02/09/2026
🤫 Trzy „siły napędowe” milczenia: Nowe badanie rzuca światło na mutyzm wybiórczy!
Dlaczego niektóre dzieci swobodnie rozmawiają z rodzicami w domu, ale w przedszkolu lub szkole nagle milkną? 🏫 Zagadkę tę postanowił zbadać zespół naukowców pod kierownictwem prof. Petera Murisa, a wyniki ich najnowszych analiz opublikowano w Journal of Child and Family Studies.
Badacze przyjrzeli się trzem "głównym podejrzanym", którzy mogą stać za blokadą mowy u dzieci w wieku 3–6 lat: lękowi społecznemu, cechom autystycznym oraz trudnościom językowym.
Co się okazało? Oto kluczowe wnioski, które mogą całkowicie zmienić podejście do diagnozy i terapii! ⬇️
🔍 Co naprawdę kryje się za milczeniem dziecka?
1️⃣ Lęk społeczny to główny winowajca 🎯
Badanie potwierdziło, że mutyzm wybiórczy ma przede wszystkim podłoże lękowe. Aż 83% dzieci z grupy wysokiego ryzyka mutyzmu wybiórczego zmagało się z silnym lękiem społecznym. Dzieci te potwornie boją się oceny rówieśników i nauczycieli, a milczenie staje się ich strategią obronną.
2️⃣ Spektrum autyzmu na drugim planie, ale niezwykle ważne! 🧩
To przełomowy wniosek: cechy autystyczne okazały się istotnym i niezależnym czynnikiem nasilającym objawy mutyzmu. Ponad 1/3 dzieci (34%) z mutyzmem plasowała się w najwyższych 10% wyników pod względem cech autyzmu! Co ciekawe, blokada mowy silniej wiązała się z trudnościami w interakcjach i komunikacji niż ze sztywnymi, powtarzalnymi zachowaniami.
3️⃣ Problem z językiem? To nie takie proste... 🗣️
Samo posiadanie mniejszego zasobu słów czy trudności gramatycznych nie powodowało mutyzmu. Jednak gdy naukowcy wzięli pod uwagę wiek dzieci, okazało się, że wyraźne opóźnienie rozwoju mowy dotyczyło 24% dzieci z mutyzmem (w porównaniu do zaledwie 5% dzieci zdrowych). Trudności językowe mogą więc dokładać swoją cegiełkę, choć nie są głównym motorem milczenia.
💡 Co to oznacza dla rodziców, terapeutów i nauczycieli?
Mutyzm wybiórczy to stan niezwykle złożony. Dzieci mogą milczeć z różnych powodów, co w psychologii nazywamy ekwifinalnością (różne drogi prowadzą do tego samego zachowania).
* Konieczna szeroka diagnoza: Diagnozując dziecko, które nie mówi w przedszkolu, nie możemy sprawdzać tylko lęku. Musimy przyjrzeć się także cechom spektrum autyzmu oraz umiejętnościom językowym.
* Terapia szyta na miarę: Jeśli dziecko cierpi z powodu lęku, pomoże mu terapia behawioralna. Jeśli jednak współwystępują u niego cechy autystyczne, sam trening radzenia sobie ze stresem nie wystarczy – trzeba włączyć wsparcie rozwoju kompetencji społecznych i komunikacji.
* Współpraca szkoły i domu: Niezbędne jest zaangażowanie nauczycieli i rówieśników, aby stworzyć dziecku bezpieczną przestrzeń do otwierania się we własnym tempie.
Każde milczące dziecko ma swoją własną historię. Kluczem do sukcesu jest zrozumienie, która z tych trzech „sił” blokuje jego głos.
🧬 Źródło badania: Muris, P., Starmans, B., de Jonge, S. et al. (2026). Three 'driving forces' behind the silence: Social anxiety, autism spectrum symptoms, and language difficulties as correlates of selective mutism in young children. Journal of Child and Family Studies.
Specjalistyczna Pomoc Terapeutyczna
