Grzyby a Zdrowie Artur Gryszkin

11/06/2026

🍄 Laborki - "Grzyby w żywieniu człowieka" – od teorii do kuchni 😉

Za nami kolejne zajęcia z przedmiotu „Grzyby w żywieniu człowieka” dla studentów Wydział Biotechnologii i Nauk o Żywności UPWr, podczas których zeszliśmy z sali wykładowej prosto do kuchni i laboratorium smaku.

Przez blisko 4 godziny rozmawialiśmy o tajnikach przetwórstwa grzybów. Analizowaliśmy najczęściej popełniane błędy podczas obróbki kulinarnej, omawialiśmy rolę ziół i przypraw, sposoby obróbki termicznej oraz zastanawialiśmy się, dlaczego kiszenie grzybów może być tak ciekawą alternatywą dla tradycyjnej konserwacji octowej.

Ale przede wszystkim... działaliśmy!

🍲 Powstała aromatyczna zupa grzybowa.
🧁 Studenci przygotowali "wieloetapowo" muffinki pieczarkowe.
🍄 Do słoików trafiły boczniaki przygotowane według sprawdzonej procedury kiszenia.

I choć nawet najlepszy film nie odda zapachu unoszącego się podczas gotowania, ani atmosfery wspólnej pracy, jedno jest pewne – grzyby po raz kolejny udowodniły, że są czymś znacznie więcej niż tylko dodatkiem do obiadu.

To niezwykły składnik kulinarny, który wnosi do 🥘 potraw głęboki smak umami, charakterystyczny aromat i bogactwo tekstur. To właśnie dzięki związkom naturalnie obecnym w grzybach ślinka zaczyna pracować szybciej, a potrawy stają się pełniejsze i bardziej satysfakcjonujące.

A przecież oprócz smaku 🍄‍🟫 dostarczają także błonnika, cennych składników bioaktywnych i inspiracji do tworzenia żywności funkcjonalnej.

Dziękuję moim 👩‍🎓 👨‍🎓Studentom za zaangażowanie, cierpliwość, dociekliwość i ogrom pracy wykonanej podczas zajęć. Gratuluję zdobytej wiedzy i wytrwałości. To była prawdziwa kulinarna przygoda z grzybami w roli głównej.

🎥 Zapraszam na krótkie, blisko 6-minutowe podsumowanie naszych zajęć.

Darz Grzyb! 🍄
Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu

10/06/2026

🍄 Nie samymi GRZYBAMI człowiek żyje... choć dziś znów było ich całkiem sporo! 😊

Za nami kolejne ćwiczenia z technologii żywności dla studentów Wydział Biotechnologii i Nauk o Żywności UPWr, podczas których studenci mieli okazję poznać praktyczne tajniki ekstruzji – jednej z najciekawszych technologii stosowanych współcześnie do produkcji żywności.

Naszym celem było nie tylko zrozumienie zasad działania ekstrudera, ale również próba wykorzystania zdobytej wiedzy do tworzenia produktów o charakterze żywności funkcjonalnej. A to już nie jest zwykłe „robienie chrupek”. To połączenie technologii, chemii żywności, kreatywności i odrobiny inżynierskiej odwagi.

Efekty? Powiem krótko – wyszło nam znakomicie! 💪

Oczywiście, jak to w nauce bywa, nie wszystko jest tak proste, jak wygląda na pierwszy rzut oka. Szczególnie wtedy, gdy do receptury próbujemy wprowadzić składniki o wysokiej wartości odżywczej i prozdrowotnej, takie jak... grzyby. 🍄

Przez sporą część zajęć zastanawialiśmy się, jak wykorzystać grzyby w produkcji funkcjonalnych przekąsek ekstrudowanych. Niestety, nasz wysłużony ekstruder jednoślimakowy nie zawsze chętnie współpracuje z tak ambitnymi recepturami. W takich sytuacjach znacznie lepiej sprawdziłby się ekstruder dwuślimakowy, pozwalający na bardziej zaawansowane operacje technologiczne i większą swobodę w projektowaniu produktów.

