchodzą od prostego podziału strategii regulacji na „dobre” i „złe”. Ważniejsza okazuje się elastyczność, zdolność rozpoznania sytuacji i dobrania reakcji do jej kontekstu. Ta sama strategia może być pomocna w jednej sytuacji, a w innej już nie (Friese i wsp., 2024; Toh & Yang, 2024).
Znaczenie ma także sposób, w jaki odnosimy się do samego doświadczenia. Duża metaanaliza badań klinicznych pokazuje, że trudności psychiczne wiążą się m.in. z częstszym unikaniem i ruminacją oraz rzadszą akceptacją emocji.
📌 To właśnie tutaj spotykają się psychoterapia, ACT i mindfulness. Nie zawsze chodzi o to, żeby poczuć się lepiej. Czasem chodzi o to, żeby zrobić więcej miejsca na to, co czujemy, zauważyć emocję bez natychmiastowej walki z nią i sprawdzić: czego potrzebuję i jak chcę teraz odpowiedzieć?
📌 Badania nad ACT pokazują, że wzrost elastyczności psychologicznej jest jednym z procesów związanych ze zmniejszeniem cierpienia psychicznego.
Być może więc warto czasem zamienić pytanie:
„Jak przestać to czuć?” na: „Czy naprawdę muszę teraz coś z tym uczuciem robić?”
📌
