Zakład Chemii Medycznej i Metabolomiki

24/05/2026

W dniu 22 maja 2026 roku Członkinie Studenckiego Koła Naukowego Molekuła aktywnie uczestniczyły w konferencji „Next Gen of Biology – Ogólnopolska Studencka Konferencja Naukowa”, organizowanej przez Wydział Biologii i Ochrony Przyrody Uniwersytetu Rzeszowskiego.

Nasze studentki zaprezentowały zarówno wystąpienia ustne, jak i postery naukowe.

🎤 Sesja referatowa:
▪️ Julia Połeć – „Duże zwierzęta i ich małe białka”
▪️ Natalia Rzeszutek – „Metody badania stresu oksydacyjnego oraz jego znaczenie w onkogenezie”

🖼️ Sesja posterowa:
▪️ Dominika Banek – „Wpływ alkoholu na zaburzenie funkcjonowania ośrodkowego układu nerwowego ze szczególnym uwzględnieniem bariery krew–mózg”
▪️ Julia Częczek – „Sztuczna trzustka jako nowoczesna strategia leczenia cukrzycy typu 1”
▪️ Urszula Purgal – „Bisfenole jako substancje zaburzające funkcjonowanie hormonów i wpływające na układ odpornościowy a problem niepłodności”

🏆 Z ogromną radością informujemy, że Pani Julia Połeć zajęła II miejsce w sesji referatowej! Serdecznie gratulujemy sukcesu i doskonałego wystąpienia 👏🥈🧬

Warto również podkreślić, że dr hab. Sabina Galiniak, prof. UR była członkinią Komitetu Naukowego konferencji.

Gratulujemy wszystkim uczestniczkom za zaangażowanie, wysoki poziom prezentowanych prac oraz godne reprezentowanie SKN Molekuła i Zakładu Chemii Medycznej i Metabolomiki 💙🔬👏

👏 Serdeczne gratulacje dla Wydział Biologii i Ochrony Przyrody Uniwersytetu Rzeszowskiego za organizację inspirującej i świetnie przygotowanej konferencji naukowej!

15/05/2026

W dniach 11–15 maja 2026 roku pracownicy Zakładu Chemii Medycznej i Metabolomiki – dr hab. Sabina Galiniak, prof. UR oraz dr hab. Rafał Podgórski, prof. UR – uczestniczyli w stażu realizowanym w ramach programu ERASMUS+ w University of Palermo, Italy.

Podczas pobytu wygłosili wykłady dla doktorantów Department of Precision Medicine in Medical, Surgical and Critical Care, działającego przy Azienda Ospedaliera Policlinico Universitario „Paolo Giaccone”.

Tematy wystąpień obejmowały m.in.:
🔬 “Steroid hormone analysis using chromatographic techniques”
🧬 “Oxidative stress and its role in the pathogenesis of various diseases”

Wyjazd był doskonałą okazją do wymiany doświadczeń naukowych i dydaktycznych, prezentacji prowadzonych badań oraz rozmów o możliwościach dalszej współpracy międzynarodowej.

Dziękujemy gospodarzom z University of Palermo za serdeczne przyjęcie, inspirujące spotkania i stworzenie przestrzeni do rozwijania akademickich relacji. 🤝✨

07/05/2026

Reakcja tygodnia z Zakładem Chemii Medycznej i Metabolomiki

W kolejnym odcinku naszej serii prezentujemy klasyczną i bardzo efektowną reakcję rozkładu nadtlenku wodoru katalizowaną przez ditlenek manganu (IV) ⚗️✨

W reakcji wykorzystuje się:
▪️ ditlenek manganu (IV)
▪️ nadtlenek wodoru

Po dodaniu MnO₂ do roztworu nadtlenku wodoru reakcja przebiega bardzo gwałtownie – obserwujemy intensywne wydzielanie pęcherzyków gazu oraz wyraźne ogrzanie układu 🔥🫧

Co dzieje się w probówce? 🧪

Ditlenek manganu (IV) pełni rolę katalizatora, czyli substancji przyspieszającej reakcję. Pod jego wpływem nadtlenek wodoru rozkłada się na wodę i tlen:

2 H₂O₂(aq) → 2 H₂O(l) + O₂(g)

Wydzielający się gaz to tlen 🔥

Reakcja ta jest doskonałym przykładem działania katalizatora oraz pokazuje, jak niestabilnym związkiem chemicznym jest nadtlenek wodoru. Dzięki szybkiemu wydzielaniu tlenu doświadczenie jest często wykorzystywane podczas pokazów chemicznych i zajęć laboratoryjnych.

✨ Chemia po raz kolejny pokazuje, że nawet proste reakcje mogą być niezwykle widowiskowe!