Czy oznacza to koniec marzeń o grzybowych chrupkach?

Absolutnie nie! 😊

Wręcz przeciwnie. Dzisiejsze zajęcia pokazały, jak wiele możliwości kryje się w połączeniu wiedzy technologicznej z potencjałem grzybów jadalnych i funkcjonalnych. Kto wie... może już podczas kolejnych spotkań uda nam się stworzyć pierwsze chrupki wzbogacone w składniki pochodzące z grzybów?

Jedno jest pewne – było dużo nauki, jeszcze więcej eksperymentowania, mnóstwo dobrej zabawy i kilka bardzo smacznych efektów naszej pracy.

Bo technologia żywności to nie tylko liczby, wykresy i aparatura laboratoryjna. To także sztuka tworzenia żywności przyszłości.

A ta przyszłość może mieć całkiem przyjemny... grzybowy smak na Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu. 🍄🚀

Darz 🍄 Grzyb

09/06/2026

Pieczarka – najbardziej niedoceniany grzyb świata?

Gdy pytam ludzi o zdrowotne właściwości grzybów, najczęściej słyszę: Reishi, Shiitake, Soplówka jeżowata...

A pieczarka?

Zwykle traktujemy ją jako dodatek do pizzy, zapiekanki czy jajecznicy. Tymczasem jest to jeden z najlepiej przebadanych grzybów jadalnych na świecie.

Co kryje w sobie niepozorna pieczarka?

🍄 Ergotionina – wyjątkowy przeciwutleniacz, który według wielu naukowców może odgrywać ważną rolę w ochronie komórek przed stresem oksydacyjnym.

🍄 Beta-glukany i błonnik grzybowy – wspierają mikrobiotę jelitową oraz prawidłową pracę układu odpornościowego.

🍄 Potas, selen i witaminy z grupy B – składniki niezbędne dla układu nerwowego i prawidłowego metabolizmu.

🍄 Ergosterol – związek, który pod wpływem promieni UV może przekształcać się w witaminę D₂. Dlatego suszone na słońcu lub naświetlane UV grzyby mogą stać się cennym źródłem tej witaminy.

Co ciekawe, naukowcy od lat badają również potencjalny wpływ pieczarki na odporność i profilaktykę niektórych chorób cywilizacyjnych. Choć nie jest ona lekiem, coraz więcej danych wskazuje, że regularne spożywanie grzybów może być elementem zdrowej, profilaktycznej diety.

Największa siła pieczarki nie tkwi jednak w egzotycznych nazwach składników.

Jej przewagą jest coś znacznie prostszego.

✅ Jest tania.
✅ Jest dostępna przez cały rok.
✅ Jest łatwa do przygotowania.
✅ I co najważniejsze – naprawdę ją jemy.

Bo nawet najlepszy grzyb leczniczy nie pomoże nikomu, jeśli pozostanie tylko zamknięty w kapsułce lub na półce sklepu.

A pieczarka? Może trafić na nasz talerz już dziś.

🍄 Czasami najbardziej niezwykłe właściwości kryją się w najbardziej zwyczajnych grzybach.

Darz 🍄 Grzyb!

08/06/2026

🍄 Czwarty wykład z przedmiotu „Grzyby w żywieniu człowieka” już za nami!

Tym razem był to dla mnie wykład szczególny. Chyba najbliższy mojemu sercu jako 👨‍🔬 naukowca, 👨‍⚕️naturopaty i człowieka od lat zafascynowanego światem 🍄‍🟫 grzybów.

Rozmawialiśmy o właściwościach prozdrowotnych wybranych gatunków grzybów jadalnych, ale tak naprawdę była to opowieść o czymś więcej. O tym, jak żywność może wspierać zdrowie. Jak natura potrafi dostarczać substancji, które od wieków wykorzystywane były w różnych systemach medycznych świata.

Tak, mówiliśmy o 😍 MYKOTERAPII 😍. O wykorzystaniu grzybów w profilaktyce zdrowotnej i medycynie. Temacie, który w krajach Azji od dawna jest częścią codziennej praktyki, a który w Polsce wciąż czeka na swoje pełne odkrycie.

