USG w ZRM

23/08/2026

Na półmetku….

Kończymy dyżur pod Kazbekiem w ramach Bezpieczny Kazbek.. to były długie, pracowite i męczące dwa miesiące, na których podsumowanie będzie jeszcze czas…. A są mocno zaskakujące wnioski medyczne….;)

Teraz… ?

Kilka dni w kraju na przepak i zmiana kierunku na Nepal..
Ekspedycję na Dhaulagiri (8167m n.p.m.) jak i wsparcie medyczne tej ekspedycji czas zacząć..

Trzymajcie kciuki.. tam nie będzie pomiłuj..

16/08/2026

Dhaulagiri 8167 m n.p.m.

To dla mnie ogromne wyróżnienie i wyjątkowe wyzwanie. W dniach 5 września–30 października 2026 będę miał przyjemność uczestniczyć w ekspedycji na Dhaulagiri (8167 m n.p.m.) w Himalajach w Nepalu – jednym z najwyższych i najbardziej wymagających szczytów świata.

Wyprawa będzie miała dla mnie szczególny wymiar. Z jednej strony będzie to kolejna próba zdobycia ośmiotysięcznika i sprawdzenia własnych możliwości w ekstremalnych warunkach wysokogórskich. Z drugiej – niezwykle ważnym elementem ekspedycji będzie możliwość wykorzystania mojego doświadczenia z zakresu medycyny wysokogórskiej.

Podczas wyprawy będę odpowiadał za zabezpieczenie medyczne mojej ekspedycji w Base Camp, a także za opiekę nad kilkuosobowym zespołem, z którym będziemy podejmować próbę wejścia na szczyt Dhaulagiri.

Dhaulagiri ma 8167 metrów wysokości. Dla mnie będzie nie tylko kolejnym celem wysokogórskim, ale również miejscem, w którym będę mógł połączyć dwie ważne dla mnie dziedziny – miłość do gór i medycynę.

Mam świadomość skali wyzwania, ale również ogromną motywację, by zrobić wszystko, aby bezpiecznie przejść przez tę ekspedycję i – jeśli warunki oraz możliwości zespołu na to pozwolą – stanąć na szczycie Dhaulagiri… a przede wszystkim w pełnym składzie bezpiecznie wrócić do bazy..

Dziękuje za zaufanie:)

13/08/2026

Zgłoszenie do 50 letniej kobiety zgłaszającej silne bóle głowy, wymioty uniemożliwiające normalne funkcjonowanie oraz narastające zaburzenia równowagi.

Z wywiadu: brak istotnych chorób współistniejących, od wczoraj, po wejściu na około 3000 m n.p.m. i noclegu na tej wysokości pojawiają się silne bóle głowy, nie przechodzące po nawodnieniu, 4-krotnie zażywanych lekach.
Do tego dochodzą wymioty, utrudniające przyjmowanie płynów/pokarmow.
Nie jest to pierwsza ekspozycja na duże wysokości.

🔺W badaniu:
Pacjentka przytomna, bez zaburzeń świadomości, choć z zaburzeniami równowagi. Przyprowadzona do ambulatorium przez dwie osoby.

A - drożne, potencjalnie zagrożone (nudności/wymioty)
B - SpO2 87%, RR - 20/min , EtCO2 - 31 mmHg brak widocznego wysiłku oddechowego, osłuchowo - obustronny szmer pęcherzykowy
C - HR 57-62 /min, EKG RZ 60/min, BP 156/90 mmHg
D - GSC 15, nieznaczne zaburzenia równowagi, glukoza 100 mg%| dl
E - nic istotnego

Dodatkowo zmierzono poziom karboksyhemoglobiny (SpCO) dla wykluczenia podejrzenia zatrucia tlenkiem węgla. Poziom wyniósł 0,4%.
Wartość 0,5-1,5% to wartość typowa dla osoby niepalącej.

