03/06/2026
LDN może poprawiać problemy z pamięcią i koncentracją związane z fibromialgią. To kierunek warty dalszych badań....
więcej...
Naltrekson w małej dawce (LDN) — co nowego wiemy w 2025 roku?
LDN to temat, który od lat pojawia się w moim gabinecie. Niedawno pisałem o nim na podstawie przełomowego przeglądu Youngera z 2014 roku. Czas na aktualizację — bo ostatnie dwa lata przyniosły naprawdę dużo.
🔬 Przypomnijmy w skrócie, czym jest LDN
Naltrekson to lek znany od lat 80., stosowany w uzależnieniach w dawce 50–100 mg. W dawce ok. 10 razy mniejszej (4,5–6 mg) działa zupełnie inaczej — hamuje nadmierną aktywność mikrogleju, czyli komórek odpornościowych mózgu i rdzenia kręgowego. To może tłumaczyć jego działanie przeciwbólowe i przeciwzapalne w chorobach przewlekłych.
📊 Najważniejsza nowość: badanie FINAL, Lancet Rheumatology 2024
Duńscy badacze przeprowadzili największe jak dotąd randomizowane badanie LDN w fibromialgii — 99 kobiet, 12 tygodni, podwójnie ślepa próba. Wynik był nieoczekiwany: LDN nie był lepszy od placebo w redukcji bólu.
Ale jest jedno „ale" — lek mógł poprawiać problemy z pamięcią i koncentracją związane z fibromialgią. To kierunek wartý dalszych badań.
🤔 Skąd więc pozytywne meta-analizy z 2025 roku?
Równolegle z badaniem FINAL pojawiły się meta-analizy zbierające wszystkie dostępne RCT — i wykazują one istotną redukcję bólu przy LDN. Paradoks? Niekoniecznie. Wcześniejsze badania dobierały pacjentki z wyraźniejszym komponentem zapalnym (wyższe OB). Badanie FINAL miało szerszą populację. Wniosek: LDN prawdopodobnie działa — ale nie u wszystkich i nie tak samo. Kluczem może być właściwy dobór pacjenta.
🆕 Co jeszcze nowego?
Zupełnie nieoczekiwany kierunek: LDN w long COVID i ME/CFS. Nowe badania (2025) pokazują, że lek może przywracać prawidłową funkcję kanałów jonowych TRPM3 w komórkach układu odpornościowego — mechanizm niezależny od wcześniej opisanego działania na mikroglej. Trwają randomizowane badania kliniczne w Australii, Kanadzie i Hiszpanii.
⚠️ Co się nie zmieniło
LDN nadal jest terapią eksperymentalną, stosowaną off-label, bez rejestracji EMA ani FDA w tych wskazaniach. Nie stosować jednocześnie z lekami opioidowymi. Decyzja o leczeniu — zawsze indywidualna, po konsultacji lekarskiej.
Pełny artykuł z omówieniem mechanizmów, profilu bezpieczeństwa i przeglądem wszystkich badań znajdą Państwo na blogu twojreumatolog.pl 👇
Pytania — jak zawsze w komentarzach lub podczas wizyty.
