14/03/2026
Co trzecie dziecko w Polsce ma dziś nadwagę lub otyłość. O tym mówi się coraz częściej.
Ale jest jeszcze jedna grupa dzieci, o których system trochę zapomina – dzieci ze spektrum autyzmu. A u nich ryzyko otyłości jest nawet o około 60% wyższe.
Z mojej praktyki jako lekarza obesitologa widzę pewien powtarzalny schemat. Wiele dzieci z ASD na początku życia jest szczupłych. Rodzice często słyszą wtedy, że „niech już zje cokolwiek, aby tylko coś zjadł”. Problem polega na tym, że te dzieci bardzo często odżywiają się skrajnie wybiórczo.
Ich dieta bywa ograniczona do 5–10 produktów. Najczęściej są to rzeczy o neutralnym smaku, kolorze i konsystencji: bułki, kajzerki, nuggetsy, frytki, biszkopty, płatki śniadaniowe. Produkty łatwe sensorycznie, ale ubogie odżywczo.
W takiej diecie zwykle prawie nie ma warzyw, owoców, błonnika, dobrej jakości białka czy zdrowych tłuszczów.
I przez wiele lat nic złego się nie dzieje – przynajmniej na pierwszy rzut oka.
Ale po latach takiego odżywiania metabolizm zaczyna się zmieniać. W wieku nastoletnim pojawia się nadwaga lub otyłość, a razem z nią zaburzenia metaboliczne - podwyższone stężenie glukozy i insuliny, cholesterolu całkowitego, LDL, TG czy homocysteiny.
Co istotne u części tych dzieci dochodzi też do zaburzeń regulacji głodu i sytości – ciągłego poszukiwania jedzenia i trudności z odczuwaniem sytości. Tworzy się błędne koło.
Dlatego w przypadku dzieci ze spektrum autyzmu standardowe podejście do otyłości – liczenie kalorii, tabelki dietetyczne – najczęściej po prostu nie działa. Przy dużej wybiórczości pokarmowej jest to często nierealne do wprowadzenia.
Te dzieci potrzebują czegoś zupełnie innego: systemowego wsparcia, pracy nad wybiórczością pokarmową, zaburzeniami sensorycznymi, regulacją głodu i stopniową przebudową diety.
I tu kluczowa jest jedna rzecz – czas.
Im wcześniej zacznie się pracę z dzieckiem, tym większa szansa, że uda się zapobiec otyłości i jej powikłaniom. W wieku nastoletnim zmiana nawyków żywieniowych jest już znacznie trudniejsza.
Jeśli widzisz, że ten problem dotyczy Twojego dziecka – nie czekaj. Warto jak najwcześniej zgłosić się do specjalistów, którzy mają doświadczenie w pracy z dziećmi ze spektrum autyzmu i zaburzeniami odżywiania.
Im wcześniej zaczniemy działać, tym więcej możemy zmienić.
Realnej pomocy szukaj u specjalisty, który ma doświadczenie w leczeniu wybiórczości pokarmowej i otyłości u dzieci w spectrum - umów konsultację z lekarzem obesitologiem i sprawdź jak pomóc swojemu dziecku
https://www.medfile.pl/katarzyna-kalejta/specjalista/pruszkow/