🛜 🧠👁️ Z uwagi na silne bóle głowy, wymioty, zaburzenia równowagi , stosunkowo wolną prace serca i podniesione ciśnienie tętnicze uzupełniono ocenę o wykonanie ultrasonografii przezczaszkowej:
🔺próba oceny przepływu w tętnicy środkowej mózgu MCA (określa opór naczyniowy /IP - Pulsatility Index/ w obwodowym łożysku naczyniowym mózgu). Górna wartość normy (dla warunków „naziemnych” ustalona jest na 1,3. Podwyższone PI może sugerować podwyższone ciśnienie śródczaszkowe (ICP), dystalny opór naczyniowy lub zmiany w mikrokrążeniu. Wartość u naszego pacjenta wynosiła 1,4
🔺ocena osłonki nerwu wzrokowego: Lewe oko - 0,688 / Prawe oko - 0,709 (norma dla pacjenta na ziemi oscyluje około 0,5-0,6)

Na podstawie wywiadu, obrazu klinicznego, obrazu ultrasonograficznego wysunięto podejrzenie HACE - wysokogórski obrzęk mózgu (High Altitude Cerebral Edema)

Z uwagi na brak możliwości wezwania śmigłowca (złe warunki atmosferyczne) na czas oczekiwania na konną ewakuacje przygotowano komorę hiperbaryczną.

🔺W takcie przygotowywania komory hiperbarycznej podano pacjentce:
- ondasetron 8 mg p.o,
- paracetamol 500 mg p.o,
- ibuprofen 400 mg p.o,
- tlen 4l/min.

🧠 Rozpoczęto monitorowanie oksymetrii mózgowej, którą kontynuowano przez cały okres pobytu w komorze hiperbarycznej.
Wyjaśniono pacjentce działanie komory wraz z instrukcją postępowania w razie pogorszenia stanu zdrowia.

🔺W komorze hiperbarycznej pacjentka pozostaje pod stałym monitoringiem:
- saturacji,
- częstości pracy serca,
- EtCO2,
- częstości oddechu,
- oksygenacji mózgu,
- SpCO,
- SpMet,
- FiCO2.

🔺Pacjentka w komorze spędziła około 80 min.
Po opuszczeniu komory:
Pacjenta ze znaczącą poprawą samopoczuciem, brak dolegliwości (bóle głowy, nudności), brak zaburzeń równowagi.

🔺Parametry po opuszczeniu komory:
- SpO2 90%,
- HR 90/min,
- EtCO2 35 mmHg,
- RR 14/min,
- BP 130/80 mmHg,
- brak deficytów neurologicznych.

Pacjentka w stanie ogólnym dobrym w asyście przewodnika, konno opuszcza bazę.

Po zejściu na dół (ok 1700 m n.p.m.) pacjentka w stanie ogólnym bardzo dobrym.

Wilderness Medical Society
Wilderness Medical Associates
Centrum Innowacyjnej Edukacji Medycznej Collegium Medicum
Everest ER

11/08/2026

03/08/2026

W godzinach porannych czasu lokalnego do ambulatorium BK zostaje przyprowadzony mężczyzna, lat 36. W wywiadzie od osoby towarzyszącej:

Z wywiadu:

- Prawidłowy proces aklimatyzacyjny
- Na terenie bazy od około 2 dni, gdzie odbywa się jedno wyjście aklimatyzacyjne na wysokość około 4000m n.p.m. w trakcie którego wystąpiło nagłe osłabienie, kaszel
- Pacjent przyjmuje lek przeciwkrzepliwy - rywaroksaban z powodu wrodzonej trombofili (brak szczegółowych informacji)
- Około 10 lat temu epizod zatorowości płucnej

🩺 W badaniu:

Pacjent przytomny, bez zaburzeń świadomości, zorientowany. Znaczna duszność spoczynkowa.
A - drożne, niezagrożone
B - RR 35/min SpO2 - 75%, EtCO2 - 23 mmHg, klatka piersiowa porusza się symetrycznie, bez wysiłku oddechowego. Żyły szyjne widoczne, nieprzepełnione
C - HR miarowe, bez deficytu tętna 110/min, BP 160/100, skóra ciepła, sucha, monitorowanie EKG: RZ 105/min
D - AVPU-A, źrenice symetryczne z prawidłową reakcją na światło, siła mięśniowa symetryczna
E - temperatura 37,0 st C, reszta bz

❓Wstępne podejrzenie:

AMS/HAPE/zapalenie płuc?

