Studio uważnego rozwoju-Zuzanna Setkowicz

15/06/2026

📌 Przez wiele lat emocje były traktowane w psychoterapii głównie jako efekt uboczny procesów poznawczych lub zachowań. Współczesne badania pokazują jednak, że emocje nie są przeszkodą w zmianie psychologicznej, lecz jednym z jej najważniejszych mechanizmów. Coraz więcej dowodów wskazuje, że trwała poprawa samopoczucia nie wynika jedynie ze zmiany sposobu myślenia, ale również z głębokiej transformacji doświadczenia emocjonalnego (Greenberg, 2021; Kramer i wsp., 2025).

📌 Problem pojawia się nie wtedy, gdy odczuwamy emocje, lecz wtedy, gdy tracimy z nimi kontakt, unikamy ich lub pozostajemy przez nie przytłoczeni. W takich sytuacjach emocje przestają pełnić funkcję informacyjną, a zaczynają podtrzymywać cierpienie psychiczne (Timulak, 2025).

📌 Współczesne podejścia terapeutyczne, takie jak terapia skoncentrowana na emocjach (EFT), terapia akceptacji i zaangażowania (ACT) czy terapia współczucia (CFT), podkreślają znaczenie świadomego kontaktu z doświadczeniem emocjonalnym. Zmiana nie zachodzi poprzez tłumienie emocji, lecz poprzez ich bezpieczne przeżywanie, rozumienie i przekształcanie. Badania procesów terapeutycznych pokazują, że momenty pogłębionego kontaktu z emocjami należą do najsilniejszych predyktorów pozytywnych efektów terapii (Greenberg & Goldman, 2019; Yuan, 2025).

📌 Coraz więcej badań wskazuje również, że terapeutyczny wpływ psychoterapii nie wynika wyłącznie z pracy nad trudnymi emocjami, ale także z doświadczenia bezpiecznej relacji terapeutycznej. To właśnie w atmosferze akceptacji, współczucia i emocjonalnego dostrojenia możliwe staje się eksplorowanie bolesnych doświadczeń bez konieczności obrony przed nimi. Emocje przeżywane w relacji z drugim człowiekiem stają się bardziej zrozumiałe, a ich regulacja skuteczniejsza. Najnowsze badania nad terapią skoncentrowaną na emocjach potwierdzają, że zmiany osiągnięte dzięki pracy emocjonalnej utrzymują się również wiele miesięcy po zakończeniu terapii (Kramer i wsp., 2025).

📌 Współczesna psychoterapia coraz wyraźniej odchodzi więc od pytania „Jak pozbyć się trudnych emocji?” na rzecz pytania „Jak mogę być z nimi w sposób, który pomaga mi żyć pełniej?”. To właśnie zdolność do świadomego przeżywania emocji, a nie ich eliminowania, wydaje się jednym z najważniejszych fundamentów zdrowia psychicznego.

08/06/2026

❤ Przez wiele lat psychoterapia koncentrowała się głównie na zmianie myśli i zachowań. Terapia skoncentrowana na emocjach (EFT) proponuje coś innego, prawdziwa zmiana zaczyna się wtedy, gdy odważymy się spotkać z własnym doświadczeniem emocjonalnym.

❤ Susan Johnson i Leanne Campbell w książce „Podstawy terapii indywidualnej skoncentrowanej na emocjach” pokazują, że pod lękiem, złością czy wycofaniem często kryją się głębokie potrzeby bliskości, bezpieczeństwa i akceptacji. Nie cierpimy dlatego, że odczuwamy emocje. Cierpimy wtedy, gdy musimy się przed nimi bronić, tłumić je lub przeżywać w samotności.

❤ Badania nad przywiązaniem wskazują, że poczucie bezpiecznej więzi jest jednym z najważniejszych czynników chroniących zdrowie psychiczne. Co więcej, współczesna neurobiologia pokazuje, że nasz mózg rozwijał się w relacjach i pozostaje biologicznie zaprogramowany do poszukiwania bliskości oraz wsparcia innych ludzi. Gdy doświadczamy zagrożenia lub cierpienia, nie potrzebujemy przede wszystkim lepszych argumentów czy silniejszej kontroli nad sobą, ale poczucia bezpieczeństwa, które pozwala emocjom wybrzmieć i zostać zintegrowanymi.

