12/05/2026
12 maja — Światowy Dzień Czerniaka
Czerniak jest jednym z najbardziej agresywnych nowotworów skóry, ale wykryty na wczesnym etapie daje bardzo duże szanse na skuteczne leczenie. Dlatego tak ważna jest regularna samoobserwacja skóry, ochrona przed promieniowaniem UV oraz kontrola znamion u dermatologa.
Najważniejsze czynniki ryzyka czerniaka:
• ekspozycja na promieniowanie UV, zarówno światło naturalne jak i sztuczne lampy - solaria
• mutacje w DNA komórek oraz czerniak w wywiadzie rodzinnym
• oparzenia słoneczne, szczególnie w dzieciństwie
• jasny fototyp skóry, niebieskie oczy i skłonność do piegów
• liczne lub atypowe znamiona barwnikowe
🔎 Reguła ABCDE — czyli co powinno zwrócić Twoją uwagę?
A — asymetria
Znamię ma nierówny kształt, jedna połowa różni się od drugiej.
B — brzegi
Są poszarpane, nierówne, rozmyte.
C — kolor
Znamię ma kilka kolorów: brązowy, czarny, czerwony, szary, niebieskawy lub bardzo ciemny odcień.
D — średnica
Zmiana ma powyżej 6 mm albo szybko się powiększa. Uwaga: czerniak może być też mniejszy.
E — ewolucja
Najważniejszy sygnał alarmowy: znamię się zmienia, rośnie, swędzi, krwawi, boli albo wygląda inaczej niż pozostałe.
📍 Gdzie najczęściej pojawia się czerniak?
👩 U kobiet najczęściej na kończynach dolnych.
👨 U mężczyzn najczęściej tułów.
Ale czerniak może pojawić się wszędzie: na skórze głowy, pod paznokciem, na podeszwie stopy czy między palcami, ale też na gałce ocznej lub na błonach śluzowych.
Trzy zasady zdrowej skóry
🕵️ Zostań detektywem swojej skóry
Raz w miesiącu obejrzyj ciało od stóp do głów. Sprawdź też miejsca, o których łatwo zapomnieć: skórę głowy, kark, plecy, zgięcia kolan, stopy, paznokcie i przestrzenie między palcami. Możesz też poprosić bliską osobę o zrobienie zdjęcia pleców i innych trudno dostępnych miejsc, a potem co jakiś czas porównywać, czy pojawiło się coś nowego albo czy któreś znamię zmieniło wygląd.
☀️ SPF to Twój najlepszy przyjaciel
Krem z filtrem to nie „opcja na wakacje”. To codzienna ochrona skóry przed promieniowaniem UV, także w mieście i w pochmurny dzień.
👩⚕️ Dermoskopia raz w roku
Badanie jest bezbolesne, ocenia znamiona znacznie dokładniej niż gołym okiem i pozwala wykryć zmiany podejrzane, które wymagają dalszej diagnostyki lub usunięcia.
✓ Obserwuj swoją skórę.
✓ Reaguj na zmiany.
✓ Nie odkładaj kontroli znamion na później.
