11/08/2026
Międzynarodowy artykuł ekspercki współautorstwa prof. Marcina Siwka, przedstawiający obecny stan wiedzy na temat diagnostyki i leczenia depresji w padaczce.
W czasopiśmie „Neuropsychiatric Disease and Treatment” ukazał się właśnie artykuł „Bridging the Gap Between Depression and Epilepsy: A Call for Integrated Neuropsychiatric Care”, którego autorami są: Paolo Brambilla (Department of Pathophysiology and Transplantation, University of Milan, Milan, Italy;Department of Neurosciences and Mental Health, IRCCS Ca’ Granda, zastępca redaktora naczelnego w Journal of Afective Disorders), Reetta Kälviäinen (Institute of Clinical Medicine, School of Medicine, Faculty of Health Sciences, University of Eastern Finland, Kuopio, Finland; 4Kuopio Epilepsy Center, Kuopio University Hospital, Full Member of EpiCARE ERN, Kuopio, Finland); Bettina Schmitz (Department of Neurology, Vivantes Humboldt-Klinikum, Berlin, Germany), Allan H. Young (Institute of Psychiatry, Psychology, and Neuroscience, King’s College London, London, UK; 8Department of Brain Sciences, Imperial College, London, UK) i Marcin Siwek (kierownik Zakładu Psychiatrii Biologicznej I Środowiskowej UJ CM , Kraków).
Artykuł stanowi podsumowanie interdyscyplinarnej dyskusji psychiatrów i epileptologów dotyczącej współwystępowania depresji i padaczki oraz najważniejszych wyzwań związanych z rozpoznawaniem i leczeniem obu zaburzeń.
W publikacji omówiono między innymi:
• epidemiologię i dwukierunkowy charakter związku pomiędzy depresją a padaczką
• wspólne mechanizmy biologiczne obu zaburzeń, w tym rolę neurozapalenia i stresu oksydacyjnego, zaburzeń neuroprzekaźnictwa, dysregulacji osi podwzgórze–przysadka–nadnercza oraz zmian neuroplastyczności;
• przyczyny niedostatecznego rozpoznawania depresji u osób z padaczką, takie jak nakładanie się objawów, działania niepożądane leków przeciwpadaczkowych, stygmatyzacja, niezgłaszanie objawów przez pacjentów i ograniczona integracja opieki psychiatrycznej z neurologiczną;
• różne obrazy kliniczne depresji związanej z padaczką, w tym objawy występujące pomiędzy napadami lub po napadzie, a także znaczenie objawów atypowych, drażliwości, lęku, anergii i zaburzeń rytmu dobowego;
• możliwości wczesnego wykrywania depresji u pacjentów chorujących na padaczkę, z zastosowaniem narzędzi kwestionariuszowych;
• problem niedostatecznego rozpoznawania padaczki u osób leczonych z powodu depresji, zwłaszcza w przypadku napadów ogniskowych o dyskretnym obrazie klinicznym;
• wpływ depresji na częstość napadów, przestrzeganie zaleceń terapeutycznych, ryzyko rozwoju padaczki lekoopornej, jakość życia i rokowanie oraz wpływ niekontrolowanych napadów na nasilenie objawów depresyjnych;
• zasady doboru leków przeciwpadaczkowych u pacjentów z depresją, z uwzględnieniem ich możliwego korzystnego lub niekorzystnego wpływu na nastrój i zachowanie;
• możliwości farmakoterapii depresji u osób z padaczką, bezpieczeństwo leków przeciwdepresyjnych oraz znaczenie interakcji farmakokinetycznych i kumulowania się działań niepożądanych leków przeciwdepresyjnych i przeciwpadaczkowych
• rolę metod niefarmakologicznych, w tym psychoedukacji, psychoterapii poznawczo-behawioralnej, aktywności fizycznej, higieny snu, interwencji dotyczących stylu życia oraz – u wybranych pacjentów – technik neurostymulacyjnych;
• potrzebę tworzenia zintegrowanych modeli opieki, opartych na współpracy neurologów, psychiatrów, psychologów i lekarzy podstawowej opieki zdrowotnej.
• kierunki dalszego rozwoju: poprawę edukacji personelu medycznego, pacjentów i ich bliskich, wykorzystanie narzędzi cyfrowych, opracowanie bardziej szczegółowych zaleceń klinicznych oraz prowadzenie dalszych badań nad wspólnymi mechanizmami i optymalnymi strategiami leczenia.
Pełny tekst artykułu open access jest dostępny pod linkiem :
https://doi.org/10.2147/NDT.S581447