❤ EFT pomaga odkrywać wzorce emocjonalne powstałe w relacjach i tworzyć nowe doświadczenia oparte na większej akceptacji, współczuciu i kontakcie ze sobą. Zakłada, że emocje nie są przeszkodą na drodze do zdrowia psychicznego, lecz jego fundamentem. To właśnie poprzez pełniejsze przeżywanie emocji możemy lepiej rozumieć siebie, budować bardziej satysfakcjonujące relacje i odzyskiwać wewnętrzną równowagę.

❤ Najważniejsze pytanie nie brzmi: „Jak pozbyć się tego uczucia?”, lecz: „Co ta emocja próbuje mi powiedzieć?”. Często to właśnie emocje prowadzą nas do miejsc, które najbardziej potrzebują uwagi, troski i uzdrowienia.

25/05/2026

📌 Zamartwianie wydaje się czymś naturalnym w końcu każdy z nas czasem się martwi. Ale w rzeczywistości może działać jak mechanizm, który stopniowo się utrwala i… zaczyna przypominać formę psychicznego uzależnienia. Ponieważ daje ulgę.
📌 Gdy nie wiemy, co się wydarzy, nasz mózg szybko uruchamia napięcie. To stan mobilizacji, który ma nas przygotować na zagrożenie. W tym miejscu pojawia się zamartwianie.
📌Zaczynamy myśleć: analizować, przewidywać, planować różne scenariusze. Z jednej strony wygląda to racjonalnie, ale z drugiej pełni funkcję regulacji emocji. Zamartwianie daje chwilowe poczucie kontroli i obniża napięcie. A to wystarczy, żeby mózg uznał je za skuteczne zachowanie (Borkovec, Alcaine, Behar, 2004). I właśnie tutaj zaczyna się problem.
📌Jeśli coś przynosi ulgę nawet krótkotrwałą zostaje wzmocnione. Z czasem tworzy się automatyczna pętla: niepewność, napięcie, zamartwianie, chwilowa ulga, jeszcze więcej zamartwiania. Jednocześnie zamartwianie ma jeszcze jedną funkcję: chroni przed odczuwaniem emocji w ciele.
📌Zamiast doświadczać lęku bezpośrednio (np. napięcia, przyspieszonego oddechu), przenosimy się na poziom myślenia. Analizujemy problem, zamiast go czuć. To zjawisko opisuje się jako unikanie doświadczenia strategię, która krótkoterminowo obniża dyskomfort, ale długoterminowo go utrwala (Borkovec & Roemer, 1995; Hayes i in., 1996).
📌 W ten sposób zamartwianie staje się czymś więcej niż tylko myśleniem. Staje się sposobem regulacji emocji.
Mózg bardzo silnie reaguje na niepewność traktując ją niemal jak zagrożenie. Dlatego osoby z wysoką nietolerancją niepewności częściej wpadają w schemat zamartwiania się (Dugas i in., 1998; Grupe & Nitschke, 2013). Im częściej powtarzamy ten wzorzec, tym bardziej się on utrwala.
Z punktu widzenia neuroplastyczności oznacza to, że wzmacniamy określone ścieżki neuronalne ucząc mózg, że zamartwianie jest domyślną reakcją na stres (Siegel, 2010). A skoro coś działa, nawet na moment, to mózg będzie do tego wracał.
📌 Można to jednak zmienić, nie przez walkę z myślami, tylko przez zmianę tego, co z nimi robisz. Z punktu widzenia neuroplastyczności oznacza to, że wzmacniamy określone ścieżki neuronalne , ucząc mózg, że zamartwianie jest domyślną reakcją na stres (Siegel, 2010). A skoro coś działa, nawet na moment, to mózg będzie do tego wracał. Można to jednak zmienić, nie przez walkę z myślami, tylko przez zmianę tego, co z nimi robisz.

