Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego PZH - PIB

24/07/2026

🧘‍♀️ Międzynarodowy Dzień Samoopieki to dobry moment na refleksję nad tym co w naszym stylu życia służy, a co nie.

𝐏𝐨𝐝𝐬𝐭𝐚𝐰𝐲 𝐝𝐛𝐚𝐧𝐢𝐚 𝐨 𝐝𝐨𝐛𝐫𝐨𝐬𝐭𝐚𝐧 𝐟𝐢𝐳𝐲𝐜𝐳𝐧𝐲 𝐢 𝐩𝐬𝐲𝐜𝐡𝐢𝐜𝐳𝐧𝐲 𝐭𝐨:
• zdrowe odżywianie,
• aktywność fizyczna,
• korzystanie ze sprawdzonych źródeł wiedzy.

Zawsze jest dobry czas na wprowadzenie prozdrowotnych zmian, możesz zacząć dziś od odwiedzenia strony Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej i zapoznania się z materiałami edukacyjnymi, bezpłatnymi ebookami, aktualnymi doniesieniami naukowymi i Talerzem Zdrowego Żywienia, czyli zaleceniami zdrowego żywienia opracowanymi przez Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego.

👩‍⚕️Twoim przewodnikiem w wprowadzeniu zmian może być profesjonalny dietetyk bazujący na założeniach medycyny opartej na dowodach naukowych.
Jeśli potrzebujesz wsparcia skorzystaj z wiedzy ekspertów 𝐌𝐞𝐝𝐲𝐜𝐳𝐧𝐞𝐠𝐨 𝐂𝐞𝐧𝐭𝐫𝐮𝐦 𝐃𝐢𝐞𝐭𝐞𝐭𝐲𝐜𝐳𝐧𝐞𝐠𝐨 𝐍𝐈𝐙𝐏 𝐏𝐙𝐇–𝐏𝐈𝐁. W Centrum Dietetycznym Online (CDO) ogólnodostępnej bezpłatnej platformy internetowej dostępne są konsultacje edukacyjne z zakresu dietetyki, psychodietetyki oraz aktywności fizycznej. Konsultacje mogą mieć charakter jednorazowy bądź odbywać się w ramach stałej opieki pod okiem specjalisty.

Zapisy na konsultacje pod adresem: https://ncez.pzh.gov.pl/poradnia

22/07/2026

🧠 Mózg to bez wątpienia najważniejszy organ ludzkiego ciała, to niezwykłe centrum dowodzenia, które odpowiada za każdą myśl, wspomnienie, decyzję oraz koordynację ruchu i emocji. Przypadający dzisiaj Światowy Dzień Mózgu przypomina o znaczeniu dbałości o zdrowie układu nerwowego oraz o możliwościach profilaktyki chorób neurologicznych.

Jako eksperci Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego PZH -PIB na co dzień analizujemy czynniki wpływające na dobrostan społeczeństwa, doskonale wiedząc, że sprawność umysłu bezpośrednio warunkuje jakość całego naszego życia.

Profilaktyka w praktyce
Współczesna medycyna dostarcza jasnych dowodów na to, że ponad jedną trzecią chorób neurodegeneracyjnych można opóźnić lub całkowicie im zapobiec. Kluczem do sukcesu są codzienne, proste wybory:

✔️ Regularna aktywność fizyczna i zbilansowana dieta, które usprawniają krążenie mózgowe.
✔️ Regenerujący sen oraz stałe podejmowanie nowych wyzwań intelektualnych.
✔️ Unikanie używek i dbałość o równowagę emocjonalną, która stanowi bezpośrednie wsparcie dla struktur neurobiologicznych.

Rola NIZP PZH – PIB w ochronie zdrowia populacji
Wzmacnianie kondycji zdrowotnej społeczeństwa to fundament naszej codziennej misji. Realizujemy ją poprzez systematyczną edukację w zakresie profilaktyki chorób cywilizacyjnych, stałe monitorowanie czynników ryzyka oraz rekomendowanie systemowych rozwiązań, które podnoszą standardy zdrowia publicznego w Polsce.