🛜 Wykonano USG klatki piersiowej (serce, płuca)

[🩻 filmy w komentarzu pod postem]

W ocenie 🫁:
- obustronnie widoczny objaw ślizgania (brak cech odmy opłucnowej)
- w przednich , bocznych, tylnych powierzchniach klatki piersiowej (po prawej stronie): widoczna hiperechogenna linia opłucnej o zachowanej ciągłości, widoczne artefakty linii A - prawidłowy obraz ultrasonograficzny ww powierzchni.
- w bocznej części górnego płata lewego płuca: widoczna hiperechogenna, pogrubiona, fragmentaryczna linia opłucnej, liczne artefakty lini B, widoczne konsolidacje (1,5x1cm).

W ocenie 🫀:
- powiększona prawa komora bez cech przeciążenia (PK=LK)
- prawidłowa globalna kurczliwość przedsionków/komór.
- brak wolnego płynu w worku osierdziowym

➖➖➖

Na podstawie wywiadu, objawów klinicznych wstępnie rozpoznano wysokogórski obrzęk płuc (HAPE) i współistniejące zapalenie płuc.
Wdrożono wstępne leczenie farmakologiczne oraz NIV.
Na tym etapie:
- Nifendypina 20 mg p.o.

W trakcie przygotowywania NIV - rozpoczęto monitorowanie oksymetrii mózgu (O3 - na załączonych zdjęciach z parametrami: L - lewa półkula, P - prawa półkula.
Zakres normy dla O3 (oksymetrii mózgu) na poziomie morza wynosi 55-75%

🔺 Linia bazowa (dla tego pacjenta na poziomie 3653m n.p.m.. i saturacji 75% „na palcu”, bez dodatkowego tlenu) ustawiona została na: L - 52%, P - 50%

Rozpoczęto tlenoterapię 4/l min (zapisy O3 w załączonej tabeli)

Po 10 min tlenoterapii podłączono wentylację nieinwazyjną (CPAP)
- Wstępne ustawienia CPAP z modyfikacją ustawień w zależności od kontrolnych pomiarów parametrów:

PEEP: 3/5 cmH2O—>7 cmH2O—>10 cmH2O
FIO2: 0,2—>0,4—>0,2 (2-4-6l/min)

- Po około 3 godzinach stan ogólny dobry. W międzyczasie rozpoczynamy przygotowywanie do ewakuacji śmigłowcem.
- Aby przygotować pacjenta do transportu stopniowo redukowano parametry respiratora (PEEP: 10 cmH2O —> 7 cmH2O —> 5 cmH2O / FiO2: 0,5—>0,4—>0,2), by po 15 min od jego odłączenia uzyskać:

AVPU - A
SpO2 - 84 % dla powietrza atm dla 3653m n.p.m..
RR - 25/min
EtCO2 - 29 mmHg
O3 - L - 61%, P-59%
HR - 101/min
BP - 157/103 mmHg

🛜 Kontrolne USG płuc/serca:

- obustronnie widoczny objaw ślizgania (brak cech odmy opłucnowej)
- zmniejszona ilość artefaktów linii B w badanym obszarze
- w dalszym ciągu występujące konsolidacje
- W ocenie serca bez istotnych zmian

Pacjent w asyście został przekazany załodze śmigłowca i przetransportowany do szpitala w Tbilisi.

Dziekuję Dorota Sobczyk i Cylwik za tele-konsultacje.

🏥 Na podstawie tomografii komputerowej, badań laboratoryjnych potwierdzono zapalenie płuc w bocznej części górnego płata lewego płuca.

Wilderness Medical Society
Wilderness Medical Associates
Centrum Innowacyjnej Edukacji Medycznej Collegium Medicum

01/08/2026

Komora hiperbaryczna w górach działa na tej samej zasadzie co na poziomie morza, ale jej efekt może być nieco inny ze względu na niższe ciśnienie atmosferyczne na większej wysokości.

