30/07/2026
Czy wiesz, że wdychanie pyłów organicznych podczas pracy czy rekreacji może prowadzić do nieodwracalnego uszkodzenia płuc? 💨
Tak rozwija się alergiczne zapalenie pęcherzyków płuc (AZPP), znane także jako płuco farmera, płuco hodowców ptaków, czy płuco serowara. Choroba jest wynikiem nadmiernej odpowiedzi układu odpornościowego na wielokrotny kontakt z antygenami obecnymi m.in. w spleśniałym sianie, odchodach ptaków, sierści zwierząt czy źle konserwowanej klimatyzacji.
Powtarzające się uszkodzenia nabłonka oddechowego wywołane przewlekłą ekspozycję na antygeny prowadzą u osób wrażliwych do nadmiernej reakcji ze strony układu odpornościowego i zaburzenia naprawy tkankowej, której efektem jest zastąpienie zdrowej, zdolnej do wymiany gazowej tkanki płuc przez tkankę włóknistą. Zwłókniałe płuca coraz gorzej dostarczają tlen do organizmu jednocześnie przeciążając układ krążenia co nieuchronnie prowadzi do śmierci.
CZY MOŻNA TEMU ZAPOBIEC?
Odpowiedzi na to pytanie szukaliśmy w projekcie pt.: „Ocena możliwości wykorzystania witaminy D3 w prewencji i leczeniu włóknienia płuc w przebiegu alergicznego zapalenia pęcherzyków płuc – badania in vivo”.
Nasze badania wykazały, że niedobór witaminy D3 sprzyja włóknieniu płuc w AZPP, a im niższy poziom witaminy D3 w organizmie tym cięższy przebieg choroby. Jednocześnie udowodniliśmy, że przywrócenie fizjologicznego stężenia witaminy D3 w płucach poprzez odpowiednią dietę lub inhalacje metabolitami witaminy D3 – skutecznie hamuje rozwój włóknienia płuc w AZPP. Analizowane strategie terapeutyczne ograniczały zarówno stan zapalny (promujący patologiczną naprawę tkanek) jak i blokowały mechanizmy bezpośrednio odpowiedzialne za przekształcenia nabłonka oddechowego w niezdolną do wymiany gazowej bliznę. Co szczególnie istotne, korzystny efekt witaminy D3 obserwowaliśmy zarówno we wczesnym, jak i zaawansowanym stadium choroby.
Zaprezentowane wyniki badań na zwierzętach stanowią ważny krok w kierunku opracowania nowych, skuteczniejszych metod zapobiegania i leczenia włóknień płuc.
Projekt został sfinansowany ze środków Narodowego Centrum Nauki DEC-2020/38/E/NZ7/00366. Badania przeprowadzili naukowcy z Zakładu Biologii Medycznej pod kierunkiem dr hab. Marty Lemieszek, prof. IMW.