05/05/2022
Duże rzeczy w małych głowach
Osoby w spektrum autyzmu odbierają świat inaczej niż te neurotypowe. Na czym polegają między innymi te różnice?
O tym dziś przeczytacie kilka słów na podstawie fragmentu książki "Duże sprawy w małych głowach" Agnieszki Kossowskiej. Dzięki tym ćwiczeniom możecie na chwilę wejść w świat osób w spektrum i doświadczyć, z czym na co dzień borykają się osoby atypowe.
1. Owińcie 3 jednakowe pojemniki (lub butelki plastikowe) bardzo ciemną taśmą lub tkaniną. Pierwszy napełnijcie do połowy wodą, do drugiego wsypcie piasek do pełna, trzeci pozostawicie pusty. Podnieście po kolei pojemniki, bardzo szybko.
Dziecko z autyzmem podnosząc kilkakrotnie ten sam przedmiot, może odczuwać jego ciężar za każdym razem inaczej, tak jak Wy podnosząc za każdym razem tak samo wyglądający pojemnik czujecie inny ciężar.
2. Załóżcie grube rękawiczki. Na dywanie rozsypcie ryż. Pozbierajcie jego ziarenka. Na blacie kuchennym rozlejcie trochę oleju jadalnego, następnie połóżcie tam jednogroszówki i zbierzcie je 2 palcami.
Osoby z autyzmem nie zawsze potrafią dopasować ułożenie ręki czy siłę nacisku do przedmiotu, który chcą podnieść lub przesunąć, dlatego tak trudne są dla nich codzienne czynności, jak np. zakręcanie, odkręcanie kranu, odwracanie stron w książce, zasuwanie zamka błyskawicznego, wiązanie sznurowadeł.
3. Zawiążcie dziecku oczy, weźcie je na ręce i bez uprzedzenia gwałtownie upuśćcie w dół (oczywiście bez upuszczania na podłogę ;) ).
Tak dziecko z autyzmem może odczuwać ruch. Jako bardzo nagłą, nieprzyjemną zmianę pozycji, na którą nie jest przygotowane.
4. Do pojemnika po znanym dziecku preparacie o przyjemnym zapachu, który dziecko lubi, wsypcie coś, co brzydko pachnie. Poproście dziecko, żeby powąchało zawartość pojemnika.
Tak osoba z autyzmem może odbierać zapachy, które dla osoby poza spektrum są przyjemne.
5. Dosypcie do miodu lub czekolady do smarowania łyżeczkę soli i pieprzu. Dokładnie wymieszajcie składniki. Poproście dziecko, by spróbowało nieznanego produktu.
Tak osoba z autyzmem może odczuwać niektóre smaki, przyjemne dla większości osób.
6. Uprzedźcie dziecko, że będziecie mu zadawać różne pytania, na które ma udzielić odpowiedzi. Następnie zasłońcie w pokoju zasłony, włączcie bardzo głośną muzykę, włączajcie i wyłączajcie światło, a w tym samym czasie zadawajcie dziecku pytania oczekując odpowiedzi.
Tak osoby z autyzmem często słyszę mowę.
7. Wsadźcie do skarpetek groch i chodźcie po pokoju.
Osoby w spektrum odczuwają często dotyk jako ból - jest to nadwrażliwość na dotyk.
8. Przeczytajcie dziecku parę metafor. Niech zastanowi się nad ich znaczeniem i zaproponuje sformułowania zrozumiałe dla dziecka w spektrum.
Ludzie w spektrum często rozumieją mowę dosłownie, co wpływa na ich komunikację z innymi.
9. Przygotujcie piktogramy przedstawiające sekwencję przygotowania kanapki. Poproście dziecko, by przygotowało bułkę zgodnie z załączonym planem.
Osoby w spektrum mają problemy z wykonywaniem czynności w określonej, prawidłowej sekwencji. Z tego powodu posługują się planami nawet przy prostych czynnościach.