Dzisiejsze święto warto potraktować jako pretekst do wprowadzenia choćby jednej małej, pozytywnej zmiany w codziennej rutynie - od spaceru po chwilę wartościowego odpoczynku. Mózg mamy tylko jeden i to od nas zależy, jak długo zachowa swoją pełną sprawność.

21/07/2026

𝐋𝐞𝐭𝐧𝐢𝐞 𝐳𝐚𝐠𝐫𝐨𝐳̇𝐞𝐧𝐢𝐚 𝐳𝐝𝐫𝐨𝐰𝐨𝐭𝐧𝐞: 𝐮𝐭𝐨𝐧𝐢𝐞̨𝐜𝐢𝐚
🌊 Utonięcia w Polsce to nie tylko problem młodych brawurowych plażowiczów.

Gdy myślimy o utonięciach, często wyobrażamy sobie młodych ludzi skaczących do wody po alkoholu lub przeceniających swoje możliwości podczas kąpieli. Choć takie sytuacje rzeczywiście się zdarzają, badania pokazują, że obraz utonięć w Polsce jest znacznie bardziej złożony.

Do tragedii dochodzi nie tylko podczas kąpieli. Wiele osób tonie wskutek 𝐩𝐫𝐳𝐲𝐩𝐚𝐝𝐤𝐨𝐰𝐞𝐠𝐨 𝐰𝐩𝐚𝐝𝐧𝐢𝐞̨𝐜𝐢𝐚 𝐝𝐨 𝐰𝐨𝐝𝐲, utraty równowagi na pomoście lub łódce, 𝐳𝐚𝐬ł𝐚𝐛𝐧𝐢𝐞̨𝐜𝐢𝐚, nagłego pogorszenia stanu zdrowia czy podczas wykonywania codziennych czynności w pobliżu akwenów. Dotyczy to również osób starszych, które coraz częściej stanowią grupę wysokiego ryzyka.

Dlatego podczas wypoczynku nad wodą warto zwracać uwagę nie tylko na dzieci i osoby zachowujące się ryzykownie, ale również na 𝐬𝐞𝐧𝐢𝐨𝐫𝐨́𝐰, 𝐨𝐬𝐨𝐛𝐲 𝐩𝐫𝐳𝐞𝐰𝐥𝐞𝐤𝐥𝐞 𝐜𝐡𝐨𝐫𝐞 𝐢 𝐰𝐬𝐳𝐲𝐬𝐭𝐤𝐢𝐜𝐡 𝐭𝐲𝐜𝐡, 𝐤𝐭𝐨́𝐫𝐲𝐜𝐡 𝐬𝐚𝐦𝐨𝐩𝐨𝐜𝐳𝐮𝐜𝐢𝐞 𝐛𝐮𝐝𝐳𝐢 𝐧𝐢𝐞𝐩𝐨𝐤𝐨́𝐣.

👉Czego nie robić:
❌ Nie wchodź do wody i nie zbliżaj się do jej brzegu, jeśli czujesz się osłabiony, masz zawroty głowy lub złe samopoczucie.
❌ Pamiętaj, że nie tylko alkohol zwiększa ryzyko utonięcia. Niebezpieczne mogą być również leki działające na ośrodkowy układ nerwowy, niektóre środki nasenne, uspokajające i przeciwbólowe. Jeśli je przyjmujesz, porozmawiaj z lekarzem lub farmaceutą o zasadach bezpiecznego wypoczynku nad wodą w swojej sytuacji zdrowotnej.
❌ Ryzyko zwiększają także dopalacze, substancje psychoaktywne, różnego rodzaju stymulanty oraz dodatki stosowane w e-papierosach.
❌ Korzystaj z kamizelek ratunkowych podczas pływania łodzią, kajakiem czy na innych jednostkach wodnych.
❌ Nie przeceniaj swoich możliwości – nawet osoby dobrze pływające mogą znaleźć się w sytuacji zagrożenia.