24/05/2026

🧠 Światowy Dzień Schizofrenii
Schizofrenia to nie „rozszczepiona osobowość”.
To nie powód do wstydu.
To doświadczenie, które dotyka realnych ludz , naszych bliskich, znajomych, czasem nas samych.
Może oznaczać inne postrzeganie rzeczywistości, trudności w myśleniu, emocjach, relacjach.
Ale nie odbiera człowieczeństwa. Nie definiuje całej osoby.
Osoby chorujące na schizofrenię mogą pracować, kochać, tworzyć, marzyć.
Tak jak każdy z nas – potrzebują zrozumienia, wsparcia i dostępu do leczenia, nie etykietek i stereotypów.
💬 Zamiast się bać – warto zrozumieć.
🤝 Zamiast oceniać – warto zapytać i być obok.
❤️ Zamiast stygmatyzować – warto zobaczyć człowieka.
Bo zdrowie psychiczne to nie „my” i „oni”.
To część naszego wspólnego doświadczenia.

22/05/2026

Zapraszam w środy i czwartki.

Kilka słów od naszej kolejnej specjalistki, Zuzanny Setkowicz. 🩵

Zapraszam Cię, jeśli chcesz poczuć więcej spokoju i zrozumieć, co naprawdę dzieje się w Twoim ciele i
emocjach. Łączę neurobiologię, terapię ACT i uważność, żeby dać Ci narzędzia, które realnie
przynoszą ulgę. Wspólnie stworzymy przestrzeń, w której odetchniesz, zobaczysz siebie wyraźniej i
zaczniesz budować życie zgodne z Twoimi wartościami.

Zapraszamy do zapisów na sesje u Zuzanny! 🌊🌊🌊
Zapisy tutaj 👉 https://www.nowekonteksty.pl/checkout/?therapist=terapeuta-4

18/05/2026

📌 Przez wiele lat w nauce dominowało pytanie: co w większym stopniu kształtuje nasze zdrowie, geny czy środowisko?

📌 Najnowsze badania prowadzone na dużych populacjach pokazują, że powiązania między zdrowiem psychicznym a chorobami ciała, zwłaszcza układu sercowo‑metabolicznego są znacznie bardziej złożone. Osoby doświadczające trudności psychicznych częściej mierzą się również z chorobami takimi jak nadciśnienie, cukrzyca czy choroba wieńcowa. Co więcej, relacja ta działa w obie strony: ciało wpływa na psychikę, a psychika na ciało.

📌 To, co jest szczególnie interesujące z perspektywy uważnego rozwoju, to rola środowiska. W wielu przypadkach to właśnie styl życia, codzienne nawyki i kontekst, w jakim funkcjonujemy, odgrywają większą rolę niż sama genetyka. Czyli to, jak śpimy, jak się odżywiamy, jak radzimy sobie ze stresem, jakie relacje tworzymy i jak traktujemy siebie może realnie kształtować nasze zdrowie bardziej, niż zapis w DNA.

📌 Z punktu widzenia psychologii rozwoju i uważności można powiedzieć, że ciało i umysł tworzą wspólny ekosystem. Przewlekły stres zmienia fizjologię organizmu. Brak ruchu wpływa na nastrój. Zaburzony sen oddziałuje na zdolność regulacji emocji. Ale działa to też w drugą stronę: praktyki uważności, świadome oddychanie, kontakt z naturą czy budowanie bezpiecznych relacji wspierają zarówno dobrostan psychiczny, jak i zdrowie fizyczne.

📌To ważna wiadomość bo daje sprawczość. Nie wszystko jest zapisane z góry. W naszym codziennym życiu istnieje przestrzeń wpływu. Nawet niewielkie zmiany mogą mieć znaczenie, jeśli są powtarzane regularnie i z uważnością.
W świecie, który często przyspiesza, rozprasza i przeciąża, powrót do prostych praktyk zatrzymania się, zauważenia siebie, zadbania o ciało i emocje nie jest luksusem, lecz inwestycją w zdrowie.
https://doi.org/10.1038/s41467-024-49507-3