Najważniejsze informacje:

* W górach ciśnienie atmosferyczne jest niższe, więc organizm otrzymuje mniej tlenu z każdym oddechem. To może prowadzić do objawów choroby wysokościowej, takich jak ból głowy, zmęczenie czy duszność.
* Komora hiperbaryczna zwiększa ciśnienie otoczenia, co powoduje wzrost ilości tlenu rozpuszczonego we krwi. Dzięki temu organizm może być lepiej dotleniony, nawet jeśli na zewnątrz powietrze zawiera mniej tlenu.
* W warunkach wysokogórskich stosuje się dwa rodzaje rozwiązań:
* Stacjonarne komory hiperbaryczne, w których pacjent oddycha tlenem pod zwiększonym ciśnieniem.
* Przenośne worki hiperbaryczne (np. typu Gamow), używane w ratownictwie górskim. Nie zwiększają zawartości tlenu w powietrzu, ale podnoszą ciśnienie wokół poszkodowanego, symulując zejście na niższą wysokość o około 1500–2500 m. To jest uznana metoda doraźnego leczenia cięższej choroby wysokościowej do czasu ewakuacji.

Jeśli chodzi o ostrą chorobę wysokościową (AMS) i wysokościowy obrzęk płuc (HAPE), to rola komory hiperbarycznej jest dobrze określona.

⚠️ AMS (Acute Mountain Sickness)

Przenośna komora hiperbaryczna jest stosowana, gdy:

* zejście na niższą wysokość nie jest możliwe lub jest opóźnione,
* objawy są umiarkowane lub ciężkie.

Działanie polega na zwiększeniu ciśnienia wokół chorego, co odpowiada “zejściu” o około 1500–2500 m. Przykładowo osoba przebywająca na 5000 m n.p.m. może fizjologicznie znaleźć się w warunkach odpowiadających około 3000–3500 m. Zwykle po 1–2 godzinach w komorze objawy wyraźnie się zmniejszają.

Należy jednak pamiętać, że efekt jest tymczasowy – po wyjściu z komory objawy mogą powrócić, jeśli chory pozostaje na tej samej wysokości. Dlatego komora jest rozwiązaniem pomostowym do czasu zejścia lub ewakuacji.

⚠️ HAPE (High-Altitude Pulmonary Edema)

W HAPE komora hiperbaryczna również może być bardzo pomocna, ale:

* jest stosowana tylko wtedy, gdy natychmiastowe zejście nie jest możliwe,
* powinna być połączona z podawaniem tlenu, jeśli jest dostępny.

Podwyższone ciśnienie poprawia utlenowanie krwi i zmniejsza niedotlenienie wywołujące skurcz naczyń płucnych, co często prowadzi do szybkiej poprawy duszności i saturacji.

⚠️ Co mówią wytyczne?

Wytyczne międzynarodowych organizacji, takich jak International Climbing and Mountaineering Federation (UIAA) oraz Wilderness Medical Society, traktują przenośną komorę hiperbaryczną jako leczenie zastępcze (bridge therapy):

* nie zastępuje zejścia,
* nie zastępuje tlenu, jeśli tlen jest dostępny,
* jest bardzo cenna podczas wypraw w odległych rejonach, gdzie ewakuacja może zająć wiele godzin.

W praktyce medycyny górskiej mówi się, że komora “kupuje czas” – może utrzymać chorego w stabilnym stanie do momentu bezpiecznego transportu na niższą wysokość.

Jak skuteczna jest komora?

Podczas przebywania w komorze saturacja często wzrasta o 10–20 punktów procentowych, a objawy AMS i HAPE zwykle wyraźnie się zmniejszają. Niestety efekt utrzymuje się tylko tak długo, jak długo pacjent przebywa pod zwiększonym ciśnieniem. Po wyjściu, jeśli pozostaje na tej samej wysokości, objawy mogą stopniowo nawracać.

Komora daje czas na bezpieczne doczekanie poprawy pogody, przybycia śmigłowca lub zorganizowanie zejścia, ale sama nie stanowi ostatecznego leczenia choroby wysokościowej.

W praktyce wypraw himalajskich często wykonuje się kolejne 60–90-minutowe sesje, jeśli ewakuacja opóźnia się o wiele godzin, przy jednoczesnym podawaniu tlenu i leków oraz ciągłym monitorowaniu stanu chorego.

Wilderness Medical Society
Wilderness Medical Associates
Bezpieczny Kazbek
Everest ER
Centrum Innowacyjnej Edukacji Medycznej Collegium Medicum

01/08/2026

Co ma ze sobą wspólnego respirator, ultrasonograf, oksymetria mózgu z tym pięknym czerwonym cygarem??