👉Jak się chronić:
Ważnym elementem profilaktyki są również umiejętności pływania i edukacja wodna. Uczmy dzieci nie tylko samego pływania, ale także:
🏊 rozpoznawania zagrożeń nad wodą,
🛟 korzystania ze sprzętu ratunkowego,
🚨 podstaw zasad bezpiecznego zachowania i wzywania pomocy.

To inwestycja, która może uratować życie, a jednocześnie świetna forma aktywności fizycznej, zabawy i budowania pewności siebie.

Źródła:
Drownings in Poland in the years 2013-2021 – trends, changes, inequalities, and preliminary conclusions for public: https://tiny.pl/gh97k4wky

Global status report on drowning prevention 2024 WHO: https://tiny.pl/j-31shwq0

18/07/2026

Atesty Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego PZH-PIB.
https://atestacja.pzh.gov.pl/

15/07/2026

𝐓𝐞𝐬𝐭𝐲 𝐰 𝐤𝐢𝐞𝐫𝐮𝐧𝐤𝐮 𝐒𝐈𝐁𝐎 𝐰 𝐌𝐞𝐝𝐲𝐜𝐳𝐧𝐲𝐦 𝐂𝐞𝐧𝐭𝐫𝐮𝐦 𝐃𝐢𝐞𝐭𝐞𝐭𝐲𝐤𝐢 𝐢 𝐄𝐝𝐮𝐤𝐚𝐜𝐣𝐢 𝐙𝐝𝐫𝐨𝐰𝐨𝐭𝐧𝐞𝐣.

👉 W Medycznym Centrum w naszym Instytucie wykonywany jest nieinwazyjny test oddechowy wodorowo-metanowy SIBO, stanowiący element procesu diagnostycznego.

Jak wygląda test oddechowy?
🔹Przygotuj się do badania - ze szczegółowymi wytycznymi zapoznaj się na naszej stronie: sibo.pzh.gov.pl
🔹Pierwszy pomiar wykonywany jest na czczo – powietrze wydychane jest do jednorazowego woreczka z ustnikiem.
🔹Kolejne pomiary wykonywane są po wypiciu roztworu węglowodanowego, co 20 minut. Próbki pobierane podczas testu badane są za pomocą specjalnego urządzenia mierzącego stężenia gazów w wydechu: wodoru, metanu oraz dwutlenku węgla.
🔹Wynik wraz z interpretacją wydawany jest bezpośrednio po zakończeniu badania.

⏱️Łączny czas trwania badania – 180 minut.

Zapisz się na test:
Medyczne Centrum Dietetyki i Edukacji Zdrowotnej
Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego PZH-PIB
ul. Chocimska 24 w Warszawie

Zadzwoń lub napisz:
📞tel: +48 22 55 09 694
📨e-mail: [email protected]
Powiemy jak przygotować się do badania, znajdziemy dogodny termin.

13/07/2026

𝐋𝐞𝐭𝐧𝐢𝐞 𝐳𝐚𝐠𝐫𝐨𝐳̇𝐞𝐧𝐢𝐚 𝐳𝐝𝐫𝐨𝐰𝐨𝐭𝐧𝐞: 𝐥𝐞𝐠𝐢𝐨𝐧𝐞𝐥𝐥𝐚
Zmiany klimatu, w tym wysokie temperatury powietrza wpływają nie tylko na nasze samopoczucie, ale także na jakość wody w instalacjach wodnych. Wzrost temperatury wody stwarza sprzyjające warunki do namnażania się bakterii Legionella, które mogą stanowić zagrożenie dla zdrowia.

Legionella, to bakteria powszechnie występująca w środowisku wodnym. Szczególnie intensywnie namnaża się w wodzie o temperaturze 20–45°C, zasiedlając m.in. instalacje wodociągowe, prysznice, wanny z hydromasażem, fontanny dekoracyjne czy wieże chłodnicze.

Do zakażenia dochodzi głownie poprzez wdychanie aerozolu wodnego zawierającego bakterie, np. podczas korzystania z prysznica, wanny z hydromasażem lub przebywania w pobliżu urządzeń rozpylających wodę.