Podczas wykładu pojawiły się takie związki jak beta-glukany, triterpeny, ergotioneina, polisacharydy czy witamina D₂. Ale najważniejsze było pokazanie studentom, że za każdym z tych trudnych terminów stoi coś bardzo praktycznego – człowiek, jego zdrowie, odporność, jakość życia i codzienne wybory żywieniowe.

A skoro mowa o praktyce... ☕🍄

Tym razem podczas przygotowań do wykładu towarzyszyła mi filiżanka kawy funkcjonalnej z dodatkiem Reishi. Symboliczny drobiazg, który świetnie pokazuje ideę, o której rozmawialiśmy przez niemal dwie godziny. Bo wiedza ma największą wartość wtedy, gdy potrafimy przenieść ją z prezentacji i artykułów naukowych do własnej kuchni, kubka czy codziennego talerza.

Od lat cierpliwie pokazuję, że grzyby to nie tylko smak i aromat. To również fascynujący świat biologii, żywienia i zdrowia. I choć w Polsce wciąż jesteśmy na początku tej drogi, wierzę, że z roku na rok coraz więcej osób zaczyna dostrzegać ich ogromny potencjał.

Dziękuję studentom za obecność, dyskusję i wspólnie spędzony czas. A już wkrótce kolejne spotkanie z niezwykłym światem grzybów.

Darz 🍄 Grzyb!

07/06/2026

„Zarodniki wiedzy” zaczynają owocować... 🍄

Z ogromną 🥰 radością przeczytałem artykuł opisujący innowację realizowaną w Zespół Szkół Centrum Kształcenia Rolniczego w Lututowie – „Grzyby jako potencjał zdrowotny przez cały rok”. To piękny przykład tego, jak wiedza może zamieniać się w praktykę, a nauka trafiać prosto na talerz młodych ludzi.

Od blisko 4 lat lat mam przyjemność współpracować z ZSCKR w Lututowie jako przedstawiciel Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu. Wspólnie rozmawiamy o grzybach, ich właściwościach odżywczych i prozdrowotnych, uczymy się ich uprawy, poznajemy tajniki kulinarnej obróbki oraz sposoby wykorzystania w nowoczesnej gastronomii. Zawsze z ogromną przyjemnością 🚌przyjeżdżam do Lututowa na konkursy kulinarne, warsztaty czy wykłady.

Dlatego szczególnie cieszy mnie fakt, że młodzież nie tylko poznaje takie gatunki jak Boczniak ostrygowaty, Soplówka jeżowata, Shiitake czy Shimeji, ale również uczy się wykorzystywać je w praktyce kulinarnej.

Bo właśnie tutaj kryje się prawdziwa wartość edukacji gastronomicznej.

Przyszły 🧑‍🍳 kucharz nie powinien znać wyłącznie receptury. Powinien wiedzieć, dlaczego dany produkt jest wartościowy, jakie składniki odżywcze wnosi do diety, jak wpływa na zdrowie oraz jak przygotować go tak, aby zachować jak najwięcej jego walorów smakowych i żywieniowych.

Grzyby 🍄‍🟫 są do tego idealnym przykładem.

To nie tylko wyjątkowy smak umami. To również błonnik pokarmowy, beta-glukany, ergotioneina, witamina D₂ (po odpowiednim naświetlaniu) oraz dziesiątki innych związków, które sprawiają, że coraz częściej mówi się o nich jako o żywności funkcjonalnej.

Patrzę na działania szkoły z ogromną 🫶 dumą. Widzę, że „zarodniki wiedzy”, które wspólnie rozsiewaliśmy przez ostatnie lata, zaczynają tworzyć piękną grzybnię edukacji. A z dobrze rozwiniętej grzybni zawsze wyrastają dorodne owocniki.

Serdecznie gratuluję ❤️ całemu zespołowi nauczycieli i uczniom za zaangażowanie, pasję oraz odwagę do sięgania po nowoczesne rozwiązania w gastronomii. Zaprzyjaźniony Wydział Biotechnologii i Nauk o Żywności UPWr jest dumny z sukcesów szkoły!