Serdeczne podziękowania dla Peter V. Schettel za udostępnienie komory hiperbarycznej 🙏

30/07/2026

Godziny wieczorne czasu lokalnego.

Mężczyzna lat 36 ze znacznym osłabieniem, silnym bólem głowy, dusznością spoczynkową. Zawraca z ataku szczytowego z wysokości około 4600m n.p.m.

Pierwsze wrażenie: złe.

Z wywiadu. Prawidłowo rozpisany proces aklimatyzacyjny. W czasie wyjść aklimatyzacyjnych (4100m n.p.m..) samopoczucie i wydolność prawidłowa. W trakcie ataku szczytowego na wysokości około 4600 n.p.m.. znaczne osłabienie, duszność, kaszel.
Pacjent z przewodnikiem odłącza się od grupy i schodzi do bazy.

Brak istotnej przeszłości chorobowej. Pierwszy raz na tak dużej wysokości.

W badaniu:
Pacjent przytomny, zorientowany z dusznością spoczynkową, silnym bólem głowy. Odkrztuszał wydzielinę.

A - drożne, niezagrożone
B - RR 22-25/min, SpO2 - 65%, klatka piersiowa porusza się symetrycznie, bez wysiłku oddechowego. Żyły szyjne widoczne, nieprzepełnione
C - HR 105/min, BP 130/85 mmHg, EKG - RZ 105/min
D - GCS 15, glikemia 97 mg%, bez deficytów neurologicznych
E - nic istotnego, temperatura 38,1 C

Wstępne podejrzenie:
AMS, HAPE, zapalenie płuc?

Badanie uzupełniono o wykonanie ultrasonografii.

W ocenie płuc:
- obustronnie widoczny objaw ślizgania (brak cech odmy opłucnowej)
- w przednich , bocznych, tylnych powierzchniach klatki piersiowej (po prawej stronie): widoczna hiperechogenna, fragmentaryczna, pogrubiona linia opłucnej, widoczne liczne (często zlewne) artefakty linii B, widoczne drobne konsolidacje
- w przednich, bocznych i tylnych powierzchniach klatki piersiowej (po lewej stronie): widoczna hiperechogenna linia opłucnej o zachowanej ciągłości, widoczne artefakty linii A - prawidłowy obraz ultrasonograficzny ww powierzchni.

W ocenie serca:
- LK>PK
- brak cech przeciążenia PK
- prawidłowa globalna kurczliwość przedsionków/komór.
- brak wolnego płynu w worku osierdziowym

Rozpoznano HAPE (nie można wykluczyć zapalenia płuc) i wdrożono wstępne leczenie:

* Nifendypina 20 mg p.o.
* Ibuprofen
* Tlenoterapia

Z uwagi na brak w danej chwili wdrożenia NIV - przygotowywano pacjenta do ewakuacji do szpitala.

Po około 40 min. subiektywna poprawa.

W reocenie:
Pacjent przytomny, bez zaburzeń świadomości, w pełni zorientowany.

A - drożne, niezagrożone
B - RR 20/min SpO2 - 80% (na powietrzu atmosferycznym)
C - HR miarowe, 93/min, BP 135/80, EKG: RZ 93/min
D - bez zmian
E - nic istotnego

Z uwagi na utrzymujące się znaczące zmiany w ultrasonografii pacjent przygotowany do ewakuacji
Do Stepancmindy.. a następnie do Tbilisi

Pacjent drugiego dnia trafia do szpitala w Tbilisi, gdzie po wykonaniu badań laboratoryjnych, RTG, TK potwierdzono HAPE z jednoczesnym rozpoznaniem zapalenia płuc.

Wilderness Medical Society
Wilderness Medical Associates

25/07/2026

Ku przestrodze, część 3… nie zatajaj..

65 letni mężczyzna źle się czuje.

Z wywiadu od pacjenta (nie do końca był nam w stanie wytłumaczyć szczegóły):

W wieku lat 5 wykonany zabieg „plastyki” przegrody międzykomorowej, bez późniejszych konsekwencji - jak twierdzi.
Obecnie brak istotnej przeszłości chorobowej.
Brak przyjmowanych na stałe leków.