⚠️ Uwaga: doświadczenie powinno być wykonywane wyłącznie w warunkach laboratoryjnych, z zachowaniem zasad bezpieczeństwa.

📌 Już wkrótce kolejna Reakcja tygodnia!

30/04/2026

Reakcja tygodnia z Zakładem Chemii Medycznej i Metabolomiki

W kolejnym odcinku naszej serii prezentujemy efektowną reakcję z udziałem siarczanu miedzi(II), kwasu solnego i folii aluminiowej 🔥🧪

Po dodaniu folii aluminiowej do mieszaniny CuSO₄ i HCl zachodzi reakcja redoks. Aluminium, jako metal bardziej aktywny, wypiera miedź z jej soli, a jony miedzi (II) ulegają redukcji do metalicznej miedzi. Jednocześnie kwas solny usuwa warstwę tlenku glinu z powierzchni aluminium, umożliwiając dalszy przebieg reakcji.

Co obserwujemy? 🔬
Pojawia się brunatno-czerwony nalot metalicznej miedzi, roztwór zmienia barwę, a w układzie wydziela się gaz. Po podpaleniu gazu można zaobserwować charakterystyczny niebieski płomień 🔥💙

Co dzieje się chemicznie? 🧪
Reakcja wypierania miedzi przez aluminium:

2 Al + 3 CuSO₄ → Al₂(SO₄)₃ + 3 Cu↓

W obecności kwasu solnego aluminium może również reagować z kwasem, wydzielając wodór:

2 Al + 6 HCl → 2 AlCl₃ + 3 H₂↑

To właśnie wodór odpowiada za niebieskawy płomień po zapaleniu gazu.

Reakcja pokazuje, jak różnice w aktywności metali prowadzą do przemian redoks oraz jak efektowne mogą być procesy zachodzące na granicy metalu i roztworu.

⚠️ Uwaga: doświadczenie należy wykonywać wyłącznie w warunkach laboratoryjnych, z zachowaniem zasad bezpieczeństwa i pod nadzorem osoby doświadczonej.

📌 Już wkrótce kolejna Reakcja tygodnia!

28/04/2026

👏 👏 👏

28/04/2026

W dniu 27.04.2026 w Lublinie pracownicy Zakładu Chemii Medycznej i Metabolomiki uczestniczyli w specjalistycznym wydarzeniu poświęconym nowoczesnym technikom analitycznym wykorzystywanym w badaniach naukowych i diagnostyce laboratoryjnej 🔬

Program spotkania obejmował szeroki zakres zagadnień, m.in.:
▪️ chromatografię cieczową i gazową – nowoczesne podejścia w analizie związków chemicznych,
▪️ automatyzację i inteligentne systemy analityczne,
▪️ techniki spektroskopowe (ICP-MS, FTIR, UV-Vis, Raman) w farmacji i biotechnologii,
▪️ przygotowanie próbek i dobór akcesoriów chromatograficznych.

Udział w wydarzeniu stanowił doskonałą okazję do poszerzenia wiedzy, zapoznania się z najnowszymi rozwiązaniami aparaturowymi oraz wymiany doświadczeń z ekspertami z różnych ośrodków naukowych 🤝

📈 Zdobyta wiedza i nowe inspiracje z pewnością znajdą zastosowanie w dalszych badaniach prowadzonych w Zakładzie oraz w procesie dydaktycznym.

27/04/2026

Z przyjemnością informujemy o kolejnej publikacji współautorskiej pracownika Zakładu Chemii Medycznej i Metabolomiki – dr hab. Rafała Podgórskiego, prof. UR 👏

Marszałek P, Paśko W, Maćkała K, Podgórski R, Dziadek B, Jasińska N, Gouveia ÉR, Sarmento H, França C, Martins F, Król O, Przednowek K. The Effect of Inclination on Spatiotemporal Gait Parameters in Special Forces Operators Under Tactical Load.
J Clin Med. 2026; 15,3252. DOI: 10.3390/jcm15093252 (IF=2,9; MNiSW=140)

🔬O czym jest praca?
Badanie analizuje wpływ nachylenia terenu oraz dodatkowego obciążenia taktycznego na parametry chodu u operatorów sił specjalnych. W eksperymencie udział wzięło 50 żołnierzy, a pomiary prowadzono przy różnych nachyleniach (0–15%) oraz z obciążeniem do 27 kg.

Wykazano, że:
▪️ wzrost nachylenia terenu prowadzi do istotnych zmian w strukturze chodu,
▪️ przy dużym obciążeniu dochodzi do skrócenia długości kroku i czasu cyklu chodu,
▪️ obserwuje się wzrost kadencji oraz wydłużenie fazy podporu,
▪️ największe zmiany występują przy nachyleniu 10–15% i obciążeniu 27 kg.