Brawo 🐐 Gmina Lututów!
Dziękuję 📰 tugazeta.pl!

A teraz POLECAM lekturę artykułu: 👉 https://www.tugazeta.pl/1,innowacja-grzyby-jako-potencjal-zdrowotny-przez-caly-rok,64948.html?fbclid=IwY2xjawSRFqtleHRuA2FlbQIxMQBicmlkETBjaks1RmhsM0FFcEc2UURUc3J0YwZhcHBfaWQQMjIyMDM5MTc4ODIwMDg5MgABHolrpLOFoZ-eHWK8df3JVnGOkHDJQI_muL

Darz 🍄 Grzyb!

Wegetariańskie potrawy z sh*take Innowacja „Grzyby jako potencjał zdrowotny - przez cały rok”

06/06/2026

🍄❄️ CZŁOWIEK LODU I GRZYBY, KTÓRE PRZETRWAŁY TYSIĄCE LAT

Historia Ötziego fascynuje mnie od lat.

To właśnie przy tym człowieku, który ponad 5300 lat temu zginął wysoko w Alpach, odnaleziono dwa niezwykłe 🍄‍🟫 grzyby: Pniarka brzozowego oraz Hubiaka pospolitego. Do dziś naukowcy zastanawiają się, czy wykorzystywał je jako 💊 lekarstwa, środek przeciw 🦠 pasożytom, materiał do rozpalania 🔥 ognia, czy może wszystko jednocześnie.

Wydawało się, że po tylu latach Człowiek Lodu zdradził już wszystkie swoje tajemnice.

Nic bardziej mylnego.

Najnowsze badania opublikowane w czasopiśmie naukowym 📖"MICROBIOME" wykazały obecność niezwykłych, zimnolubnych 😍drożdży związanych z mumią Ötziego. Mikroorganizmy te odnaleziono między innymi na jego skórze, a także w próbkach pobranych z otoczenia mumii. Przez tysiące lat pozostawały uwięzione w lodowym świecie Alp, niewidoczne dla ludzkiego oka i poza zasięgiem dawnych metod badawczych.

Dopiero współczesne techniki biologii molekularnej pozwoliły odkryć, że część z tych mikroorganizmów nie tylko pozostawiła po sobie ślady DNA. Niektóre z nich przetrwały w stanie umożliwiającym ponowny rozwój.

I właśnie tutaj historia staje się naprawdę niezwykła.

Naukowcom udało się wyizolować i wyhodować część tych zimnolubnych drożdży w warunkach laboratoryjnych. Oznacza to, że mikroorganizmy związane z człowiekiem sprzed ponad pięciu tysięcy lat ponownie rozpoczęły życie i aktywność biologiczną.

Tak. Dobrze czytacie.

Organizmy, które przez tysiąclecia trwały w ekstremalnie zimnym środowisku lodowca, okazały się zdolne do dalszego wzrostu i rozmnażania.

A to dopiero początek tej historii.

Badacze wykorzystali wyizolowane szczepy do fermentacji ciasta i wypieku 🍞chleba na zakwasie. W planach są również próby wykorzystania ich do produkcji 🍺 piwa.

Brzmi jak scenariusz filmu science fiction, ale jest to efekt nowoczesnej mikrobiologii i badań nad dawnymi ekosystemami mikroorganizmów.

Dla mnie jest to kolejny dowód na coś, o czym często opowiadam podczas wykładów:

„Nie było nas – były grzyby. Nie będzie nas – będą grzyby.”

Grzyby i drożdże towarzyszą człowiekowi od tysięcy lat. Pomagały naszym przodkom w przetwarzaniu żywności, uczestniczyły w fermentacji, wpływały na zdrowie i środowisko. Dziś odkrywamy, że potrafią przetrwać warunki, które dla większości organizmów oznaczałyby definitywny koniec.

A może to właśnie dlatego są jednymi z najbardziej niezwykłych organizmów na naszej planecie?