Najbardziej narażone na zakażenie bakteriami Legionella są :
🔹osoby po 40. roku życia,
🔹palacze i osoby nadużywające alkoholu,
🔹osoby z obniżoną odpornością, w tym przyjmujące leki immunosupresyjne,
🔹podróżujący,
🔹osoby długo przebywające w otoczeniu aerozolu wodnego.

Bakterie Legionella powodują zachorowania określane jako legionelozy. Legioneloza może przebiegać jako ciężkie zapalenie płuc lub łagodniejszej postaci grypopodobnej.

Jak zmniejszyć ryzyko❓
👉 W domu przepłucz krany i prysznice, które nie były używane przez tydzień lub dłużej. Pozwól zimnej wodzie płynąć przez minimum 2 minuty. Odkręć kran z ciepłą wodą i poczekaj, aż osiągnie odpowiednio wysoką temperaturę. 𝐏𝐨𝐝𝐜𝐳𝐚𝐬 𝐩ł𝐮𝐤𝐚𝐧𝐢𝐚 𝐧𝐢𝐞 𝐩𝐫𝐳𝐞𝐛𝐲𝐰𝐚𝐣 𝐰 ł𝐚𝐳𝐢𝐞𝐧𝐜𝐞. Regularnie czyść słuchawki prysznicowe i aeratory z osadów.
👉 Na urlopie i w przestrzeni publicznej - jeśli należysz do grupy podwyższonego ryzyka, ogranicz korzystanie z atrakcji wodnych i przebywania w pobliżu urządzeń wytwarzających aerozol wodny.

08/07/2026

𝙎𝙠𝙪𝙩𝙚𝙘𝙯𝙣𝙖 𝙥𝙧𝙤𝙛𝙞𝙡𝙖𝙠𝙩𝙮𝙠𝙖 𝙧𝙖𝙠𝙖 𝙥𝙧𝙤𝙨𝙩𝙖𝙩𝙮. 𝘿𝙡𝙖𝙘𝙯𝙚𝙜𝙤 𝙩𝙖𝙠 𝙬𝙖𝙯̇𝙣𝙮 𝙟𝙚𝙨𝙩 𝙢𝙖̨𝙙𝙧𝙮 𝙨𝙠𝙧𝙞𝙣𝙞𝙣𝙜?

Badania skriningowe (przesiewowe) mogą doprowadzić do obniżenia śmiertelności z powodu raka prostaty, mogą też jednak prowadzić do nadmiernego wykrywania, diagnozowania i leczenia zachorowań nieistotnych klinicznie (tj. takich które nie zagrażają zdrowiu i życiu pacjenta). Ważne jest wzięcie pod uwagę czynników mogących wpływać na np. podwyższenie stężenia PSA, wykluczenie ich i doprecyzowanie diagnozy w odpowiedni sposób, tak aby uniknąć niepotrzebnych interwencji medycznych np. biopsji.

Dolnośląskie Centrum Onkologii, Pulmonologii i Hematologii w partnerstwie z Narodowym Instytutem Zdrowia Publicznego PZH-PIB zrealizowało działania pilotażowe w ramach projektu PRAISE-U — Prostate cancer Awareness and Initiatives for Screening in the European Union - wnosząc wkład w budowanie nowych, unijnych standardów wczesnego wykrywania raka prostaty.

W trakcie pilotażu przebadano 4 638 mężczyzn, a ważnym elementem zwiększania dostępności badań był „Wąsobus” — mobilny punkt profilaktyki raka prostaty, umożliwiający mężczyznom w wieku 50–69 lat wykonanie bezpłatnego badania PSA bez skierowania.

Doświadczenia PRAISE-U pokazują, że skuteczny screening raka prostaty to nie tylko samo oznaczenie PSA. To również aktywne zapraszanie pacjentów, współpraca z POZ, ocena ryzyka, jasna ścieżka dalszej diagnostyki i zapewnienie pacjentowi opieki od badania przesiewowego do wykluczenia lub potwierdzenia diagnozy.

To ważny krok w kierunku lepiej zorganizowanej, dostępnej i skoordynowanej profilaktyki raka prostaty.