11/05/2026

💊 Współczesne zainteresowanie suplementami wspierającymi mózg rośnie wraz z oczekiwaniami dotyczącymi produktywności i odporności psychicznej. Badania naukowe pokazują jednak, że skuteczność suplementów jest zależna od wieku, stanu zdrowia, diety oraz obecności niedoborów, a nie od samej etykiety „dla mózgu”.
💊 Najlepiej udokumentowaną grupą substancji są kwasy tłuszczowe omega‑3, zwłaszcza DHA i EPA. DHA stanowi istotny składnik błon neuronów i uczestniczy w przekazywaniu sygnałów nerwowych. Metaanalizy randomizowanych badań klinicznych wskazują, że suplementacja omega‑3 może przynosić umiarkowane korzyści w zakresie funkcji wykonawczych i uwagi, szczególnie u osób starszych oraz u tych z niskim spożyciem ryb morskich (Mazereeuw i in., 2012; Mulargia i in., 2025). Jednocześnie u zdrowych, młodych dorosłych bez niedoborów efekty są niewielkie lub nieistotne statystycznie.
💊 Coraz większe zainteresowanie budzi także kreatyna, tradycyjnie kojarzona ze sportem. Mechanistycznie uczestniczy ona w gospodarce energetycznej neuronów, wspierając szybkie odnawianie ATP. Badania sugerują możliwe korzyści poznawcze w warunkach stresu metabolicznego, niedoboru snu oraz u osób z niskim wyjściowym poziomem kreatyny, takich jak wegetarianie (Boroujerdi, 2026). Jednocześnie Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności nie zatwierdził oświadczenia zdrowotnego dotyczącego poprawy funkcji poznawczych u ogólnej populacji, wskazując na niespójność danych i brak jednoznacznego związku przyczynowego (EFSA, 2024).
💊 Witaminy z grupy B oraz witamina D pełnią istotne role w metabolizmie mózgowym i neuroprzekaźnictwie, jednak ich suplementacja poprawia funkcje poznawcze głównie wtedy, gdy koryguje realny niedobór (Smith i Refsum, 2016). W Polsce szczególne znaczenie ma witamina D, której niedobory mają charakter powszechny w miesiącach jesienno‑zimowych.
💊 Suplementy mogą wspierać funkcjonowanie mózgu, ale nie działają uniwersalnie. Ich właściwy dobór wynika z medycyny opartej na dowodach: identyfikacji niedoborów, określonego celu i realistycznych oczekiwań. Nadal najsilniejszymi interwencjami neuroprotekcyjnymi pozostają sen, aktywność fizyczna i zbilansowana dieta.

04/05/2026

🧠 Mózg nie jest „zamknięty” w czaszce, odcięty od reszty ciała. Najnowsze badania pokazują, że mózg porusza się, robi to za każdym razem, gdy się ruszamy.

🧠 Badacze wykazali, że u przytomnych myszy mózg wykonuje mikroruchy zsynchronizowane z lokomocją, przesuwa się głównie do przodu i na boki, o kilka mikrometrów. Co ważne: nie odpowiada za to ani oddech, ani bicie serca (Garborg i in., 2026).

🧠 Źródłem ruchu mózgu są skurcze mięśni brzucha. Zanim ciało zacznie się poruszać, mięśnie tułowia napinają się, zwiększając ciśnienie w jamie brzusznej. To ciśnienie jest przekazywane do ośrodkowego układu nerwowego przez sieć bez-zastawkowych żył splot żylny kręgosłupa działającą jak układ hydrauliczny (Garborg i in., 2026). Dzięki czemu wzrasta ciśnienie śródczaszkowe co powoduje ruch całego mózgu w czaszce.

🧠 Dlaczego to ma znaczenie? Ponieważ pokazuje, że funkcjonowanie mózgu nie zależy wyłącznie od neuronów, synaps i neuroprzekaźników. Zależy też od mechaniki ciała. Ruch, napięcie mięśni i ciśnienie w jamie brzusznej realnie wpływają na położenie mózgu oraz na przepływ płynów mózgowych. To może mieć znaczenie dla tego, jak mózg usuwa metabolity w stanie czuwania, dlaczego przepływ płynu mózgowo‑rdzeniowego różni się między snem a aktywnością oraz czemu bezruch (sen) sprzyja „oczyszczaniu” mózgu.

🧠 Ten mechanizm otwiera też nowe pole interpretacji w neurologii i medycynie: zaburzenia ciśnienia śródczaszkowego, otyłość, przewlekłe napięcie mięśniowe, zaburzenia oddechu czy problemy trzewne mogą wpływać na mózg nie tylko pośrednio, ale mechanicznie.