🔬 Link do artykułu zostawiam wam tutaj:
👉 https://link.springer.com/article/10.1186/s40168-026-02417-6
Zachęcam do lektury, bo nauka po raz kolejny pokazuje, że rzeczywistość potrafi być bardziej fascynująca niż fikcja.

Darz 🍄 Grzyb!

05/06/2026

SUSZENIE 🍄‍🟫 GRZYBÓW — jedna z najstarszych technologii utrwalania żywności… i wciąż jedna z najlepszych.

Dziś, gdy coraz częściej mówimy o żywności 🥗 funkcjonalnej, warto spojrzeć na suszone grzyby trochę inaczej niż tylko jako dodatek do świątecznego barszczu.

Dobrze wysuszone grzyby to prawdziwy koncentrat smaku, aromatu i wielu cennych związków biologicznie aktywnych. Podczas suszenia usuwamy wodę, ale pozostają między innymi:
✔ beta-glukany,
✔ związki antyoksydacyjne,
✔ składniki mineralne,
✔ charakterystyczny smak umami.

Co ciekawe — odpowiednio prowadzone suszenie może nawet zwiększać intensywność aromatu grzybów. Dlatego suszone borowiki czy podgrzybki pachną często mocniej niż świeże owocniki. I to nie magia... tylko powstające podczas suszenia alkohole zwane oktanolami 😁

W technologii żywności ogromne znaczenie ma jednak temperatura.
Zbyt wysoka może prowadzić do utraty części substancji aktywnych i pogorszenia jakości aromatu. Dlatego coraz większą uwagę zwraca się na delikatniejsze metody suszenia — a nawet liofilizację.

🌞 Mało kto wie, że niektóre grzyby suszone na słońcu mogą dodatkowo zwiększać zawartość witaminy D₂. Wszystko dzięki przemianie ergosterolu pod wpływem promieni UV. Natura naprawdę potrafi zaskakiwać.

Teraz pada... więc już niedługo większość z Nas ruszy 🚶‍➡️🚶‍♀️‍➡️dziarskim krokiem na grzybobranie... Warto więc zapamiętać sobie te kilka wskazówek.

Darz 🍄 Grzyb!

02/06/2026

🍄 Trzeci wykład z przedmiotu „Grzyby w żywieniu człowieka” za nami!

Tym razem weszliśmy głęboko… nie tylko do lasu, ale przede wszystkim do wnętrza grzybów.
Rozmawialiśmy o tym, co sprawia, że grzyby są czymś znacznie więcej niż tylko dodatkiem do sosu czy zupy.

Było o beta-glukanach i alfa-glukanach — związkach, które potrafią niezwykle ciekawie wpływać na nasz organizm.
Było o triterpenach, ergosterolu i witaminie D₂, która pojawia się w grzybach niczym „leśne światło słońca”.
Pojawiła się również kordycepina — substancja, która od lat fascynuje naukowców na całym świecie.

Przez blisko dwie godziny analizowaliśmy, dlaczego grzyby są dziś uznawane za jeden z najbardziej interesujących elementów żywności funkcjonalnej i dlaczego coraz częściej mówi się o nich nie tylko w kuchni… ale również w laboratoriach, dietetyce i medycynie.

A to dopiero początek 🍄

Już na kolejnym wykładzie będziemy „wywoływać grzyby do tablicy” z imienia i nazwiska.
Będzie o konkretnych gatunkach i ich potencjale prozdrowotnym — od Boczniaka, przez Shiitake, aż po Soplówkę czy Reishi.

Bo każdy grzyb ma swoją historię.
I bardzo często… także swoją biologiczną supermoc.

Dziękuję studentom za aktywność i świetną atmosferę podczas wykładu.
Takie wykłady prowadzi się z prawdziwą przyjemnością 🍄

Darz 🍄 Grzyb!

31/05/2026

Jesień zbliża się szybciej, niż nam się wydaje… 🍂

A odporność?
Jej nie buduje się wtedy, gdy już zaczyna nas „łamać” infekcja.