W miejscu wezwania w hipotermii z uwagi na 7-8 godzinne podejście w bardzo trudnych warunkach atmosferycznych do bazy (1500 m przewyższenia w jednym dniu) w deszczu i wietrze.

W trakcie badania (pacjent siedzi przed piecykiem, gdzie próbuje się ogrzewać):
Utrudniony kontakt słowny z pacjentem.
Pacjent bardzo się trzęsie co utrudnia pomiar parametrów
A - drożne
B - RR -25-35/min, SpO2 78-83%
C - HR - 140-175/min, BP 170/110 mmhm, EKG: (w tym przypadku wyłącznie z odpr kończynowych) rytm niemiarowy, podejrzenie AF. Tony serca, ciche, szybkie niemiarowe
D - utrudniony kontakt słowny, glikemia 118 mg%, siła mięśniowa symetryczna.
E - pacjent wychłodzony, w mokrym ubraniu, temp 35,3 C

➖➖➖

Z uwagi na niemiarowość pracy serca wykonano w ograniczonym zakresie ocenę serca w USG (filmy w komentarzu pod postem):
- brak wolnego płynu w worku osierdziowym
- brak ech przeciążenia PK
- LK>PK
- zauważalna niemiarowość

USG płuc:
W ocenie płuc: prawidłowy obraz ultrasonograficzny.

Ponownie upewniamy się czy pacjent ma rozpoznane problemy kardiologiczne (z uwzględnieniem migotania przedsionków)
Ponownie pacjent te podejrzenia neguje (badał się przez wyjazdem).

Z uwagi na wychłodzenie zalecamy przebranie się, ogrzewanie oraz nawodnienie do czasu kolejnego badania.

Po ok 4-5 godzinach (wstępnej konsultacji kardiologicznej z Dorota Sobczyk: wywiad, filmy USG) uzupełniamy ocenę serca o ocenę napływu mitralnego co przybliżyło nas do wstępnego rozpoznania - migotania przedsionków.

Zdjęcie:
Brak fali A w napływie mitralnym w badaniu ECHO serca oznacza, że nie występuje skuteczny skurcz przedsionka lewego, który normalnie powoduje późne napełnianie lewej komory. W zapisie dopplerowskim napływu mitralnego zwykle widoczne są:
* fala E – wczesne, bierne napełnianie lewej komory,
* fala A – późne napełnianie podczas skurczu lewego przedsionka.
Jeżeli fala A jest nieobecna, jedna z najczęstszych przyczyny może być właśnie migotanie przedsionków (w migotaniu przedsionki nie kurczą się skutecznie, więc fala A zanika).

➖➖➖

Z uwagi na nieznaczny czas wystąpienia i trwania arytmii, nasilającą się duszność spoczynkową, pojedyncze artefakty lini B w ponownym badaniu ultrasonograficznym (wcześniej widoczny prawidłowy obraz płuc) zalecono pilne opuszczenie bazy i udanie się do najbliższego szpitala celem dalszych konsultacji.

⚠️ I tu zaczyna się cyrk..😉 (co nie jest tu rzadkością)

Na chwilę przez ewakuacją, pacjent z uśmiechem na ustach oznajmia mi, że jest po rozmowie telefonicznej ze swoim lekarzem, który wystawił mu receptę na leki, które ma zażyć niezwłocznie po zejściu z bazy:

Przewodnicy (jego opiekunowie) mocno zdziwieni tymi informacjami (problemy kardiologiczne pacjenta) z uczciem niesmaku/niepokoju ewakuowali pacjenta na dół.

⚠️ Podsumowanie:

- Wybierając się w góry wysokie, z agencją/przewodnikiem oddajecie się im pod opiekę.
- Przewodnik jest w pełni za Was odpowiedzialny.
- NIE zatajaj istotnych informacji (w tym przypadku problemów kardiologicznych), które mogą w znaczący sposób zwiększyć ryzyko powikłań zdrowotnych jak i kłopotów dla agencji/przewodnika jak i służb ratunkowych.
- Góry są piękne.. ale nie warte własnego życia..

Wilderness Medical Society
Wilderness Medical Associates

23/07/2026

No to zaczynamy zabawę..