Projekt PRAISE-U — Prostate cancer Awareness and Initiatives for Screening in the European Union (Świadomość raka prostaty i inicjatywy w zakresie badań przesiewowych w Unii Europejskiej) to europejska inicjatywa finansowana ze środków EU4Health, której celem jest wypracowanie modelowej ścieżki badań przesiewowych w kierunku raka prostaty.

06/07/2026

02/07/2026

𝐋𝐚𝐭𝐨 𝐬𝐩𝐫𝐳𝐲𝐣𝐚 𝐳𝐝𝐫𝐨𝐰𝐲𝐦 𝐰𝐲𝐛𝐨𝐫𝐨𝐦 – 𝐧𝐢𝐞 𝐬𝐞𝐳𝐨𝐧𝐨𝐰𝐲𝐦 𝐝𝐢𝐞𝐭𝐨𝐦. To dobry moment, aby spojrzeć na sposób odżywiania nie przez pryzmat krótkotrwałych efektów lecz długofalowego wpływu codziennych wyborów żywieniowych na zdrowie.

Jak podkreślają eksperci Medycznego Centrum Dietetycznego NIZP PZH–PIB, to właśnie trwałe nawyki, a nie okresowe restrykcje, odgrywają kluczową rolę w profilaktyce chorób przewlekłych oraz utrzymaniu prawidłowej masy ciała.

Okres wakacyjny często wiąże się ze zmianą codziennego rytmu życia, w tym sposobu odżywiania. Wyjazdy, oferta all inclusive, lokalna kuchnia, nieregularne pory posiłków czy częstsze jedzenie poza domem sprawiają, że wiele osób rezygnuje z dotychczasowych nawyków żywieniowych. Z drugiej strony część osób odczuwa presję utrzymania lub osiągnięcia określonej sylwetki, co prowadzi do nadmiernych ograniczeń dietetycznych.

Z perspektywy zdrowia publicznego żadne z tych skrajnych podejść nie jest korzystne. Wakacje nie powinny oznaczać ani całkowitej rezygnacji z zasad zdrowego żywienia, ani okresu nadmiernych restrykcji. Badania naukowe i doświadczenia kliniczne wskazują, że o stanie zdrowia decydują przede wszystkim długoterminowe wzorce zachowań. Kilkutygodniowy urlop nie wpływa istotnie na masę ciała ani ryzyko chorób dietozależnych – znacznie większe znaczenie mają nawyki utrzymywane przez większość roku.

Eksperci 𝐌𝐞𝐝𝐲𝐜𝐳𝐧𝐞𝐠𝐨 𝐂𝐞𝐧𝐭𝐫𝐮𝐦 𝐃𝐢𝐞𝐭𝐞𝐭𝐲𝐜𝐳𝐧𝐞𝐠𝐨 𝐍𝐈𝐙𝐏 𝐏𝐙𝐇–𝐏𝐈𝐁 rekomendują, aby podczas wakacji:
☑️ zachować elastyczne podejście do żywienia, kierując się zasadą 80:20 – większość codziennych wyborów powinny stanowić produkty o wysokiej wartości odżywczej, pozostawiając jednocześnie miejsce na okazjonalne przyjemności;
☑️ podejmować świadome decyzje żywieniowe, kierując się potrzebami organizmu oraz własnym zdrowiem, a nie chwilową presją dotyczącą wyglądu;
dbać o odpowiednie nawodnienie, szczególnie podczas upałów oraz zwiększonej aktywności fizycznej;
☑️ regularnie spożywać warzywa i owoce, wykorzystując dostępność świeżych, sezonowych i lokalnych produktów;
☑️ komponować posiłki zgodnie z zasadami Talerza Zdrowego Żywienia, dbając o ich odpowiednie zbilansowanie.

❗️Zdrowe odżywianie nie jest celem sezonowym, lecz elementem stylu życia. Każdy posiłek stanowi okazję do wspierania zdrowia, a konsekwentnie kształtowane nawyki przynoszą znacznie większe korzyści niż krótkotrwałe diety czy okresowe wyrzeczenia.