Wykorzystajmy więc 🏖️ lato do budowania naszej odporności z 🍄‍🟫

Układ odpornościowy to nie przełącznik ON/OFF.
To niezwykle złożony system, który potrzebuje:
✔️ snu,
✔️ ruchu,
✔️ dobrej diety,
✔️ mikroelementów,
✔️ kontaktu z naturą,
✔️ i codziennego wsparcia organizmu.

Coraz więcej badań pokazuje również, że niektóre grzyby funkcjonalne mogą wpływać na modulację odporności oraz wspierać organizm w okresach zwiększonego stresu i sezonowych infekcji.

I właśnie dlatego świat nauki coraz mocniej przygląda się królestwu grzybów. 🍄

🍄Paul Stamets — jeden z najbardziej znanych popularyzatorów mykologii na świecie — opublikował ciekawy materiał dotyczący potencjału grzybów w kontekście odporności, wirusów i zdrowia publicznego.

To nie jest opowieść o „magicznych lekach”.
To raczej przypomnienie, że natura od milionów lat tworzy związki biologicznie aktywne, których wciąż do końca nie poznaliśmy.

Warto przeczytać więcej tytaj:
👉 https://paulstamets.substack.com/p/viruses-are-spreading-globally-can?fbclid=IwVERTSAR8saVleHRuA2FlbQIxMABzcnRjBmFwcF9pZAwzNTA2ODU1MzE3MjgAAR6qB9i4nS6AMwdlrCjzZqKqia5FwRSHOpHOwHZTpPmEqSvjXGerby8KI4UcKA_aem_qapFSAIUlWiBPB7NKUdLsw&utm_id=97758_v0_s00_e232_tv2_tp1_a1demonlim071f&sfnsn=wa

😍A ja przypomnę tylko jedną rzecz:

Najlepszy moment na wspieranie odporności?
Nie wtedy, gdy jesteśmy chorzy...
Tylko właśnie teraz, gdy jesteśmy zdrowi 🌿

Zostawiam WAS z tym
Darz 🍄 Grzyb!

28/05/2026

Za nami już druga edycja BioFood Day na Wydział Biotechnologii i Nauk o Żywności UPWr w murach uczelni Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu

Korytarze i laboratoria wypełniły się rozmowami, doświadczeniami, pokazami i ogromną ciekawością młodych ludzi, którzy być może już niedługo staną się naszymi studentami. Było mnóstwo stoisk, inspirujących prezentacji i naukowej pasji pokazanej w bardzo praktyczny sposób.

A gdzieś pomiędzy nowoczesną biotechnologią, analizą żywności i technologią produkcji… znalazło się również moje małe „Królestwo Grzybów” 🍄

I muszę przyznać - zainteresowanie przerosło moje oczekiwania.
Przez blisko 4 godziny trwała nieustanna sesja pytań i rozmów:

— „Co to właściwie jest Reishi?”
— „Czy grzyby naprawdę mogą wspierać zdrowie?”
— „Jak przygotować grzyby, żeby były lekkostrawne?”
— „Czy boczniaki są zdrowe?”
— „Czy grzyby mogą być żywnością przyszłości?”

I wiecie co?
To daje ogromną nadzieję. Bo młodzi ludzie naprawdę chcą pytać, rozumieć i świadomie wybierać to, co trafia na ich talerz.

Było mnóstwo uśmiechów, ciekawych rozmów i fantastycznych spotkań. Szczególnie miło było ponownie zobaczyć moją ulubioną szkołę Zespół Szkół Centrum Kształcenia Rolniczego w Lututowie 😊

Takie wydarzenia przypominają mi, że nauka nie kończy się w laboratorium ani w sali wykładowej. Nauka żyje wtedy, kiedy potrafimy o niej rozmawiać prostym językiem i wzbudzać ciekawość świata.

Dziękuję wszystkim, którzy odwiedzili nasze stoiska, zadawali pytania i wspólnie z nami odkrywali niezwykły świat żywności, biologii i… GRZYBÓW.

Do zobaczenia ponownie za rok 🫶
Darz 🍄 Grzyb!