🧠Oznacza to, że mózg nie działa w izolacji. Jest mechanicznie sprzężony z ciałem, a ruch, napięcie mięśni i ciśnienie w jamie brzusznej mogą wpływać na krążenie płynów, sygnały mechaniczne i potencjalnie funkcjonowanie neuronów. Ciało „rozmawia” z mózgiem nie tylko chemicznie czy nerwowo, ale również… fizycznie.
https://Article doi.org/10.1038/s41593-026-02279-z

27/04/2026

📌Terapia akceptacji i zaangażowania (ACT) jest jedną z najlepiej przebadanych interwencji psychologicznych stosowanych w leczeniu bólu przewlekłego. W przeciwieństwie do podejść skoncentrowanych na redukcji objawów, ACT skupia się na zwiększaniu elastyczności psychologicznej, zdolności do prowadzenia wartościowego życia mimo obecności bólu. Podejście to zakłada zmianę relacji pacjenta z bólem, myślami i emocjami poprzez procesy takie jak akceptacja, defuzja poznawcza, uważność, kontakt z wartościami i zaangażowane działanie.

📌 Przegląd przeglądów systematycznych i metaanaliz randomizowanych badań klinicznych (Martínez‑Calderón i wsp., 2024) pokazuje, że ACT rzadko prowadzi do trwałej redukcji natężenia bólu, jednak wykazuje istotne i bardziej spójne efekty w innych obszarach funkcjonowania. Wyniki dotyczą poprawy funkcjonowania związanego z bólem, jakości życia oraz czynników psychologicznych.

📌 ACT skutecznie redukuje objawy depresji i lęku, zmniejsza katastrofizację bólu oraz ogranicza sztywność psychologiczną. Jednocześnie sprzyja wzrostowi akceptacji bólu, uważności i elastyczności psychologicznej. Wiele z tych efektów utrzymuje się w pomiarach odległych (6–12 miesięcy), co wskazuje na trwały wpływ interwencji na procesy adaptacyjne, a nie jedynie krótkotrwałą poprawę objawową.

📌ACT nie „leczy” bólu w sensie jego eliminacji, lecz realnie pomaga pacjentom lepiej funkcjonować i żyć pełniej mimo bólu.
W kontekście bólu przewlekłego ACT jawi się więc jako interwencja ukierunkowana na sens, wartości i jakość życia, która zmienia sposób doświadczania bólu, nawet jeśli sam ból pozostaje obecny
https://doi.org/10.1016/j.jpain.2023.09.013

20/04/2026

📌Jeszcze kilka lat temu wiele osób miało co do tego wątpliwości. Dziś coraz więcej badań pokazuje, że nie tylko może, ale często realnie pomaga.

📌 Najnowsze badanie opublikowane w 2026 (Wardęszewicz i wsp.,2026) roku porównało dwie formy terapii opartej na uważności (MBCT) prowadzonej online: spotkania grupowe na żywo oraz program realizowany samodzielnie, we własnym tempie. Uczestnikami były osoby z łagodną i umiarkowaną depresją.
Wyniki są jednoznaczne. Obydwie formy zajęć znacząco obniżały nasilenie objawów depresji i lęku, a efekty utrzymywały się także kilka miesięcy po zakończeniu programu.

📌Kluczowe okazały się dwa procesy: większa uważność, czyli zdolność bycia „tu i teraz”, bez oceniania oraz mniejsze uwikłanie w myśli, które wcześniej automatycznie napędzały zmartwienia, ruminacje i poczucie bezradności
Co ciekawe, nie było istotnych różnic w skuteczności pomiędzy spotkaniami na żywo a wersją asynchroniczną. Różnił się natomiast poziom zaangażowania, kontakt z grupą i terapeutą sprzyjał większej regularności uczestnictwa. Z drugiej strony forma nagraniowa dawała elastyczność i dostępność, które dla wielu osób są kluczowe.

📌Dowiedziono, że dobra jakość, struktura i sens programu mają większe znaczenie niż sam kanał kontaktu. Terapia online nie jest „gorszą wersją” może być pełnoprawnym, skutecznym wsparciem, dopasowanym do realiów współczesnego życia.

📌Czasem pomoc zaczyna się od jednego kroku: zatrzymania się, zauważenia tego, co dzieje się w umyśle, i nauczenia się innego sposobu reagowania. Online czy na żywo uważność działa tam, gdzie jesteśmy.

https://doi.org/10.1007/s12671-026-02778-x