Pomimo tych zmian operatorzy wykazali wysoką stabilność chodu i niski poziom asymetrii, co świadczy o bardzo dobrych zdolnościach adaptacyjnych tej grupy.

Badanie wskazuje, że połączenie dużego nachylenia i obciążenia znacząco zwiększa wymagania biomechaniczne, co może mieć znaczenie w kontekście wydolności fizycznej oraz ryzyka przeciążeń układu ruchu.

Gratulujemy Autorom 👏🧬
To ważny wkład w rozwój badań nad biomechaniką chodu oraz adaptacją organizmu do ekstremalnych warunków wysiłkowych.

25/04/2026

Z przyjemnością informujemy, że pracownik naszego Zakładu dr inż. Krystian Baran uzyskał finansowanie w ramach uczelnianego grantu dla młodych naukowców 🎓💡💰

Dofinansowanie przyznano na projekt pt. „Analiza hormonów steroidowych kandydatów na żołnierzy jednostki specjalnej Wojska Polskiego w kontekście potencjalnego stosowania substancji zakazanych”.

Projekt obejmuje analizę profilu steroidowego (ponad 40 hormonów) z wykorzystaniem metody GC-MS, ze szczególnym uwzględnieniem stosunku testosteron/epitestosteron jako wskaźnika dopingu. Uzyskane wyniki przyczynią się do lepszego monitorowania gospodarki hormonalnej kandydatów do służby w jednostkach specjalnych oraz umożliwią adaptację standardów antydopingowych znanych ze sportu wyczynowego do obszaru selekcji wojskowej 📈🎯

21/04/2026

Cieszy nas, że w publikacji poświęconej fitochemicznej różnorodności granatu i jego wielokierunkowym właściwościom biologicznym swój udział ma także Zakład Chemii Medycznej i Metabolomiki 🌿🎯🧪

Biologia daje szansę na rozwój — studenci współautorami nowej publikacji
Miło nam poinformować, że ukazała się publikacja pt. “Phytochemical Diversity of Punica granatum L. and Its Multi-Target Biological Functions”, autorstwa Zofia Kobylińska, Aleksandra Bochno, Ewelina Och, Martyna Kotula, Patrycja Kielar, Sabina Galiniak oraz Mateusz Mołoń. opublikowana w renomowanym czasopiśmie Nutrients (140 pkt MNiSW; IF=5.0).
Artykuł dotyczy fitochemicznej różnorodności granatu oraz jego wielokierunkowych właściwości biologicznych i stanowi cenne opracowanie aktualnej wiedzy w tym obszarze.
Publikacja powstałą we współpracy z Wydziałem Medycznym Uniwersytetu Rzeszowskiego.
Szczególnie cieszy nas, że współautorami publikacji są studenci — to kolejny dowód na to, że młodzi naukowcy aktywnie uczestniczą w badaniach i współtworzą wartościowe publikacje naukowe.
To także wyraźny dowód na dynamiczny rozwój biologii jako dyscypliny, która otwiera przed młodymi ludźmi realne możliwości rozwoju naukowego, zdobywania doświadczenia badawczego i współpracy przy projektach o międzynarodowym znaczeniu.
Ola, Ewelina, Martyna serdeczne gratulacje!!!

20/04/2026

Reakcja tygodnia z Zakładem Chemii Medycznej i Metabolomiki

W kolejnym odcinku naszej serii prezentujemy efektowną próbę płomieniową z udziałem siarczanu miedzi (II) i etanolu 🔥🧪

Po dodaniu CuSO₄ do etanolu i zapaleniu mieszaniny obserwujemy charakterystyczny zielony płomień, który jest typowy dla związków miedzi.

Co obserwujemy? 🔬
Podczas spalania etanolu obecność jonów miedzi powoduje emisję światła o zielonej barwie. To właśnie dlatego płomień zmienia kolor z typowego niebiesko-żółtego na intensywnie zielony 🔥💚

Co dzieje się chemicznie? 🧪
Etanol ulega spalaniu:
C₂H₅OH + O₂ → CO₂ + H₂O

Natomiast jony miedzi w wysokiej temperaturze ulegają wzbudzeniu, a następnie emitują energię w postaci światła o charakterystycznej długości fali – widzianej jako zielony płomień. To przykład tzw. próby płomieniowej, wykorzystywanej do identyfikacji niektórych metali.

✨ To proste doświadczenie pokazuje, jak skład chemiczny substancji wpływa na barwę płomienia i jak spektakularne mogą być efekty reakcji chemicznych.

⚠️ Uwaga: doświadczenie należy wykonywać wyłącznie w warunkach laboratoryjnych, z zachowaniem zasad bezpieczeństwa (praca z ogniem i substancjami łatwopalnymi).