05/08/2026
LOWEN: DZIAŁANIE A BYCIE
cz.1., na podst. „Lęk przed życiem”
Alexander Lowen stawia antytezę pomiędzy byciem a działaniem. Byciem pojmowanym jako odczuwanie i aktywność skierowaną na przyjemność, w przepływie, niepoddaną ego i jego celom. Działaniem, czyli aktywnością skierowaną na zewnątrz, poddaną celowi, często dokonywaną pod presją.
„Aktywność zdrowej osoby zachowuje zwykle doskonałą równowagę pomiędzy byciem i działaniem, myśleniem i odczuwaniem, spontanicznością i rozmysłem. Pełna harmonia ego i ciała prowadzi do akcji, które są zarazem spontaniczne i kontrolowane.”
Kiedy rozejrzymy się wokół, okazuje się, że taki stan równowagi rzadko jest osiągany. Okazuje się również, że łatwiej wielu działać, poddawać się presji produktywności niż być. Bycie okazuje się trudne.
A jesteśmy sobą w byciu. „Działanie może nakładać się na bycie, ale nie może go zastąpić. Aktywność prawdziwej osoby ma charakter autoekspresji. Działalność nie definiuje jej, lecz może ją wzbogacać. U kogoś, kto nie jest osobą, aktywność nie zaradzi temu brakowi. Nie można stać się osobą wskutek tego, co się robi. Działanie jest jak wkładanie odzieży, która może okrywać ciało, ale go nie zastępuje.”
„Antyteza bycia i działania ma jeszcze jeden aspekt wymagający zastanowienia. Jeśli boimy się być, boimy się życia, to możemy maskować ten lęk przez zwiększenie aktywności. Im bardziej jesteśmy zajęci, tym mniej czasu pozostaje na odczuwanie, bycie i życie. Możemy się łudzić, sądząc, że robienie czegoś to właśnie bycie. Możemy mierzyć nasze życie tym, co osiągnęliśmy, a nie bogactwem i pełnią doznań.
Moim zdaniem gorączkowe, niemal szalone tempo współczesnej ludzkiej aktywności to wyraźna oznaka lęku przed życiem. Jak długo ten lęk istnieje w naszej nieświadomości, pędzimy coraz prędzej i robimy coraz więcej, by go nie odczuwać.”
